Teknostres, dijital tükenmişlik, siber aylaklık ve işe adanmışlık arasındaki ilişkilerin makine öğrenmesi yöntemleriyle incelenmesi
Examining the relationships between technostress, digital burnout, cyberloafing, and work engagement using machine learning methods
- Tez No: 979189
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA GÖKÇEN KAYGISIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT), gündelik ve iş yaşamlarının vazgeçilmez araçları haline gelmiştir. Ancak hem gündelik yaşamda hem de işle ilgili süreçlerde bu teknolojilerin yaygın ve kontrolsüz kullanımı, çalışanlarda teknostres, dijital tükenmişlik ve siber aylaklık gibi olumsuz etkilere neden olabilmektedir. İşe adanmışlık ise bu olumsuzlukların önlenmesinde ya da etkilerinin azalmasında koruyucu faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, teknostres, dijital tükenmişlik, siber aylaklık ve işe adanmışlık arasındaki etkileşimi incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, demografik değişkenlerin bu dört faktör üzerindeki etkilerinin incelenmesi de çalışmanın diğer bir amacıdır. Bu amaçlar doğrultusunda, bürokratik yapının belirlediği iş süreçleri içinde teknolojiyle etkileşimde bulunan, Türkiye Cumhuriyeti bakanlıklarının Giresun ilinde bulunan ilgili il müdürlüklerinde görev yapan kamu çalışanlarına yöntem bölümünde ayrıntıları verilen ölçek soruları yöneltilmiş ve 712 geçerli yanıt elde edilerek araştırmanın veri seti oluşturulmuştur. Verilerin analizinde makine öğrenmesi yöntemlerinden Minimum Yineleme Maksimum İlgililik (Minimum Redundancy Maximum Relevance- MRMR) öz nitelik seçimi, yapay sinir ağları (YSA) ve kısmi bağımlılık grafikleri kullanılmıştır. Analizler SPSS 23.0 ve MATLAB istatistik programları aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre teknostres, siber aylaklık ve işe adanmışlık üzerinde en yüksek etkiye sahip değişken dijital tükenmişlik olarak öne çıkmıştır. Teknostres ile dijital tükenmişlik arasında karşılıklı ve yüksek düzeyde bir etkileşimin varlığı ve işe adanmışlığın siber aylaklık ve dijital tükenmişlik üzerinde belirleyici bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca yaşın teknostres ve işe adanmışlık, eğitim düzeyinin teknostres, siber aylaklık ve işe adanmışlık ve medeni durumun dijital tükenmişlik üzerinde belirleyici etkisi tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Nowadays, information and communication technologies (ICT) have become indispensable tools in both daily and work life. However, the widespread and uncontrolled use of these technologies in both everyday life and work-related processes can lead to negative effects on employees such as technostress, digital burnout, and cyberloafing. Work engagement, on the other hand, stands out as a protective factor in preventing or reducing the impact of these negative outcomes. This study aims to examine the interactions between technostress, digital burnout, cyberloafing, and work engagement. Additionally, another objective of the study is to investigate the impact of demographic variables on these four main variables. For these purposes, scale questions detailed in the methodology section were administered to public employees who interact with technology within the work processes defined by the bureaucratic structure and who work in the relevant provincial directorates of the ministries of the Republic of Turkey located in Giresun province, and a dataset for the study was formed with 712 valid responses. In the data analysis, machine learning methods such as Minimum Redundancy Maximum Relevance (MRMR) feature selection, artificial neural networks (ANN), and partial dependence plots were used. The analyses were conducted using SPSS 23.0 and MATLAB statistical software. According to the research findings, digital burnout was identified as the variable with the highest impact on technostress, cyberloafing, and work engagement. A mutual and high-level interaction was found between technostress and digital burnout, and work engagement was found to have a determining effect on cyberloafing and digital burnout. Additionally, age has been found to have a significant effect on technostress and work engagement, educational level on technostress, cyberloafing, and work engagement, and marital status on digital burnout.
Benzer Tezler
- Bilgisayar kullanımının insan üzerindeki etkilerine ilişkin tutumlar ve bunun bir grup kullanıcı üzerinde değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HİLAL İŞMEN (ÜMAME)
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
İşletmeİstanbul ÜniversitesiDavranış Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT PAKSOY
- Öğretmen ve öğrencilerin öğretme-öğrenme süreçlerinde bilgisayara karşı tutum ve kaygılarının değerlendirilmesi
In the process of learning and teaching assesments, teacher's and student's attitudes and anxiety towards computer
HÜLYA CAMBAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Bilim ve TeknolojiMarmara ÜniversitesiTeknoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA MERAL
- Teacher technophobia and a pilot study on the effect of technophobia reduction program
Öğretmenin teknoloji korkusu ve teknoloji korkusu azaltma programının etkisi üzerine pilot çalışma
SELÇUK İNCE
- Bilgisayar teknik lisesi öğrencilerinin bilgisayar tutumları ile bilgisayar kaygılarının incelenmesi: Anadolu bilgisayar teknik lisesi uygulaması
Computer technical high school's sytudents' attitudes and anxieties towards computers: Application in anatolian computer technical high school
ÖZLEM YILMAZ ÇATAKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Teknik EğitimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİHA DENİZ BÖRÜ
