Geri Dön

DEHB tanısı almış çocukların yaşadıkları psikososyal zorluklar ve baş etme yöntemlerinin incelenmesi

Investigation of psychosocial challenges and coping methods experienced by children diagnosed with ADHD

PDF İndir

  1. Tez No: 978024
  2. Yazar: MERVE GÜLÇİN TUTLU TEMİZYÜREK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ŞAZİYE SENEM BAŞGÜL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu, Attention deficit disorder with hyperactivity
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada, DEHB tanısı almış 7-11 yaş arası çocukların yaşadığı psikososyal zorluklar ve baş etme yöntemleri çocuk, ebeveyn ve öğretmen perspektifinden incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenle yürütülen çalışmada, DEHB tanısı almış; 6 çocuk, öğrencisi olan 5 öğretmen ve çocuğu olan 10 ebeveyn olmak üzere toplam 21 katılımcı ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama sürecinde, ebeveyn ve öğretmenler için ise yarı yapılandırılmış görüşme formları, çocuklar için görüşmelerin yanısıra resim çizme ve hikâye anlatma teknikleri kullanılmıştır. Verilerin analizi için MAXQDA Analytics Pro (24.4.1) programı kullanılmıştır. Tematik analiz sonucunda 4 tema, bu temalara ait toplam 23 kategori belirlenmiştir.“DEHB'nin Neden Olduğu Zorluklar”teması akademik, duygusal, bilişsel, davranışsal ve sosyal zorlukları, tanı-tedavi sürecine ilişkin zorlukları ve eğitim sistemiyle ilgili zorlukları kapsamaktadır.“DEHB ile Baş Etme Yöntemleri”teması çocuğun baş etme yöntemlerini, çocuğun baş etme yöntemlerini destekleyen ebeveyn ve öğretmen stratejilerini ve işlevsel olmayan baş etme yöntemlerini içermektedir.“Çocukların Baş Etme Yöntemlerini Destekleyen Güçlü Yönleri”teması yaşama sevinci, görsel hafıza, meraklı ve cesur olma, merhametli olma, samimiyet, yaratıcılık ve öğrenme sevgisi kategorilerini barındırmaktadır.“DEHB'ye Bağlı Zorlukları Arttıran Psikososyal Risk Faktörleri”teması çocuktan, ebeveynden, öğretmenden kaynaklanan risk faktörleri ile çevresel ve kültürel risk faktörlerini kapsamaktadır. Çalışmada, DEHB'li çocukların sadece dikkat eksikliği ve hiperaktivite ile değil, davranışsal kontrolden akademik başarıya, sosyal ilişkilerden duygusal düzenlemeye kadar geniş bir yelpazede zorluklarla karşılaştığı ortaya çıkmıştır. Tanı alma sürecinde ailelerin yanlış yönlendirmelerle karşılaştığı, ilaç tedavisinde yan etkiler yaşandığı ve mevcut eğitim sisteminin bu çocuklar için ek güçlükler yarattığı görülmüştür. Bununla birlikte, çocukların resim çizme, doğada vakit geçirme, spor yapma ve hayvan sevgisi gibi kendilerine özgü baş etme stratejileri geliştirdiği görülmüştür. Aile desteği, birlikte vakit geçirme, rutin oluşturma ve çocuğun güçlü yönlerini keşfetme konularında önemlidir. Bu bulgular, DEHB'li çocukların sadece semptom yönetimi değil, çok yönlü psikososyal destek gerektirdiğini göstermektedir. Araştırma, her çocuğun kendine özgü yetenekleri olduğunu ve bu güçlü yanları fark edildiğinde çocukların zorluklarla daha iyi başa çıkabildiğini ortaya koymaktadır. Aile, öğretmen ve uzmanların birlikte çalışması, çocukların yaşam kalitesini önemli ölçüde iyileştirebilmektedir. Bu sonuçlar, DEHB'li çocuklara yönelik destek programlarının geliştirilmesi, eğitim politikalarının yeniden gözden geçirilmesi ve toplumsal anlayışın artırılması için önemlidir.

Özet (Çeviri)

This study examined the psychosocial challenges and coping strategies experienced by children aged 7-11 diagnosed with ADHD from the perspectives of children, parents, and teachers. The study was conducted using a phenomenological design, one of the qualitative research methods, with semi-structured in-depth interviews conducted with a total of 21 participants diagnosed with ADHD: 6 children, 5 teachers who have these students, and 10 parents of these children. During the data collection process, semi-structured interview forms were used for parents and teachers, while drawing and storytelling techniques were employed alongside interviews for children. MAXQDA Analytics Pro (24.4.1) program was used for data analysis. Through thematic analysis, 4 themes and a total of 23 categories belonging to these themes were identified. The theme“Challenges Caused by ADHD”encompasses academic, emotional, cognitive, behavioral and social difficulties, challenges related to the diagnosis-treatment process, and difficulties related to the education system. The theme“Coping Methods with ADHD”includes children's coping methods, parent and teacher strategies supporting children's coping methods, and dysfunctional coping methods. The theme“Children's Strengths Supporting Their Coping Methods”contains categories of joy of living, visual memory, being curious and brave, being compassionate, sincerity, creativity, and love of learning. The theme“Psychosocial Risk Factors Increasing ADHD-Related Difficulties”encompasses risk factors stemming from children, parents, teachers, as well as environmental and cultural risk factors. The study revealed that children with ADHD face challenges not only with attention deficit and hyperactivity, but across a wide spectrum from behavioral control to academic achievement, from social relationships to emotional regulation. It was observed that families encountered misguidance during the diagnosis process, experienced side effects in medication treatment, and that the current education system created additional difficulties for these children. However, it was found that children developed their own unique coping strategies such as drawing, spending time in nature, doing sports, and love for animals. Family support, spending time together, establishing routines, and discovering children's strengths are important. These findings indicate that children with ADHD require not only symptom management but multifaceted psychosocial support. The research reveals that each child has unique abilities and that when these strengths are recognized, children can better cope with difficulties. Collaborative work among families, teachers, and specialists can significantly improve children's quality of life. These results are important for developing support programs for children with ADHD, reconsidering educational policies, and increasing societal understanding.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    949441

    Özgül öğrenme güçlüğü eş tanılı dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan ergenlerde okul reddi ile damgalanma, sosyal dışlanma ve algılanan sosyal desteğin ilişkisi

    The relationship between school refusal, stigmatization, social exclusion, and perceived social support in adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and comorbid specific learning disorder

    ALPER ÇALIŞKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. İPEK SÜZER GAMLI

  2. Tez No

    396383

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocukların annelerinin algıladıkları sosyal destek düzeyleri, tükenmişlik düzeyleri ve çocuk yetiştirme tutumlarının incelenmesi

    Investigation of perceived social support and burnout levels and child-rearing attitudes in mothers of children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder

    HATİCE POLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    HemşirelikAtatürk Üniversitesi

    Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SİBEL ASİ KARAKAŞ

  3. Tez No

    674098

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocukların ebeveynleri ile herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan çocukların ebeveynlerinin psikolojik sağlamlıklarının, evlilik uyumlarının ve aile hayatı tutumlarının karşılaştırılması

    A comparision of parents' resiliences, marital adjustments and family life attitudes whose children identified attention deficit disorder with hyperactiviy with parent's whose children have not any psychiatric diagnoses

    HATİCE ÇİFTCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA BARİPOĞLU

  4. Tez No

    441308

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış olan çocukların bağlanma stilleri ve algılanan yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Examining the relation between the quality of life and the attachment styles of the children who are diagnosed attention deficit hyperactivity disorder

    SELÇUK TOKAÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Eğitim ve ÖğretimBeykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT

  5. Tez No

    607602

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı almış üstün zekalı çocukların yaşadığı psikolojik sorunlar örnek olay çalışması

    Psychological problems in children with gifted children with attention deficit hyperactivity disorder case study

    PERİHAN KESKİN DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Psikolojiİstanbul Aydın Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER

Geri Dön