Cumhuriyet dönemi'nde Roma'nın Akdeniz ticareti ve deniz hukuku
Mediterranean trade and maritime law of Rome during the Republican period
- Tez No: 973639
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA BOYANA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Denizcilik, Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri, History, Marine, Ancient Linguistics and Cultures
- Anahtar Kelimeler: Deniz ticareti, Eski Çağ tarihi, Hukuk tarihi, Sea trade, Old Age history, Law history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Roma Cumhuriyetinin Akdeniz'deki denizcilik faaliyetlerinin gelişimini, deniz ticaretini ve deniz hukukunu kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Roma'nın denizcilik gücü, cumhuriyetin hem askeri hem de ekonomik stratejilerinin ayrılmaz bir parçası olmuş ve Akdeniz'deki egemenliğini güçlendiren temel unsurlardan biri olarak öne çıkmıştır. Roma denizciliği, sadece savaşlar ve askeri faaliyetlerle değil, aynı zamanda deniz yolu ile gerçekleşen ticaret ve deniz hukukunun şekillendirilmesiyle de önemli bir yer tutmuştur. Roma dönemine yönelik yapılan araştırmalarda thalassografi, Akdeniz gibi büyük denizlerdeki seyahatlerin güvenliği, deniz ticareti yollarının işleyişi ve denizcilik stratejilerinin anlaşılması açısından büyük önem taşımıştır. Romalılar, deniz seyrüseferlerini Akdeniz'in mevsimsel değişikliklerine göre planlamış ve bu açıdan denizcilik teknolojilerini geliştirmişlerdir. Sunulmuş olan bilgiler ışığında, söz konusu bu çalışma Roma'nın denizciliği ile ilgili bilgi sağlayan antik metinler ve yazıtlar gibi birincil kaynakları temel alarak,“Cumhuriyet Döneminde Roma'nın Akdeniz Ticareti ve Deniz Hukuku”başlığı altında bütünsel bir inceleme yapmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Eskiçağa ait Helence ve Latince yazılmış metinler, denizcilik literatürünün gelişimi açısından önemli birer veri kaynağı olarak ele alınacaktır. Çalışma, bu yazınsal kaynakların denizcilik, ticaret yolları, deniz gücü ve denizle ilgili hukuki düzenlemeler gibi unsurları aydınlatan yönlerini derinlemesine incelemeyi hedeflemektedir. Bu değerlendirme kapsamında antik kaynaklar özelinde denizcilik kredileri, portorium ve Rhodos Denizcilik Yasaları başlıklarını konu alan başlıca çalışmalar ele alınmıştır. Bu metinlerin çevirisi ve değerlendirilmesi sonucunda Roma Deniz Hukukunun farklı dönemler ve çeşitli evrelerde geliştiği ve sonunda mare nostrum adı altında tüm Akdeniz'e yayıldığı görülmektedir. Bu noktada mare nostrum kavramı, yalnızca Roma'nın askeri başarılarının bir sonucu olarak değil, aynı zamanda Roma hukukunun Akdeniz havzasına yayılması ve bu doğrultuda kendi idari ve hukuki sistemini egemenliği altındaki toplumlara benimsetmesiyle de şekillenmiştir. Sonuç olarak, bu tez, Roma Cumhuriyetinin denizcilik gücünü, deniz ticaretini ve deniz hukukunu tarihsel, ekonomik ve hukuki boyutlarıyla derinlemesine incelemekte, Roma'nın Akdeniz'deki hâkimiyetinin sadece askeri değil, aynı zamanda hukuki ve ticari temellere dayandığını ortaya koymaktadır. Roma Cumhuriyetinin denizcilik politikaları, deniz yolu taşımacılığının ve deniz hukuku uygulamalarının, devletin ekonomik genişlemesinde nasıl stratejik bir rol oynadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to comprehensively examine the development of maritime activities, sea trade, and maritime law during the Roman Republic's dominance in the Mediterranean. Rome's naval power emerged as an integral component of both its military and economic strategies, standing out as a foundational element that reinforced its hegemony across the Mediterranean basin. Roman maritime activity was not limited to warfare and military operations but also played a significant role in shaping commercial navigation and legal practices at sea. In research pertaining to the Roman period, thalassography has been of great importance for understanding the safety of maritime travel across large seas such as the Mediterranean, the functioning of trade routes, and naval strategies. The Romans planned their voyages in accordance with the seasonal changes of the Mediterranean and developed seafaring technologies accordingly. In light of the information presented, this study aims to conduct a comprehensive analysis under the title“Maritime Trade and Law in the Roman Republic: A Mediterranean Perspective”, based primarily on ancient sources such as inscriptions and literary texts that provide essential data concerning Roman maritime practices. In this context, ancient Greek and Latin texts will be examined as crucial sources for understanding the evolution of maritime literature. The study seeks to explore in detail how these texts shed light on aspects such as seafaring, trade routes, naval power, and maritime legal regulations. Within this framework, the thesis also addresses scholarly studies focusing on specific topics such as maritime loans, customs and taxation systems, and the Rhodian Maritime Laws, all examined through the lens of ancient sources. The translation and interpretation of these texts demonstrate that Roman maritime law evolved through various phases and ultimately extended across the entire Mediterranean under the notion of Mare Nostrum. At this point, the concept of Mare Nostrum was shaped not only as a result of Rome's military achievements but also through the dissemination of Roman legal procedures throughout the Mediterranean, allowing Rome to impose its own administrative and juridical systems upon the populations under its control. In conclusion, this thesis provides a thorough historical, economic, and legal analysis of the Roman Republic's maritime power, sea trade, and maritime law, revealing that Rome's dominance in the Mediterranean was based not only on military strength but also on legal and commercial foundations. The Republic's maritime policies underscore the strategic role of maritime transportation and legal practices in facilitating the state's economic expansion.
Benzer Tezler
- Demir çağlarının başlangıcından Roma döneminin sonuna Trabzon ve çevresindeki arkeolojik kalıntıların değerlendirilmesi
Evaluation of the archaeological ruins in Trabzon and its surroundings from the beginning of the Iron ages to the end of the Roman period
HÜSEYİN ERCUMER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ArkeolojiIğdır ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY ÇİÇEK
- Amasra kale kenti: Ceneviz ticaret yolundaki Karadeniz surlu yerleşimleri bağlamında değerlendirilmesi ve koruma önerileri
Amasra fortress: Evaluation in the context of Black Sea settlements on the Ceneviz trade road and protection recommendations
NURHİLAL BURAK
Doktora
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM TANYELİ
- Roma Cumhuriyet döneminde Akdeniz'de korsanlık
Piracy in Mediterraen in the Roman Republic period
CANSU DAMLA ÜNAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTUN YAZGI
- Geç cumhuriyet ve erken imparatorluk döneminde İtalya'da üretilen Roma amphoraları ışığında doğu Akdeniz ticareti
Eastern mediterranean trade in late republican and early imperial period in the light of Roman amphorae produced in İtaly
SİNAN PAKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
ArkeolojiEge ÜniversitesiKlasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET KAAN ŞENOL