İşgücü piyasasının dijital dönüşümünde beşerî sermaye: Makine imalat sanayinde bir saha araştırması
Human capital in the digital transformation of the labor market: A field study in the machinery manufacturing industry
- Tez No: 979646
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAĞLAR ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Makine imalat sanayinde dijital dönüşüm, işgücü piyasalarında insan emeğinin robotlarla ikame edilme riskini beraberinde getirirken, aynı zamanda yeni becerilere sahip işgücüne duyulan ihtiyacı da artırmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, dijital dönüşümün makine imalat sanayinde istihdam yapısını, üretim süreçlerini ve beşerî sermaye yönetimini nasıl dönüştürdüğünü analiz etmektir. Bu araştırmada, karma yöntem (mixed methods) yaklaşımı benimsenmiş olup nicel ve nitel yöntemler birlikte kullanılmıştır. Bu kapsamda, temsil kabiliyeti yüksek 38 orta ölçekli firmanın yetkilileriyle mülakat 60 firma yetkilisiyle de anket gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırmadan elde edilen veriler, MAXQDA Analytics Pro 2024 programı kullanılarak nicel araştırmadan elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak belirlenen kod ve temalar çerçevesinde analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, firmalar dijital dönüşümü hem yazılım hem de donanım boyutunda ele almakta olup, çoğunluğu herhangi bir teşvik almaksızın öz sermayeleriyle dijital yatırımlar gerçekleştirmektedir. Dijital dönüşüme yönelik yatırımların ağırlıklı olarak üretim süreçlerine yönlendirildiği görülmektedir. İş gücü istihdamı açısından, dijital dönüşümün istihdamı azaltacağı yönünde güçlü bir kanaat mevcuttur. Bununla birlikte, katılımcı firmalar yeni mezun istihdamına olumlu yaklaşmaktadır. Katılımcı firmaların tamamı, dijital dönüşümün gerektirdiği beceriler ile endüstrinin mevcut işgücü talepleri arasında belirgin bir farklılık olduğunu ifade etmiştir. Dijital dönüşüm sürecinin çalışanlara veya beşerî sermayeye olan güveni olumsuz etkilemeyeceği düşünülmektedir. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında dijital dönüşümün geleneksel riskleri azaltacağı ancak siber güvenlik, veri toplama ve paylaşımı gibi konular nedeniyle yeni risk alanlarının ortaya çıkabileceği öngörülmektedir. Birçok firma mesleklerin tamamen ortadan kalkacağını düşünmese de dijital dönüşümden en fazla etkileneceği düşünülen meslekler arasında kaynakçılık, kalıpçılık, montaj işçiliği, makine operatörlüğü yer almaktadır. Firmaların esnek çalışma modeline sıcak bakmadığı, dijital dönüşüm sonrası işgücünde yaşanacak değişimlere karşı öncelikle mevcut yapıyı koruyarak dönüşüme uyum sağlamayı hedefledikleri tespit edilmiştir. Son olarak, araştırmada dijital dönüşümün beşerî sermayeyi tamamlayıcı bir unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Digital transformation in the machinery manufacturing industry brings the risk of replacing human labor with robots in labor markets while simultaneously increasing the demand for a workforce with new skills. The main objective of this study is to analyze how digital transformation has transformed the employment structure, production processes, and human capital management in the machine manufacturing industry. In this research, a mixed methods approach was adopted, combining quantitative and qualitative methods. Within this scope, interviews were conducted with 38 mid-sized companies with high representativeness, and a survey was conducted with 60 company officials. The data obtained from the qualitative research were analyzed using the MAXQDA Analytics Pro 2024 program, and the data obtained from the quantitative research were analyzed using the SPSS program within the framework of the codes and themes determined. According to the research findings, firms consider digitalization in both software and hardware dimensions, with the majority investing in digital transformation using their own capital rather than relying on incentives. It has been observed that investments in digital transformation are predominantly directed towards production processes. In terms of labor force employment, there is a strong belief that digital transformation will reduce employment. However, participating firms view the employment of recent graduates positively. All participating firms stated that there is a significant difference between the skills required by digital transformation and the current workforce demands of the industry. The digital transformation process is not expected to negatively impact confidence in employees or human capital. In the field of occupational health and safety (OHS), digitalization is anticipated to reduce traditional risks; however, it may introduce new risk areas related to cybersecurity, data collection, and data sharing. While most firms do not believe that professions will completely disappear, welding, molding, assembly work, and machine operation are among the professions expected to be most affected by digital transformation. It has been determined that firms do not favor flexible working models and that they aim to preserve the existing structure while adapting to digital transformation. Finally, The research concluded that digital transformation is a complementary element to human capital.
Benzer Tezler
- 2000 yılı sonrası Türkiye'de işgücü piyasası ve işsizliğin analizi: Ekonomik krizlerin ve dijitalleşmenin işgücü piyasasına ve işsizliğe etkisi
Analysis of the labor market and unemployment in Türkiye after 2000: The impact of economic crises and digitalization on the labor market and unemployment
MERVE BİLEN DEMİRKOL
Doktora
Türkçe
2026
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF YAVUZ
- Endüstri 4.0'ın Türkiye işgücü piyasalarına yansıması: Toplumsal cinsiyet perspektifinden bir bakış
Reflection of industry 4.0 on Turkish labor markets: A view from gender equality perspective
ZEYNEP KUŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHTAP DEMİR GÜVEN
DOÇ. DR. ÖZGE İZDEŞ TERKOĞLU
- Dijital dönüşümün işgücü piyasasına etkisi: Sektörel ve mesleki istihdam açısından Türkiye üzerine uygulama
The effect of digital transformation on labour market: An application on Turkey in terms of sectoral and occupational employment
YASEMİN ARI KOVANCI
Doktora
Türkçe
2022
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriDokuz Eylül ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK SAPANCALI
- Teknolojik işsizlik – Neoludizm ve endüstri 4.0 ilişkisi: Türkiye ve Almanya'da bankacılık ve otomotiv sektör analizleri
Technological unemployment – Neoludism and industry 4.0 relationship: Banking and automotive sector analyses in Türkiye and Germany
MÜCAHİT CİVRİZ
Doktora
Türkçe
2025
Bankacılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiSanayi Politikaları ve Teknoloji Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. SABRİ ÖZ
- Uluslararası Dijital Ekonomi ve Toplum Endeksi (I-DESI) veri ve rapor bulguları çerçevesinde Türkiye' de çalışma hayatı üzerine bir inceleme
Examination of working life in Turkey within the framework of International Digitalization and Society Index (I-DESI) data and reports
İLAYDA ÇİVİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMersin ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN MUALLA YÜCEOL