Kızılcahamam Aile Hekimliği birimine başvuran hastaların ağrı kesici ilaç kullanımlarının akılcı ilaç kullanımı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of painkiller use in patients presenting to the Kızılcahamam Family Medicine unit in terms of rational drug use
- Tez No: 979974
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ, DR. MURAT BÜYÜKŞEKERCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ağrı, akılcı ilaç kullanımı, aile hekimliği, ağrı kesici, toplum sağlığı, Pain, rational drug use, family medicine, analgesics, public health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Kızılcahamam Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran yetişkin bireylerin ağrı kesici ilaç kullanım alışkanlıklarını ve bilgi düzeylerini akılcı ilaç kullanımı (AİK) ilkeleri açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmaya, Aile Sağlığı Merkezi 4 Nolu Birimi'ne başvuran 40 yaş ve üzeri 340 birey dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, araştırmacı tarafından hazırlanan anket ve Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği ile toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, Independent Samples t-testi, One-Way ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %60,3'ü kadın, yaş ortalaması 61,4±14,0 yıldır. En kalabalık yaş grubu ≥70 yaş (%32,1) olup, katılımcıların %72,9'u evli, %43,8'i ilköğretim mezunudur. Kronik hastalığı olanların oranı %71,5'tir. Son bir ay içinde ağrı kesici kullananların oranı %98,8'dir. En sık kullanım nedeni eklem ağrısı (%60,9), en çok tercih edilen form tablet (%93,2), en sık kullanılan etken madde parasetamoldür (%37,6). Katılımcıların %43,8'i doktora danışmadan bazen ağrı kesici kullandığını, %49,4'ü reçetesiz satın almayı bazen doğru bulduğunu belirtmiştir. Aynı anda birden fazla ağrı kesici kullanımını zararsız görenlerin oranı %0,3'tür. AİK toplam puanı 64,6±4,7; alt ölçeklerden özyeterlik 24,0±2,4, duyarlılık 18,6±2,3, önemseme 21,9±2,1 bulunmuştur. Eğitim düzeyi yükseldikçe toplam AİK ve önemseme puanları artmıştır (p<0,05). Kronik hastalığı olmayanların puanları anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,05). Yaş ile toplam AİK (r=-0,113) ve önemseme (r=-0,230) arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Sonuç: Katılımcıların büyük çoğunluğu ağrı kesici ilaçları sık kullanmakta, ancak akılcı ilaç kullanımı konusunda bilgi eksiklikleri sürmektedir. Eğitim düzeyi AİK davranışlarını en güçlü şekilde belirleyen faktör olup, yaş ilerledikçe önemseme düzeyinin azaldığı görülmüştür. Bulgular, toplumda eğitim ve farkındalık temelli birinci basamak müdahalelerin güçlendirilmesi gereğini ortaya koymaktadır
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the painkiller use habits and knowledge levels of adult individuals applying to the Kızılcahamam Family Health Center in terms of Rational Drug Use (RDU) principles. Method: This descriptive, cross-sectional study included 340 participants aged 40 years and older. Data were collected using a sociodemographic information form, a structured questionnaire, and the Rational Drug Use Scale. Descriptive statistics, Independent Samples t-test, One-Way ANOVA, and Pearson correlation analyses were applied. Result: Of the participants, 60.3% were women, and the mean age was 61.4±14.0 years. The majority were married (72.9%), and 43.8% had completed primary education. A total of 71.5% reported at least one chronic disease. Almost all participants (98.8%) had used a painkiller within the past month. The most frequent cause of use was joint pain (60.9%), and the preferred formulation was tablets (93.2%). The most commonly used active ingredient was paracetamol (37.6%). About 43.8% reported sometimes using painkillers without consulting a doctor, and 49.4% considered purchasing painkillers without a prescription sometimes appropriate. Only 0.3% believed that taking multiple painkillers simultaneously was harmless. The mean total RDU score was 64.6±4.7; self-efficacy, 24.0±2.4; sensitivity, 18.6±2.3; and awareness, 21.9±2.1. Total RDU and awareness scores increased significantly with higher education levels (p<0.05). Participants without chronic diseases had significantly higher total and subscale scores (p<0.05). Age showed a negative correlation with total RDU (r=-0.113) and awareness (r=-0.230) scores. Conclusion: Painkiller use is highly prevalent among adults, but knowledge and awareness regarding rational drug use remain insufficient. Education level was the strongest predictor of rational drug behavior, whereas advancing age was associated with a decline in awareness. The findings highlight the importance of educational and awareness-based interventions at the primary care level to promote rational analgesic use.
Benzer Tezler
- Gerilim tipi baş ağrısı ile aile işlevselliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analyzing the relationship between tension-type headache (TTH) and family functionality
AYHAN ARAPASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA İREN AKBIYIK
- Propolisin krem ve solüsyon tarzında farmasötik şekillerinin geliştirilmesi ve yara iyileşmesi üzerine etkilerinin araştırılması
Developing propolis cream and solution type of pharmaceutial form and investigation effect of wound healing
METİN TOPYILDIZ
Doktora
Türkçe
2020
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENDER YARSAN
- Türk aile yapısı ve Kızılcahamam aile yapısı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ ACAR
Doktora
Türkçe
1990
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiSosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA E. ERKAL
- Kırsal ailede kadının iş modelleri ve kararlara katılımı
Work patterns and participation in decisions of woman in rural family
ŞENGÜL HABLEMİTOĞLU
- Termal turizmde ev pansiyonculuğu eğilimi: Kızılcahamam örneği
Boarding house trend in thermal tourism: Kızılcahamam case
SAİDA NUR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
TurizmSelçuk ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GAMZE TEMİZEL