Geri Dön

Arap dilinde tevhid ve şirk kavramlarının semantik analizi

Semantic analysis of the concepts of tawḥīd and shirk in the arabic language

PDF İndir

  1. Tez No: 977934
  2. Yazar: NESRİN YILMAZ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SHAVİSH MURAD
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hakkari Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, İslam düşüncesinin temel kavramları arasında yer alan tevhîd ve şirk kelimelerini Arap dilindeki semantik analiz bağlamında incelemektedir. Tevhîd, Allah'ın (c.c) zat, sıfat ve fiillerinde birliğini ifade ederken; şirk, bu birliği bozan ve Allah'a (c.c) eş koşma anlamı taşıyan bir anlayışı temsil etmektedir. Araştırma, klasik Arapça sözlüklerden, Kur'ân'-Kerîm'den, hadislerden ve tefsirlerden hareketle bu iki kavramın kökenlerini, sözlük ve terim anlamlarını, tarihsel arka planlarını ve farklı dini geleneklerdeki karşılıklarını analiz etmektedir. Çalışmada hem art zamanlı hem de eş zamanlı semantik yöntem esas alınarak kavramların tarih içindeki gelişimleri ve anlam genişlikleri ele alınmıştır. Tevhîd ve şirk kavramları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, Kur'ân'da yer alan semantik alanları belirlenmiş ve bu alanların müfessirlerce nasıl yorumlandığı analiz edilmiştir. Ayrıca, İslam öncesi Cahiliye Dönemi Arapları, ehl-i kitap geleneğindeki kullanım alanları da araştırılmıştır. Araştırma neticesinde bu iki kavramın anlamlarında tarihsel süreçte belirgin bir değişim yaşanmadığı, ancak çok yönlü ve geniş anlam alanları barındırdıkları tespit edilmiştir. Tez Temel İslam Bilimleri alanında yapılacak ileri araştırmalar için kaynak teşkil etmeyi amaçlamaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examines the concepts of tawḥīd and shirk, which occupy a central place in Islamic thought, within the framework of semantic analysis in the Arabic language. Tawḥīd denotes the oneness of God (Allah, Exalted is He) in His essence, attributes, and acts, whereas shirk represents an understanding that undermines this unity by associating partners with God. The research analyzes the origins, lexical and terminological meanings, historical backgrounds, and counterparts of these two concepts in different religious traditions, drawing on classical Arabic lexicons, the Qur'an, ḥadīth, and exegetical works. Methodologically, both diachronic and synchronic approaches of semantic analysis are employed to trace the historical developments and semantic expansions of the concepts. The notions of tawḥīd and shirk are comparatively evaluated, their semantic fields in the Qur'an are identified, and exegetical interpretations of these fields are examined. Furthermore, their usage among the pre-Islamic Arabs of the Jāhiliyyah period and within the scriptural traditions of the People of the Book is also investigated. The study concludes that although no radical semantic shift occurred in the meanings of these two concepts over the course of history, they encompass broad and multi-dimensional semantic domains. The thesis aims to serve as a source for further research in the field of Islamic Studies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    206439

    Hadislerde uluhiyyet

    Godness in hadiths

    ALİ BİLGİÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    DinÇukurova Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ALİ OSMAN ATEŞ

  2. Tez No

    971571

    Aydınlı Visâlî'nin şiirlerinde sözvarlığı

    Vocabulary of Aydınlı Visâlî's poems

    ATALAY VARDAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesi

    Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜSLÜM YILMAZ

  3. Tez No

    293010

    Yeni Türk alfabesinin kabulü ve öğretiminde kullanılan yöntemler-araçlar

    Adoption of the new Turkish alphabet and its teaching methods-tools

    FAHRİ KILIÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Türk İnkılap TarihiAnkara Üniversitesi

    Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN

  4. Tez No

    421683

    Kur'an'da“sebilullah”kavramı

    The concept of sebîlullah (God's way) in the Qur'an

    HAFİZE DİNÇOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    DinNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET SAİT ŞİMŞEK

  5. Tez No

    648659

    Kur'ân-ı Kerîm'de hicret

    Migration in the Quran

    YAŞAR DOĞRU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    DinNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HARUN ÖĞMÜŞ

Geri Dön