Sinemada hemcins sosyalleşmesi ve kırılgan erkeklik bağlamında fiziksel engelli erkek temsili: Intouchables (2011), The Fundamentals of Caring (2016) ve Tamam mıyız? (2013) filmleri üzerine bir analiz
Representation of disabled men in cinema in the context of homosociality and precarious masculinity: An analysis on The Intouchables (2011), the Fundamentals of Caring (2016), and Tamam miyiz? (2013),
- Tez No: 979119
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ASLİHAN ÖĞÜN BOYACIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Bedensel engelliler, Erkekler, Türk sineması, Yabancı film, Physical handicappeds, Men, Turkish cinema, Foreign film
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2010–2025 yılları arasında Türk, Amerikan ve Fransız sinemasına ait üç film üzerinden fiziksel engelli erkekler ile onlara bakım veren erkeklerin temsillerini incelemektedir. Literatürde erkekliğin esnek ve bağlama göre şekillenen bir kimlik olduğu kabul görse de, engelli erkeklik deneyimleri toplumsal cinsiyet araştırmalarında yeterince görünür değildir. Erkek bedeni, hegemonik erkeklik ve erkek sağlığına dair araştırmalar artsa da, engelli erkeklerin toplumsal yaşamları ve sinemadaki yansımaları sınırlı biçimde ele alınmıştır. Bu boşluk, engellilik ile erkeklik kesişimlerinin daha kapsamlı biçimde incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Seçilen filmler, engelliliği sinemada yaygın olan hayırseverlik nesnesi ya da süper kahraman kalıplarının ötesinde, gündelik ilişkiler ve karşılıklılık üzerinden temsil etmektedir. Hem engelli erkek karakterler hem de bakım veren erkekler, hegemonik erkeklik pratikleriyle tam olarak örtüşmeyen; bunlarla müzakere eden özneler olarak ele alınmıştır. Özellikle engelli erkek karakter ile bakım veren erkek arasındaki arkadaşlık, kırılgan erkeklik ve homososyallik kavramları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu bağlamda erkekler arasındaki bakım ilişkisi yalnızca bireysel bir deneyim değil, toplumsal normların erkeklik üzerindeki etkilerini görünür kılan bir pratik olarak değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği bu çalışmada, filmler görsel analiz teknikleriyle incelenmiştir. Bulgular, erkekliğin performatif bir kimlik olduğunu ve erkeklerin kendi aralarındaki ilişkilerde yeterli olma kaygısıyla güç ve fiziksel performans üzerinden kendilerini kanıtlama baskısı taşıdıklarını göstermektedir. Çalışma, hem bakım veren erkekler için şefkatli erkekliğin hem de engelli erkekler için suç ortağı erkekliğin, hegemonik erkeklik normlarına karşı direniş ve müzakere süreçleri içinde şekillenerek ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak, sinema aracılığıyla engelli erkeklik üzerine eleştirel bir bakış geliştirilmiş; görsel kültür araştırmalarına ve toplumsal cinsiyet kuramlarına katkı sunulmuş; ayrıca engelli erkeklerin yaşamlarını biçimlendiren güç dinamikleri, dayanışma biçimleri ve toplumsal roller hakkında farkındalık yaratılması amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the representations of physically disabled men and the men who care for them in three films from Turkish, American, and French cinema produced between 2010 and 2025. Although masculinity is widely acknowledged in the literature as a flexible identity shaped by context, the experiences of disabled masculinities have remained largely invisible within gender studies. Despite the growing body of research on the male body, hegemonic masculinity, and men's health, the social lives and cinematic portrayals of disabled men have been addressed only in a limited way. This gap highlights the need for a more comprehensive exploration of the intersections between disability and masculinity. The selected films represent disability not through the common tropes of the object of charity or the superhero, but rather as an experience constructed through everyday relationships and reciprocity. Both disabled male characters and their caregivers are treated as subjects who do not fully conform to hegemonic masculine practices but instead negotiate with them. In particular, the friendship between the disabled man and the caregiver is analyzed through the concepts of precarious masculinity and homosociality. In this sense, caregiving is understood not only as an individual experience but also as a practice that reveals the influence of social norms on masculinity. Adopting a qualitative research approach, this study applies visual analysis techniques to the films. The findings demonstrate that masculinity is a performative identity and that men, in their relationships with one another, often carry the anxiety of proving themselves as adequate through physical performance or strength. The study shows that both caring masculinity for caregivers and partner-in-crime masculinity for disabled men emerge through processes of resistance to and negotiation with hegemonic masculine norms. In conclusion, the study develops a critical perspective on disabled masculinities through cinema, contributes to visual culture research and gender theory, and aims to raise awareness of the power dynamics, forms of solidarity, and social roles that shape the lives of disabled men.
Benzer Tezler
- Entegrasyonun 8-11 yaş grubu işitme engelli çocukların psikososyal gelişimine etkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYAL UĞURLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYAN MAĞDEN
- Kamuya açık ortamlarda video izleme olgusunun kitle açısından irdelenmesi
Başlık çevirisi yok
ABDÜLKADİR CANDEMİR
- Atıf Yılmaz'ın Mine, Bir Yudum Sevgi ve Dul Bir Kadın filmlerinde kadın olgusu
Başlık çevirisi yok
EMİNE DEMİRAY
- Sinemada Shakespeare
Başlık çevirisi yok
MESUT TOKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİM ŞERİF ONARAN