TikTok'un psikolojik ve sosyal yansımalarının 18-29 yaş aralığı gençler üzerindeki etkisi
The psychological and social reflections of TikTok on youth aged 18-29
- Tez No: 977924
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ALİ YETGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halkla İlişkiler, Public Relations
- Anahtar Kelimeler: TikTok, Genç Kuşaklar, Dijital Dünya, Sosyal Medya, TikTok, Younger Generations, Digital World, Social Media
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz dijital dünyasında, sosyal medya platformları, bireylerin yaşam tarzlarını şekillendiren ve toplumsal etkileşimi dönüştüren güçlü araçlar haline gelmiştir. Teknolojinin hızla ilerlemesiyle birlikte, sosyal medya, sadece eğlence ve iletişim amacıyla değil, aynı zamanda bilgi edinme, eğitim, kariyer gelişimi ve toplumsal hareketlerin yayılmasında da önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, TikTok gibi kısa video platformları, sosyal medya dünyasında hızla yükselerek genç kuşaklar arasında büyük bir popülerlik kazanmış ve günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası olmuştur. TikTok'un dinamik yapısı, içerik üretme özgürlüğü ve etkileşimli özellikleri, onu yalnızca eğlencelik bir platform olmaktan çıkarıp, kültürel, eğitimsel ve profesyonel alanlarda da etkin bir araç haline getirmiştir. Bu çalışma, TikTok'un dünya üzerindeki popülerliğinin genç kuşaklar üzerinde yarattığı etkileri incelemeyi amaçlamaktadır. TikTok'un genç bireylerin sosyal ilişkilerinden, gündelik rutinlerine, eğitim süreçlerine ve hatta iş dünyasındaki kariyer gelişimlerine kadar olan geniş yelpazede nasıl bir etkisi olduğu ele alınacaktır. TikTok, yalnızca eğlenceli ve hızlı tüketilen içeriklerin paylaşıldığı bir platform olmanın ötesinde, aynı zamanda bireylerin bilgi edinme süreçlerini, kültürel normları ve toplumsal değerleri nasıl şekillendirdiğini de gözler önüne sermektedir. Genç kuşaklar arasında geniş bir popülerlik kazanan TikTok, bu araştırma kapsamında etkileyebilecek temel 6 tema doğrultusunda incelenmiştir. Bu temalar; yalnızlık, bağımlılık, yaşam doyumu, serbest zaman, internet fenomeni etkisi ve kullanım amacı olarak belirlenmiştir. Yalnızlık, bağımlılık, serbest zaman, internet fenomeni etkisi ve kullanım amacı temalarının her biri için 3'er soru ile incelenmiş olup, yaşam doyumu teması ise 2 soru ile ele alınmıştır. Bu kapsamda, toplamda 17 adet tema sorusu oluşturulmuş ve katılımcıların TikTok kullanım alışkanlıklarıyla ilişkili olarak bu soruların yanıtları alınmıştır. Araştırmada, nitel araştırma tekniklerinden biri olan mülakat yöntemi kullanılmıştır. TikTok'un genç bireylerin yaşamındaki etkilerini daha derinlemesine anlayabilmek amacıyla, araştırmalar“işte çalışan öğrenciler”ve“işte çalışmayan öğrenciler”olmak üzere iki kategoride incelenmiştir. Örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme tercih edilmiştir. Katılımcılarla hem çevrim içi (online) hem de yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş; görüşmelerde yarı yapılandırılmış ve açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Bu iki kategoride, çalışma yaşamı ile sosyal medya etkileşimleri arasındaki farkları görmek açısından önemli birer örnek teşkil etmektedir. Toplamda 22 kişiye mülakat yapılmış ve katılımcılar aracılığıyla, TikTok'un eğitim, iş dünyasına ve gündelik yaşantıya olan sosyal ve psikolojik etkileri üzerinde kapsamlı bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırma bulguları, hem çalışan hem de çalışmayan öğrencilerin TikTok'taki arkadaş kitlelerine güven duydukları tespit edilmiştir. Ancak, bu güvenin genişlemesi, bazı durumlarda riskli olabilecek olaylara yol açabilmektedir. Çalışan öğrenciler, TikTok'ta daha yakın duygusal ilişkilere ihtiyaç duyarken, çalışmayan öğrencilerde bu ihtiyaç daha düşük seviyelerde kalmaktadır. Bu durum, çalışan öğrencilerin kariyer ve eğitim süreçlerindeki yoğunlukları nedeniyle daha fazla duygusal desteğe ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. TikTok, bu duygusal desteği sağlama noktasında önemli bir rol oynamaktadır. Çalışan öğrenciler, ailesiyle birlikteyken TikTok kullanımının yalnızlık hissine yol açtığını belirtirken, çalışmayan öğrenciler, aileleriyle birlikteyken TikTok'ta zaman geçirmeyi yalnızlık duygusuyla ilişkilendirmemektedir. Bu durum, çalışan öğrencilerin TikTok kullanımı ile duygusal destek sağlarken, aile ilişkilerinden uzaklaşarak yalnızlık hissine yol açtığını göstermektedir. Öte yandan, çalışmayan öğrenciler için aileleriyle birlikteyken TikTok kullanmak, daha doğal bir durum gibi görünmektedir. Bu durum, aile ilişkilerinde hissizleşmeye veya duygusal bağların zayıflamasına neden olabilecek bir etken olarak değerlendirilebilir. Araştırma, her iki grup öğrencinin de olumsuz düşüncelerden kaçmak için TikTok'u tercih ettiklerini ortaya koymuştur. Bununla birlikte, çalışan öğrenciler TikTok'ta gezinirken bağlantı kurmayı zor bulurken, çalışmayan öğrenciler bu konuda daha az zorluk yaşamaktadır. Bu durum, çalışan öğrencilerin TikTok kullanımını bir tür kaçış ve rahatlama aracı olarak gördüklerini, buna karşın çalışmayan öğrencilerin daha kontrollü bir kullanım sergilediklerini düşündürmektedir. Ayrıca, TikTok, her iki grup için de kişisel problemlerden uzaklaşmaya yardımcı olmaktadır. Çalışan ve çalışmayan öğrencilerin TikTok'un yaşam koşullarını ve ideal yaşam tarzını değiştirme etkisi olmadığı bulunmuştur. Ancak, serbest zamanlarında TikTok kullanan öğrencilerin sosyal ilişkilerinin olumsuz yönde etkilendiği saptanmıştır. Bu, TikTok'un özellikle öğrencilerin sosyal bağlarını zayıflatma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, çalışan öğrenciler, serbest zamanlarında çalışmayan öğrencilere göre TikTok'ta daha fazla içerik üretmektedir. Bu da çalışan öğrencilerin platformu daha aktif bir şekilde kullandığını ve TikTok'u sadece eğlence değil, aynı zamanda bir üretim aracı olarak da kullandıklarını işaret etmektedir. Çalışan ve Çalışmayan öğrenciler, TikTok kullanırken gündelik işlerini aksatmaktadır. TikTok'un fenomen takibi sürecinin, öğrencilerin ürün tercihlerini etkilediği ve fenomenlerin tavsiyelerinin güçlü bir şekilde etki yarattığı saptanmıştır. Çalışan öğrenciler, TikTok'u boş zamanlarını değerlendirmek amacıyla çalışmayan öğrencilere göre daha fazla tercih etmektedir. Ayrıca, TikTok'un video tabanlı bir uygulama olmasının, çalışan öğrenciler tarafından daha fazla tercih edilmesine neden olduğu tespit edilmiş olup ve TikTok'un filtre özelliği kullanım amacı olarak değerlendirilmediği saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
In today's digital world, social media platforms have become powerful tools that shape individuals' lifestyles and transform social interaction. With the rapid advancement of technology, social media plays a crucial role not only in entertainment and communication, but also in gathering information, promoting education, facilitating career development, and spreading social movements. In this context, short video platforms such as TikTok have rapidly risen in the social media world and gained great popularity among young generations, becoming an indispensable part of daily life. TikTok's dynamic structure, freedom to produce content, and interactive features have transformed it from being just an entertainment platform to an effective tool in cultural, educational, and professional fields. This study aims to examine the effects of TikTok's popularity around the world on young generations. It will be discussed how TikTok affects young individuals in a wide range of areas, from their social relationships to their daily routines, educational processes, and even career development in the business world. TikTok is not only a platform where entertaining and fast-consumed content is shared, but also reveals how it shapes individuals' information acquisition processes, cultural norms, and social values. TikTok, which has gained widespread popularity among young generations, was examined within the scope of this research in line with 6 basic themes that could affect it. These themes were determined as loneliness, addiction, life satisfaction, free time, influencer effect, and purpose of use. Loneliness, addiction, free time, influencer effect, and purpose of use were examined with 3 questions each, while the theme of life satisfaction was addressed with 2 questions. In this context, a total of 17 theme questions were created, and the participants' answers to these questions were obtained about their TikTok usage habits. The interview method, which is one of the qualitative research techniques, was used in the research. In order to understand the effects of TikTok on the lives of young individuals in more depth, the studies were examined in two categories:“students who are employed”and“students who are not employed”. Convenience sampling was preferred as the sampling method. Both online and face-to-face interviews were conducted with the participants; semi-structured and open-ended questions were asked in the interviews. These two categories constitute important examples in terms of seeing the differences between work life and social media interactions. A total of 22 people were interviewed, and a comprehensive assessment was made through the participants on the social and psychological effects of TikTok on education, the business world, and daily life. Research Findings: Both working and non-working students were found to trust their friend circles on TikTok. However, the expansion of this trust can sometimes lead to risky situations. Working students expressed a greater need for close emotional relationships on TikTok, while non-working students showed a lower level of this need. This suggests that working students, due to the intensity of their career and educational processes, require more emotional support, and TikTok plays a significant role in providing this support. Working students reported that using TikTok while with their families led to feelings of loneliness, whereas non-working students did not associate spending time on TikTok with their families with feelings of loneliness. This indicates that while working students seek emotional support through TikTok, they may distance themselves from family relationships, leading to feelings of isolation. On the other hand, for non-working students, using TikTok with their families seems more natural. This could be seen as a factor that may lead to emotional detachment or weakening of family bonds. The research revealed that both groups of students prefer TikTok as a means to escape negative thoughts. However, working students found it more challenging to connect with others while browsing TikTok, whereas non-working students experienced fewer difficulties in this regard. This suggests that working students view TikTok as a tool for escape and relaxation, while non-working students exhibit more controlled usage. Additionally, TikTok helps both groups distance themselves from personal problems. It was found that TikTok does not significantly alter the life conditions or ideal lifestyles of either working or non-working students. However, students who use TikTok during their leisure time were found to experience negative impacts on their social relationships. This highlights TikTok's potential to weaken students' social connections. Furthermore, working students tend to produce more content on TikTok during their free time compared to non-working students, indicating that working students use the platform more actively, not just for entertainment but also as a tool for content creation. Both working and non-working students reported that TikTok disrupts their daily tasks. The process of following influencers on TikTok was found to influence students' product preferences, with influencers' recommendations having a strong impact. Working students prefer TikTok more than non-working students as a way to spend their free time. Additionally, TikTok's video-based format was found to be more appealing to working students, while the use of filters was not considered a primary purpose of the platform.
Benzer Tezler
- Gösterişçi tüketim ve sosyal görünüş kaygısı: Instagram kadınları ve kadın kullanıcıları üzerine bir araştırma
Conspicuous consumption and social appearance anxiety: A Study on Instagram women and women users
MEHMET KARDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiKadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİCRAN ÖZLEM ILGIN
- Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılık ile dürtüsellik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between digital addiction and impulsivity levels in university students
RABİA ÇİĞDEM ÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHaliç ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZCAN
- The ımpact of social media on mental health in adolescents
Sosyal medyanın ergenlerin ruh sağlığı üzerindeki etkisi
MUHAMMED NADİR ERDEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiInternatıonal Balkan UnıversıtyKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KİRE SHARLAMANOV
- Sosyal medyadaki kullanıcı etkileşimlerinin tavsiye algoritmaları üzerindeki rolü: TikTok'un kişiselleştirme uygulamalarının kullanıcı perspektifinden değerlendirilmesi
The role of user interactions in social media on recommendation algorithms: Evaluation of TikTok's personalization practices from user's perspective
BİRKAN KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Reklamcılıkİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL ÖNAY DOĞAN
- Exploring the efficacy of TikTok as an educational tool for enhancing English vocabulary
TikTok'un İngilizce kelime hazinesini geliştirmek için eğitim aracı olarak etkinliğinin araştırılması
BASHDAR NASRALDEEN HASAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL AZAP