Sürdürülebilir gastronomi çerçevesinde Aydın ili yöresel mutfağının incelenmesi
An investigation of Aydin province's traditional cuisine within the framework of sustainable gastronomy
- Tez No: 979890
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kıt kaynakların kontrolü konusunda yeterli önlemlerin alınamaması, küresel ısınma, çevre kirliliği gibi olayların yaşanması, tüketim alışkanlıkları ve küreselleşmeyle birlikte olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Söz konusu bu sorunlara çözüm olma iddiası ile ortaya atılan ve aynı zamanda kalkınma anlayışını ön planda tutan sürdürülebilirlik kavramı, günümüzde önemli bir yere sahiptir. Sürdürülebilirlik felsefesinin benimsendiği birçok alanda olduğu gibi, gastronominin sürdürülebilirliği de dikkat çeken güncel konulardandır. Sürdürülebilir gastronomi kapsamında, yeme-içme kültürünün devamlılığı, var olan kaynakların ve değerlerin korunması, gelecek nesillere aktarımı oldukça önem arz etmekte ve bu yöresel yemek kültürünün korunması ile sağlanabilmektedir. Yöresel ürünler bölgenin kimliğini tanımlamakta; bölgenin kültürünü, yeme-içme alışkanlıklarını, tarihini, coğrafi özelliklerini ve geleneklerini de kapsamaktadır. Ulusal alanda yeteri kadar tanınmayan yiyecek-içeceklerin uluslararası alanda tanınması ve ziyaretçi çekmesi mümkün değildir. Konunun öneminden yola çıkılarak hazırlanan bu çalışmada; Aydın ili mutfak kültürü, geleneksel yemekleri ve yemek ritüelleri ile ilgili bir derleme yapılması amaçlanmaktadır. Bununla birlikte Aydın ilinde faaliyet gösteren yiyecek-içecek işletmelerinde bu yemeklerin ne kadar yer aldığı ile ilgili durum tespiti yapılmaktır. Ayrıca elde edilen bulgular sürdürülebilir gastronomi kapsamında incelenmektedir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Veriler, nitel veri toplama yöntemlerinden; literatür taraması ve görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu, literatür taraması sonucunda araştırmacı tarafından, yiyecek-içecek alanında uzman akademisyenlerin görüşü alınarak oluşturulmuştur. Görüşme formu demografik özellikler, işletme özellikleri ve 12 sorudan oluşmaktadır. Araştırmanın evrenini Aydın ilinde bulunan yiyecek-içecek işletmeleri oluşturmaktadır. İşletme sayısı ve sınıfı, Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan alınan verilere göre belirlenmiştir. Bu verilere göre Aydın ilinde faaliyet gösteren“Turizm İşletme Belgesi”ne sahip 9 restoran ve“Basit Konaklama Belgesi”ne sahip 9 restoran olmak üzere toplamda 18 restoran örneklem gurubuna dahil edilmiştir. Bu restoranlardan beşi tamamen kapanmış (faaliyet göstermiyor), biri tadilat nedeniyle kapanmış, biri geçici olarak kapanmış ve biri ise görüşmeye katılmamıştır. Dolayısıyla bu 8 restoran ile görüşme sağlanamamış, örneklem grubunun %55,55'ini oluşturan diğer 10 restoran ile görüşme yapılabilmiştir. Araştırmaya dahil edilen restoranların yöneticileri ile 16.10.2024 – 10.11.2024 tarihleri arasında yüz yüze görüşülmüştür. Katılımcılardan dördü işletmeci (işletme sahibi), biri işletme müdürü, biri yiyecek-içecek müdürü, biri muhasebeci, ikisi aşçıbaşı ve biri aşçıbaşı yardımcısı olmak üzere on kişi ile görüşülmüştür. Araştırma süreci sonunda elde edilen veriler betimsel ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Bu çalışmada, literatüre katkı sağlamakla birlikte topluma, kamuya ve sektöre önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The failure to implement adequate measures for controlling limited resources, along with the occurrence of global warming, environmental pollution, and the impact of consumption habits and globalization, has led to various negative consequences. The concept of sustainability, which was introduced as a solution to these issues and emphasizes development, holds significant importance today. Sustainability is a key concern in various fields, and the sustainability of gastronomy is among the most prominent contemporary topics. Within the scope of sustainable gastronomy, ensuring the continuity of food and beverage culture, preserving existing resources and values, and passing them on to future generations are crucial. This can be achieved through the protection of local culinary traditions. Local products play a key role in defining a region's identity, encompassing its culture, food and drink habits, history, geographical features, and traditions. Without sufficient recognition of local food and beverage products at the national level, it is impossible for them to gain international recognition and attract visitors. Based on the importance of this issue, this study aims to compile information on Aydın's culinary culture, traditional dishes, and food rituals. Additionally, the study aims to assess the extent to which these dishes are represented in food and beverage establishments operating in Aydın province. Furthermore, the findings are examined within the context of sustainable gastronomy. This study employs a qualitative research methodology. Data were collected using qualitative data collection methods, including a literature review and interviews. The semi-structured interview form was developed by the researcher based on a literature review and expert opinions. The interview form includes demographic characteristics, business characteristics, and 12 questions. The population of the study consists of food and beverage establishments located in Aydın province. The number and classification of these establishments were determined using data obtained from the Ministry of Culture and Tourism. According to these data, a total of 18 restaurants were included in the sample group, consisting of 9 restaurants holding a“Tourism Operation Certificate”and 9 restaurants holding a“Simple Accommodation Certificate.”Of these, five restaurants had completely closed (no longer operating), one had closed for renovation, one had temporarily closed, and one did not participate in the interview. Meetings could not be conducted with 8 of the restaurants, but discussions were held with the remaining 10. Face-to-face interviews were conducted with these 10 restaurants between October 16, 2024, and November 10, 2024. Among the participants, four were operators (business owners), one was a business manager, one was a food and beverage manager, one was an accountant, two were head chefs, and one was a sous chef, totaling ten individuals. The data obtained at the end of the research process were subjected to descriptive and content analysis. This study not only contributes to the literature but also offers recommendations for the community, the public, and the sector.
Benzer Tezler
- Mersin ve çevresine has geleneksel Türk tatlısı Karakuş tatlısı'nın sürdürülebilir beslenme ve tüketici tutumu açısından değerlendirilmesi
Mersin and the surrounding area's traditional Turkish dessert Karakuş dessert's evaluation in terms of sustainable nutrition and consumer attitude
YASEMİN GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ DEMİRCİ
- UNESCO gastronomi şehirlerinin sürdürülebilirlik kriterleri kapsamında incelenmesi: Gaziantep, Afyonkarahisar ve Selanik örneği
Analysis of UNESCO creative cities in gastronomy within the context of sustainability criterias: The case of Gaziantep, Afyonkarahisar, and thessaloniki
TAMER TAŞÇI
Doktora
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKER ÇOLAKOĞLU
- İstanbul'daki Michelin yıldızlı restoranlarında yöresel mutfak uygulamaları
Local cuisine practices in Michelin-starred restaurants in Istanbul
BUSE YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA YARDI
- Sürdürülebilir destinasyon yönetimi ve taşıma kapasitesi: Edirne üzerine bir araştırma
Sustainable destination management and carrying capacity: A study on Edirne
ÖZLEM ER BARANAYDIN
Doktora
Türkçe
2023
TurizmAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ERALP ÇOLAKOĞLU
- Gastronomi turizmi çerçevesinde destinasyon marka değerinin festivaller aracılığıyla belirlenmesi: Gaziantep örneği
Identifying the destination brand equity through festivals within the framework of gastronomy tourism: The case of Gaziantep
EDA KOCABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Turizmİstanbul ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERKAN