Etkileşimli e-kitap etkinliklerinin, Merrıll'in öğretimin temel ilkeleri kuramına göre değerlendirilmesi
Evaluation of interactive e-book activities according to Merrill's first principles of instruction theory
- Tez No: 978180
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLIHAN KOCAMAN KAROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Merrill, Merrill
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, Merrill'in Öğretimin Temel İlkeleri Kuramı (ÖTİ - First Principles of Instruction) temel alınarak, etkileşimli e-kitap öğretim etkinliklerinin değerlendirilmesi için bir analitik dereceli puanlama anahtarı (rubrik) oluşturmaktır. Bu bağlamda oluşturulan dereceli puanlama anahtarı ile Ortaöğretim Genel Müdürlüğü (OGM)“Bilgisayar Bilimi”etkileşimli e-kitabının öğretim etkinliklerinin uzman gruplar tarafından değerlendirilmesi sağlanmıştır. Ayrıca, uzman grupların değerlendirmeleri sırasında etkileşimli e-kitap etkinlikleri ile ilgili verdikleri iyileştirme önerileri de sunulmuştur. Nitel araştırma ile durum deseni kullanılan bu araştırmada öncelikli olarak Merrill (2002) ÖTİ Kuramı temel alınarak“ÖTİ Kuramı Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı”geliştirilmiştir. Geliştirilen dereceli puanlama anahtarının geçerliliği ve güvenirliliği sağlanmıştır. Böylece, analitik dereceli puanlama anahtarı 5 temel ilke (problem basamağı, aktivasyon, gösterim, uygulama ve entegrasyon basamağı) ve her bir ilkeye bağlı üç alt ilke ile 4 puanlama derecesinden oluşmuştur. Araştırma kapsamında, OGM Materyal“Bilgisayar Bilimi”etkileşimli e-kitabının öğretim etkinlikleri geliştirilen rubrik kullanılarak uzmanlar tarafından değerlendirilmesi sağlanmıştır. Üç farklı uzman gruptan (bilişim teknolojileri öğretmenleri, üniversite öğretim görevlileri, içerik geliştiriciler) yüz yüze görüşmeler yoluyla alınan uzman puanları incelenmiştir. Yüz yüze görüşmelerde elde edilen tüm veriler ve alınan öneriler MAXQDA 2020 nitel analiz programıyla çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre uzman görüşleri sunulmuştur. Ayrıca bu çalışma kapsamında, etkileşimli e-kitabı değerlendiren uzmanların öğretim etkinlikleri için hangi iyileştirme önerilerinde bulundukları sunulmuştur. Problem basamağı için verilen öneri kodları en çok tekrar edilenden en az tekrar edilene göre sırasıyla“soru çeşitliliğinin olmaması, e-kitabın kullanımı için bilgilendirme verilmeli, etkinlik öncesi bilgi verilmeli, kazanımların verilmesi”dir. Aktivasyon basamağı için“yeni bilgiler için içeriksel beğeniler, metin miktarının fazlalığı, içeriklerin güncellenmesi gerekliliği, eski ve yeni öğrenmeler, linklerin çalışmaması”dır. Gösterim basamağı için“çoklu ortam tasarım hataları, video eklenmesi, ipucu ve yönerge verilmemesi, animasyonların sürekliliği ve bilişsel yük, animasyon ve görsel eksikliği, mobil tasarım eksiklikleri, çoklu ortam tasarım uygunluğu, animasyon varlığı”dır. Uygulama basamağı için“dönüt verme ve düzeltme hatası, etkinlik sayacı ve süre dönütü olmalı, etkinliklerin oyunlaştırılması, cevapların kaydedilmesi ve bilgilendirme”dir. Entegrasyon basamağı için ise“senaryolaştırma etkinliği, etkileşimli senkron öğretim ortamı eklenmesi, yapay zeka ortamları, not ekleme kopyalama özelliği, üst bilişsel etkinlik ve sunum eksikliği”olarak belirlenmiştir. Çalışma sonunda bulgulara dayalı olarak ortaya konulan uzman grupların etkileşimli e-kitap etkinlikleri ile ilgili değerlendirmeleri ve iyileştirme önerileri ÖTİ Kuramının beş ana başlığı altında toplanarak sunulmuş ve tartışılmıştır. Değerlendirmelerle, müfredatta kullanılan bir materyal kritere dayalı olarak irdelenmiştir. İyileştirme önerileriyle de kuramsal başlıklar altında daha iyi bir öğretim materyali için yol gösterici kodlar sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this thesis is to develop an analytical rubric for the evaluation of interactive e-book instructional activities, grounded in Merrill's First Principles of Instruction (FPI) theory. In this context, the developed rubric was used to assess the instructional activities of the Directorate General of Secondary Education's (DGSE)“Computer Science”interactive e-book by expert groups. Additionally, improvement suggestions regarding the interactive e-book activities were provided by the expert groups during their evaluations. In this qualitative research using a case study design, the“FPI Analytical Rubric”was primarily developed based on Merrill's (2002) FPI Theory. The validity and reliability of the developed rubric were ensured. Thus, the analytical rubric consists of 5 main principles (problem centered, activation, demonstration, application and integration), each with three sub-principles, and 4 scoring levels. In the research, the instructional activities of the DGSE“Computer Science”interactive e-book were evaluated by experts using the developed rubric. Expert ratings obtained through face-to-face interviews with three distinct expert groups (information technology teachers, university lecturers, and content developers) were analyzed. All the data obtained from the interviews and the suggestions were analyzed using the MAXQDA 2020 qualitative analysis software. According to the research findings, expert opinions have been provided. Additionally, this study presents the improvement suggestions provided by the experts regarding the instructional activities of the interactive e-book. For the problem phase, the most frequently mentioned improvement suggestions, in order from most to least frequent, were:“lack of question diversity, the need for instructions on using the e-book, providing information before activities, and providing learning outcomes.”For the activation phase, the suggestions included:“content preferences for new information, excessive text amount, the need for content updates, the distinction between old and new learning, and malfunctioning links.”For the demonstration phase, the suggestions were:“multimedia design errors, adding videos, lack of hints and instructions, continuity of animations and cognitive load, lack of animations and visuals, mobile design issues, multimedia design compatibility, and presence of animations.”For the application phase, the suggestions included:“feedback and correction errors, the need for activity timers and feedback on time, gamification of activities, recording answers, and providing information.”For the integration phase, the suggestions were:“storyboarding activities, adding interactive synchronous teaching environments, artificial intelligence environments, note-taking and copying features, higher-order cognitive activities, and lack of presentations.”At the end of the study, the expert groups' evaluations and improvement suggestions regarding the interactive e-book activities, based on the findings, were presented and discussed under the five main components of the FPI Theory. Through these evaluations, a curriculum material was analyzed based on specific criteria. The improvement suggestions, organized under the theoretical components, provided guiding codes for the development of more effective instructional materials.
Benzer Tezler
- Tahmin gözlem açıklama yöntemi temel alınarak geliştirilen etkileşimli elektronik kitabın lise öğrencilerinin kavram yanılgısı, özdüzenleme ve bilişsel bağlılık gelişimlerini nasıl desteklediğinin incelenmesi
Investigation of how an interactive electronic book developed based on the prediction observation explanation method supports the development of high school students' misconception, selfregulation and cognitive engagement
NAZMİYE ÇIRAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR REİSOĞLU
DOÇ. DR. SEYHAN ERYILMAZ TOKSOY
- Resimli fen öykü kitabı okuma etkinliklerinin okul öncesi çocuklarının kavram gelişimine etkisi
The effect of illustrated science storybook reading activities on concept development in preschool children
ÖZLEM ZOROĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜBECCEL SARA GÖNEN
- Yedi İklim Yabancılara Türkçe Öğretim Seti temel seviye z-kitap'ın teknoloji tabanlı öğretim açısından incelenmesi
An investigation of the Turkish Teaching Set for Foreigners Yedi İklim basic level e-book in terms of technology-based teaching
ÖMER AKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY KAYADİBİ
- Dijital hareketli çocuk kitaplarının okul öncesi dönem çocuklarının görsel algılarının gelişimine etkisi
The effect of digital animated picturebooks on the development of visual perception in preschool children
GÖKÇEN ÇELİK ÖZBAHÇE
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMAY ÇOKLUK BÖKEOĞLU
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
- Analysis of two 9th grade coursebooks designed by the Ministry of National Education through the Ministry's principles: Teenwise 9th grade and Uplift grade 9
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tasarlanmış iki 9. sınıf İngilizce ders kitabının Milli Eğitim Bakanlığının ilkelerine göre incelenmesi: Teenwise 9. sınıf ders kitabı ve Uplift 9. sınıf ders kitabı
DUYGU YALÇINER
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimMaltepe ÜniversitesiYabancı Diller Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSU ARYEL ERDEN