Aile hekimliği polikliniğine başvuran kişilerde vitamin D düzeyi ile kan lipit düzeyleri, karaciğer ve böbrek işlev testleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between vitamin D levels and blood lipid levels, liver and kidney function tests in individuals admitted to the family medicine outpatient clinic
- Tez No: 976893
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Böbrek fonksiyon testleri, Karaciğer fonksiyon testleri, Kronik hastalık, Lipidler, Vitamin D, Kidney function tests, Liver function tests, Chronic disease, Lipids, Vitamin D
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran bireylerde D vitamini (25[OH]D) düzeyi ile kan lipit düzeyleri, karaciğer ve böbrek işlev testleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Aynı zamanda D vitamini düzeylerinin yaş, cinsiyet, başvurulan poliklinik ve kronik hastalık varlığı gibi, demografik ve klinik özelliklerle olan ilişkisi de araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif, tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışmada; 2019–2024 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran, 18 yaş ve üzerinde, D vitamini tetkik sonucu bulunan toplam 8218 bireyin hastane bilgi yönetim sistemindeki kayıtları incelenmiştir. Bu bireylerin D vitamini düzeyi, lipit profili, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ile hemogram verileri analiz edilmiştir. İstatistik değerlendirmeleri SPSS 27.0 programı kullanılarak yapıldı; parametrik ve parametrik olmayan dağılımlarda uygun testler (t-testi, ANOVA, Ki-kare, Pearson korelasyon) uygulandı ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılanların %72'si kadın, %28'i erkek olup, ortalama yaş 48,7±17,4 yıldır. Ortalama D vitamini düzeyi 26,1±15,1 ng/mL bulunmuş; bireylerin %64,4'ünde eksiklik, %28,3'ünde yeterli düzey, %6,9'unda yetersizlik, yalnızca %0,4'ünde ise fazlalık saptanmıştır. Cinsiyetler arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş; kadınlarda D vitamini yetersizliği erkeklere göre daha yüksek oranda saptanmıştır (%8,2 ve %3,7; p<0,001). Yaş arttıkça D vitamini düzeyinin de arttığı görülmüş (r=0,261; p<0,001); özellikle yeterli ve fazla düzeyde D vitamini bulunan bireylerin yaş ortalaması diğer gruplara göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla 55,6±16,5 ve 61,1±15,2 yıl; p<0,001). Kronik hastalığı olan bireylerde D vitamini düzeyi daha yüksekti (29,0±16,5 ng/mL ve 25,1±14,4 ng/mL; p<0,001); ancak bu bireylerin glomerüler filtrasyon hızı (GFR) anlamlı şekilde daha düşüktü (74,8±17,9 ve 88,3±17,5 mL/dk/1,73 m²; p<0,001). GFR azaldıkça D vitamini düzeyinin arttığı gözlemlendi (p<0,001). D vitamini düzeyi ile HDL kolesterol arasında pozitif anlamlı bir korelasyon saptanırken (r=0,138; p<0,001), trigliserid (r=–0,056; p<0,001), nötrofil (r=–0,088; p<0,001) ve GFR (r=–0,268; p<0,001) ile negatif korelasyon bulundu. Ayrıca karaciğer enzimlerinden aspartat aminotransferaz (AST) ve alanin aminotransferaz (ALT) ile D vitamini arasında anlamlı pozitif ilişki vardı (sırasıyla r=0,080; p<0,001 ve r=0,033; p=0,005). Bazı kronik hastalık gruplarında (örneğin osteoporoz, malignite, hipotiroidi, obezite, böbrek yetmezliği gibi) D vitamini düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek veya düşük saptanmıştır (hepsi için p<0,001). Sonuç: Bu çalışma, D vitamini düzeyinin yalnızca kemik sağlığıyla değil, aynı zamanda bireylerin lipit profili, böbrek ve karaciğer işlevleri ile de ilişkili olabileceğini göstermiştir. Ayrıca yaş, cinsiyet ve kronik hastalık gibi demografik ve klinik özellikler D vitamini düzeyleri üzerinde anlamlı etkilere sahiptir. Elde edilen bulgular, D vitamini düzeyinin genel sağlık değerlendirmelerinde dikkate alınması gereken önemli bir biyobelirteç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to evaluate the relationship between vitamin D (25[OH]D) levels, blood lipid levels, and liver and kidney function tests in individuals presenting to a Family Medicine Outpatient Clinic. The relationship between vitamin D levels and demographic and clinical characteristics such as age, gender, outpatient clinic visit, and the presence of chronic disease was also investigated. Materials and Methods: In this retrospective, descriptive, cross-sectional study, the hospital information management system records of 8218 individuals aged 18 years and older who presented to the Family Medicine Outpatient Clinic of the Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital between 2019 and 2024 and whose vitamin D test results were available were examined. Vitamin D levels, lipid profiles, liver and kidney function tests, and hemogram data of these individuals were analyzed. Statistical analyses were performed using SPSS 27.0; appropriate tests (t-test, ANOVA, Chi-square, Pearson correlation) were applied for parametric and non-parametric distributions, and p<0.05 was considered significant. Results: Among the participants, 72% were women and 28% were men, with a mean age of 48.7±17.4 years. The mean vitamin D level was 26.1±15.1 ng/mL; 64.4% of individuals had deficient, 28.3% had sufficient, 6.9% had insufficient, and only 0.4% had excess vitamin D levels. A statistically significant difference was found between sexes; women had a higher rate of vitamin D deficiency compared to men (8.2% vs. 3.7%; p<0.001). Vitamin D levels increased with age (r=0.261; p<0.001), and those with sufficient or excessive levels were significantly older (55.6±16.5 and 61.1±15.2 years, respectively; p<0.001). Participants with chronic diseases had significantly higher vitamin D levels (29.0±16.5 ng/mL vs. 25.1±14.4 ng/mL; p<0.001), but lower glomerular filtration rate (GFR) values (74.8±17.9 vs. 88.3±17.5 mL/min/1.73 m²; p<0.001). An inverse association was observed between GFR and vitamin D levels (p<0.001). Vitamin D showed a positive correlation with HDL cholesterol (r=0.138; p<0.001), and a negative correlation with triglycerides (r=–0.056; p<0.001), neutrophils (r=–0.088; p<0.001), and GFR (r=–0.268; p<0.001). Positive correlations were also found with aspartate aminotransferase (AST) (r=0.080; p<0.001) and alanine aminotransferase (ALT) (r=0.033; p=0.005). In several chronic disease groups (e.g., osteoporosis, malignancy, hypothyroidism, obesity, kidney failure), vitamin D levels differed significantly (all p<0.001). Conclusion: This study demonstrated that vitamin D levels may be associated not only with bone health but also with an individual's lipid profile, kidney, and liver function. Furthermore, demographic and clinical characteristics such as age, gender, and chronic disease have significant effects on vitamin D levels. The findings suggest that vitamin D levels are an important biomarker that should be considered in general health assessments.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde vitamin-mineral kullanım davranışı ve COVİD-19 pandemisinin buna etkisi
Vitamin-minerals use behavior and the effect of the COVİD-19 pandemic on individuals applicing to family medicine polyclinic
TUĞÇE BERÇİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN ŞENCAN
- Ortoreksiya nervoza eğilimi olan kişilerde vitamin düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of vitamin levels in individuals with a tendency towards Orthorexia nervosa
SABİHA DAĞDELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiUşak ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU ESER
- Altmış beş yaş ve üzeri popülasyonda D vitamini eksikliği ve yetersizliğinin kognitif fonksiyonlar üzerine etkisi
The effect of vitamin D defficiency and incompatibility on the cognitive functions in age sixty five and over population
AHMET ŞAHİN ÇAMCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriCumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
- 2015 yılında S.B.Ü. Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran yetişkin hastalardan demir eksikliği olanlar ile olmayanların D vitamini düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of vitami̇n d levels on adult patients who has iron deficiency and who does not have iron deficiency that applied to family medicine policlinic in S.B.Ü. Haseki̇ Eği̇ti̇m ve Araştirma Hastanesi̇ in 2015
KADİR EMRAH ERCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEÇİL ARICA
- Sigara içen ve içmeyen erkeklerde kemik mineral yoğunluğunun karşılaştırılması
The comparison of bone mineral density between male smokers and non-smokers
RAHİME MERVE UÇAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Aile HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. KAMİLE MARAKOĞLU