Gençlerin kültürel değerleri ve sosyal medya kullanım ilişkisi: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi örneği
The relationship between youth's cultural values and social media usage: The example of Tokat Gaziosmanpaşa University
- Tez No: 974899
- Danışmanlar: PROF. DR. ZAFER CİRHİNLİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, Social media
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, gençlerin kültürel değerleri ile sosyal medya kullanımları arasındaki ilişkiyi tespit edip açıklamak ve gençlerin sosyal medya kullanım eylemlerinde/pratiklerinde kültürel değerlerin etkisini anlamak ve keşfetmektir. Sosyal medya kullanımı hem bireysel hem de sosyal bir eylemdir. Bu nedenle çalışmada sosyal medya kullanımında hem aktör eylemleri hem de sosyal yapı dikkate alınmış, sosyal medya kullanma eyleminin kültürel ve toplumsal bağlamı üzerine odaklanılmıştır. Çalışmada, Hofstede'nin Kültürel Boyutlar Teorisi ile kültürel değerler ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişki incelenmiştir. Bireylerin sosyal medya kullanımında eylemlerine yüklediği anlamlar keşfedilip sosyal medya kullanımını etkileyen kültürel değerler araştırılmıştır. Tezde, nicel ve nitel verilerin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yakınsak karma yöntem deseni ile nicel ve nitel veriler sahadan eş zamanlı olarak toplanmıştır. Nicel araştırma örneklemi Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi merkez kampüsünde eğitim gören 917 üniversite öğrencisi gençtir. Nitel araştırma örneklemi aynı üniversiteden 28 üniversite öğrencisi gençtir. Nicel araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Bireysel Kültürel Değerler Ölçeği ve Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları ve Motivasyonları Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde t Testi, Ki-Kare Testi, ANOVA Testi, Pearson Korelasyon, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve hipotez testi için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS ve AMOS programı ile analiz edilmiştir. Nitel bölümde fenomenoloji deseni kullanılmış ve derinlemesine görüşme yapılmıştır. Gençlerin kültürel değerleri ve sosyal medya kullanımı ilişkisini gösteren örüntüler tema, kategori ve kodlara ayrılarak ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Nitel veriler MAXQDA programı ile analiz edilmiştir. Tezde, nicel sonuçlar gençlerin kolektivist/toplulukçu kültürel değerlere sahip olduğunu göstermektedir. Nitel sonuçlarla gençlerin sosyal medya kullanımında içinde yetiştiği kültürel bağlamın etkili olduğu keşfedilmiştir. Gençlerin sahip olduğu kolektivist kültürel değerlerin onların sosyal medya kullanım eylemlerinde ve pratiklerinde belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Gençlerin sahip olduğu kültürel değerler bağlamında gündelik yaşam pratiklerini sosyal medyada yeniden ürettikleri saptanmıştır. Gençlerin oluşturduğu sosyal medya mekânı aile ilişkileri, cinsiyet ilişkileri, akran ilişkileri, milli değerlerin ön planda olduğu toplumsal bir mekân olarak ortaya çıkmaktadır. Yapılacak çalışmalara öneri olarak kültür ve sosyal medya kullanımı ilişkisi üzerine daha fazla akademik araştırma yapılabilir. Sosyal medya kullanıcısı birey toplum içerisinde yetişmektedir. Bu nedenle sosyal medya kullanımı birey, toplum ve kurumlar bağlamında değerlendirilebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis is to determine whether there is a distance between young people's cultural values and their social media use and to determine the combination and separation of cultural values in young people's social media use actions/practices. Therefore, the study considers both actor actions and social structure in social media use, focusing on the cultural and social context of social media use. This study examines the relationship between cultural values and social media use using Hofstede's Cultural Dimensions Theory. The meanings individuals attribute to their actions in social media use were explored, and the cultural values that influence social media use were investigated. The thesis employed a mixed research method, combining quantitative and qualitative data. Quantitative and qualitative data were collected simultaneously from the field using the convergent/concurrent method. The quantitative research sample consisted of 917 young university students studying at the main campus of Tokat Gaziosmanpaşa University. The qualitative research sample consisted of 28 young university students from the same university. The quantitative study utilized a Personal Information Form, the Individual Cultural Values Scale, and the University Students' Social Media Usage Habits and Motivations Scale. Data were analyzed using t-tests, chi-square tests, ANOVA, Pearson correlation, confirmatory factor analysis (CFA), and Structural Equation Modeling (SEM) for hypothesis testing. Quantitative data were analyzed using SPSS and AMOS. The qualitative section employed a phenomenological design and conducted in-depth interviews. Patterns demonstrating the relationship between young people's cultural values and social media use were identified by categorizing them into themes, categories, and codes. Qualitative data were analyzed using the MAXQDA program. In the thesis, quantitative results indicate that young people hold collectivist/communitarian cultural values. Qualitative results revealed that the cultural context in which young people are raised influences their social media use. It was determined that young people's collectivist cultural values are a determining factor in their social media use actions and practices. It has been determined that young people reproduce their daily life practices on social media within the context of their cultural values. The social media space created by young people emerges as a social space where family relations, gender relations, peer relations, and national values are at the forefront. As a suggestion for future studies, more academic research can be conducted on the relationship between culture and social media use. Social media users are raised within society. Therefore, social media use can be evaluated within the context of the individual, society, and institutions.
Benzer Tezler
- TikTok'un psikolojik ve sosyal yansımalarının 18-29 yaş aralığı gençler üzerindeki etkisi
The psychological and social reflections of TikTok on youth aged 18-29
CANSEL ARKALIÇ SHAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerKarabük Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ALİ YETGİN
- Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının yeme bozukluğu davranışı, sosyal görünüş anksiyetesi ve benlik saygısı ile ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between social media addiction and eating disorder behaviors, social appearance anxiety, and self-esteem among high school students
HİCRAN ALTIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiSosyal Pediatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ORHON
- Ağ neslinin internet kullanımı üzerindeki sosyal medya etkisinin sosyal sapma yaklaşımı ile incelenmesi
Investigating the effect of social media on internet usage of net generation through social deviation approach
ABDULLAH DÜVENCİ
Doktora
Türkçe
2012
İletişim BilimleriMarmara Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM SEFA SÜTÇÜ
- Dijital gençlik ve toplumsal yozlaşma: Dijital medyanın genç nesillerin değerleri üzerindeki etkisi
Digital youth and social decay: The impact of digital media on the values of younger generations
HATİCE JALE ERYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve TeknolojiIğdır ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ SEVGİ
- Eşitlik temalı reklam tasarımlarının dijital yerliler üzerinden göstergebilimsel analizi
A semiological analysis of equality-themed advertising designs on the digital natives
BEGÜM AYLİN ÖNDER
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2020
İletişim Bilimleriİstanbul Arel ÜniversitesiGrafik Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. SELAHATTİN GANİZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLEN KURT ÖNCEL