Geri Dön

Yetişkinlerde iklim değişikliği farkındalık düzeyi üzerine bir inceleme: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi örneği

A study on the level of climate change awareness in adults: The example of Burdur Mehmet Akif Ersoy University

PDF İndir

  1. Tez No: 974862
  2. Yazar: EMİNE İNCİ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Coğrafya, Geography
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Dünya genelinde çevresel, toplumsal ve ekonomik yapıları çok boyutlu olarak etkileyen iklim değişikliği, 21. yüzyılın en önemli küresel krizlerinden biri olarak tanımlanmaktadır. İklim sisteminde meydana gelen bu değişimler, büyük oranda insan kaynaklı faaliyetlerden kaynaklanmakta; fosil yakıt kullanımı, ormansızlaşma, yoğun kentleşme ve sanayileşme gibi etkenler yeryüzündeki sera gazı birikimini artırarak küresel ısınmayı hızlandırmaktadır (IPCC, 2021). Küresel sıcaklık ortalamalarının yükselmesiyle birlikte iklim olaylarının sıklığı ve şiddeti artmakta; kuraklık, aşırı yağış, sel, fırtına gibi afetler daha yaygın hale gelmektedir. Bu durum, sadece doğal çevreyi değil, aynı zamanda insan yaşamını, tarımsal üretimi, biyolojik çeşitliliği ve ekonomik istikrarı tehdit etmektedir (NASA, 2025). İklim değişikliğiyle mücadelede bireylerin ve toplumların farkındalık düzeyi belirleyici bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Bu farkındalık; bilgi edinme, çevresel sorunlara yönelik tutum geliştirme ve sürdürülebilir davranışlar sergileme süreçlerini kapsamaktadır. Ancak farkındalık yalnızca çevresel bilgilerle sınırlı değildir; aynı zamanda etik, kültürel ve sosyal sorumlulukları da içine alan çok boyutlu bir bilinç düzeyini ifade eder (UNESCO, 2020). Araştırmalar, bireylerin çevreye yönelik olumlu tutumlar geliştirmesinin, sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının kazanılmasında etkili olduğunu göstermektedir. Fakat bu dönüşümün gerçekleşebilmesi için yalnızca bireysel farkındalık değil, aynı zamanda kurumların ve devletlerin de destekleyici politikalar üretmesi gerekmektedir (Kollmuss & Agyeman, 2002). Yükseköğretim kurumları, iklim değişikliğiyle mücadelede hem akademik bilgi üretimi hem de toplumda davranışsal dönüşüm yaratma potansiyeli açısından kilit aktörlerdendir. Üniversiteler, yalnızca bilimsel araştırmalar yürütmekle kalmaz; aynı zamanda öğrencilere, çalışanlara ve çevre topluma örnek teşkil edecek çevreci politikalar ve uygulamalarla liderlik etme sorumluluğunu da taşırlar (McCowan, 2019). Bu bağlamda, üniversitelerde görev yapan akademik ve idari personelin iklim değişikliğine ilişkin farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi, kurumsal sürdürülebilirlik stratejilerinin geliştirilmesi açısından son derece önemlidir. Bu araştırma, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi'nde görev yapan personelin iklim değişikliği konusundaki farkındalık düzeylerini bilgi, tutum ve davranış boyutları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda cinsiyet, yaş, görev türü, eğitim düzeyi gibi demografik değişkenlerin bu farkındalık üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışma, ayrıca bilgi-tutum-davranış arasındaki ilişkileri ortaya koyarak farkındalık düzeyinin davranışlara yansıma biçimini değerlendirmektedir. Bu yönüyle araştırma, Türkiye'deki yükseköğretim kurumlarında çalışan personelin iklim değişikliğine ilişkin farkındalıklarını değerlendiren ve bu farkındalık düzeylerinin belirli değişkenlerle olan ilişkisini bütüncül biçimde ele alan nadir çalışmalardan biri olma özelliği taşımaktadır. Araştırmanın ortaya koyduğu veriler, yalnızca bireysel farkındalık düzeylerini tanımlamakla kalmayıp, aynı zamanda üniversite düzeyinde geliştirilecek sürdürülebilirlik politikaları için yol gösterici olacaktır.

Özet (Çeviri)

Climate change, which affects environmental, social and economic structures worldwide in a multidimensional way, is defined as one of the most important global crises of the 21st century. These changes in the climate system are largely caused by human-induced activities; factors such as fossil fuel use, deforestation, intensive urbanization and industrialization accelerate global warming by increasing greenhouse gas accumulation on earth (IPCC, 2021). With the rise of global temperature averages, the frequency and severity of climate events increase; disasters such as drought, excessive precipitation, floods and storms become more common. This situation threatens not only the natural environment but also human life, agricultural production, biodiversity and economic stability (NASA, 2025). The level of awareness of individuals and societies stands out as a determining factor in the fight against climate change. This awareness covers the processes of acquiring information, developing attitudes towards environmental problems and exhibiting sustainable behaviors. However, awareness is not limited to environmental information; it also refers to a multidimensional level of consciousness that includes ethical, cultural and social responsibilities (UNESCO, 2020). Research shows that individuals developing positive attitudes towards the environment is effective in gaining sustainable life habits. However, in order for this transformation to take place, not only individual awareness but also institutions and states need to produce supportive policies (Kollmuss & Agyeman, 2002). Higher education institutions are key actors in combating climate change in terms of both academic knowledge production and the potential to create behavioral transformation in society. Universities not only conduct scientific research; they also have the responsibility to lead with environmental policies and practices that will set an example for students, employees and the surrounding society (McCowan, 2019). In this context, evaluating the awareness levels of academic and administrative staff working at universities regarding climate change is extremely important in terms of developing institutional sustainability strategies. This research aims to examine the awareness levels of staff working at Burdur Mehmet Akif Ersoy University regarding climate change in terms of knowledge, attitude and behavior dimensions. At the same time, the effects of demographic variables such as gender, age, type of duty and level of education on this awareness were analyzed. The study also evaluates the reflection of awareness levels on behaviors by revealing the relationships between knowledge-attitude-behavior. In this respect, the research is one of the rare studies that evaluate the awareness of personnel working in higher education institutions in Türkiye regarding climate change and address the relationship of these awareness levels with certain variables in a holistic manner. The data presented by the research will not only define individual awareness levels, but will also guide the sustainability policies to be developed at the university level.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    957492

    Türkiye'de okul öncesi eğitim programlarının (1952-2024) afet dirençliliği bakımından incelenmesi, oyun tabanlı afet farkındalık etkinlikleri

    Analysis of preschool education programs in Türkiye (1952-2024) in terms of disaster resilience, play-based disaster awareness

    ESEN AYANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kamu Yönetimiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Afet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. NİLGÜN OKAY

  2. Tez No

    995521

    İzmir ilindeki geleceğin aile hekimliği uzmanlarının iklim okuryazarlık düzeyleri ile iklim değişikliği anksiyete seviyeleri arasındaki ilişki

    The relationship between climate literacy levels and climate change anxiety levels among future family medicine specialists in İzmir

    BANU ÇAĞLAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE İLERİ

  3. Tez No

    1000463

    Eko-anksiyete ilişkili sürdürülebilir beslenme davranış ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması

    Development of the eco-anxiety related sustainable nutrition behavior scale: validity and reliability study

    ESRA TUNÇER

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Beslenme ve DiyetetikAnkara Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALEV KESER

  4. Tez No

    924172

    Climate change communication for meaningful youth engagement: Insights from Turkish youth

    Gençliğin anlamlı katılımı için iklim değişikliği iletişimi: Türk gençliğinden içgörüler

    ÖMÜR GÖZDE SEVİMLİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilim, Teknoloji ve Toplum Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. ASLI ÖĞÜT ERBİL

  5. Tez No

    735172

    Sınıf öğretmeni adaylarının ekolojik kimlikleri ile çevre okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between the ecological identities and the environmental literacy of prospective primary school teachers

    GÖKHAN HASTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ARIK

Geri Dön