Üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılık ile dürtüsellik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between digital addiction and impulsivity levels in university students
- Tez No: 975096
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Dijital bağımlılık, dürtüsellik, sosyal medya kullanımı, TikTok, psikolojik destek, Digital addiction, impulsivity, social media use, TikTok, psychological support
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, bireylerin dijital bağımlılık düzeyleri ile dürtüsellik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, çevrim içi anket yöntemiyle ulaşılan, 18–25 yaş aralığında yer alan 307'si kadın ve 128'i erkek olmak üzere toplam 438 genç erişkin katılımcı oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Dijital Bağımlılık Ölçeği (DBÖ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANAVO, Pearson korelasyon analizi ve Scheffe çoklu karşılaştırma testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, dijital bağımlılık düzeyleri ile dürtüsellik düzeyleri arasında anlamlı, doğrusal, pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (r= 0,317; p<0,001). Bu sonuç, dürtüselliği yüksek bireylerin dijital bağımlılığa daha yatkın olduğunu göstermektedir. Ayrıca, dijital bağımlılığın en çok TikTok kullanıcılarında gözlendiği belirlenmiştir. Bu kullanıcılar, diğer sosyal medya platformlarını kullanan bireylere göre daha yüksek dijital bağımlılık puanları almışlardır. Bu bulgu, TikTok'un içerik ve kullanıcı etkileşim özelliklerinin, bağımlılık yapıcı etkisini vurgulamaktadır. Demografik verilerle yapılan analizlerde, cinsiyet, eğitim durumu ve sosyal medya kullanım süresi gibi değişkenlerin dijital bağımlılık ve dürtüsellik düzeyleri ile arasında istatistiksel düzeyde anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Sosyal medyayı daha fazla kullanan bireylerde dürtüsellik düzeyleri artmış, özellikle 7 saat ve üzeri sosyal medya kullananlar, diğer gruplardan daha yüksek dürtüsellik puanları almışlardır. Ancak, psikolojik destek alma durumu ile dijital bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu bulgular ışığında, dijital bağımlılığın, yalnızca kullanım süresine değil, bireylerin dürtüsellik düzeylerine de bağlı olarak gelişebileceği söylenebilir. Dürtüsellik düzeyi yüksek bireylerin, dijital içeriklere yönelme eğilimlerinin daha fazla olduğu ve bu eğilimin dijital bağımlılıkla ilişkili olduğu görülmektedir. Araştırmanın bulguları, dijital bağımlılık konusunda bireylerin dürtüsellik ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarının belirleyici faktörler olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between individuals' levels of digital addiction and impulsivity. The research was conducted based on a relational survey model. The study group consisted of 438 young adult participants (307 female and 128 male) aged between 18 and 25, who were reached through an online questionnaire. Internet Addiction Scale (IAT) and the Barratt Impulsiveness Scale (BIS) were used as data collection tools. The data obtained were analyzed using independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and the Scheffé post hoc test. According to the findings, a significant, linear, and positive relationship was found between digital addiction and impulsivity levels (r= 0.317; p < 0.001). This result indicates that individuals with higher impulsivity are more prone to digital addiction. Furthermore, digital addiction was most commonly observed among TikTok users, who scored higher on digital addiction than users of other social media platforms. This finding highlights the potentially addictive nature of TikTok's content and user interaction features. Analyses of demographic data revealed statistically significant relationships between variables such as gender, educational status, and social media usage time with both digital addiction and impulsivity levels. Individuals who spent more time on social media showed higher impulsivity levels, particularly those who used social media for 7 or more hours daily. However, no significant difference was found between receiving psychological support and levels of digital addiction. These findings suggest that digital addiction may develop not only based on usage duration but also on individuals' impulsivity levels. Individuals with higher impulsivity are more inclined to engage with digital content, which in turn is associated with increased digital addiction. Overall, the results indicate that impulsivity and social media usage habits are key factors in understanding digital addiction.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık ve akıllı telefona bağlı dikkat dağınıklığı düzeylerinin dijital çelinme bağlamında incelenmesi
Investigation of university students' digital addiction and smartphone distraction levels in the context of digital distraction
HALİLCAN ÜLKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERALP ALTUN
- Üniversite öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ve kumar bağımlılığının dürtüsellik ile ilişkisi
The relationship of digital gaming addiction and gaming addiction with impulsivity in university students
ALPER KOLCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
- COVİD 19 pandemisi sonrası dijitalleşmenin etki alanları bağlamında durum incelemesi
A case study on the impact areas of digitalization in the context of the post-COVID-19 pandemic
TOLGA KARADAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY DİLCİ
- Üniversite öğrencilerinde sosyal medya kullanım sıklığı ile duygusal yeme arasındaki ilişkide dürtüselliğin düzenleyici rolü
The moderating role of impulsivity in the relationship between frequency of social media use and emotional eating in university students
EZGİ ZEYNEP ALTINSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REYHAN ÇALIŞAN KİNTER
- Sağlık ile ilgili lisans eğitimi alan üniversite öğrencilerinde dijital bağımlılık ve uyku kalitesinin gündüz aşırı uykululuğuna etkisi
The effect of digital addiction and sleep quality on excessive daytime sleepiness in health-related undergraduate students
MERVE GÜVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk SağlığıSüleyman Demirel ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN USKUN