Belleğin dijital çağda gündelik kullanımı
Everyday use of memory in the digital age
- Tez No: 973638
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEREN AKSOY SUGİYAMA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Antropoloji, Anthropology
- Anahtar Kelimeler: Bellek, enformasyon, dijitalleşme, sosyal medya, Memory, information, digitalization, social media
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antropoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Antropoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bellek, bireylerin geçmiş deneyimleri ve bilgiyi depolama kapasitesinin ötesinde toplumsal bağlamda kolektif anlamların üretildiği bir alandır. Yazının icadı ve alfabeyle birlikte sözlü kültür ve yazılı kültürün bellek üzerine etkileri Antik Yunan'da filozoflar tarafından tartışılmaya başlanmıştır. Günümüzde ise insanların büyük bir kısmı bilgiye erişimin ve bilgiyi saklamanın kolay hale gelmesinin de etkisiyle belleklerinin eskisi gibi olmadığından şikayet etmeye başlamışlardır. Kitle iletişim araçlarını çoğalması sonucu yaşadığımız enformasyon bombardımanı, hızla ulaştığımız bilgiler, bilginin değerinin ve öneminin farklılaşmasına, hatırlamak için yaptığımız uygulamaların değişmesine neden olmuştur. Özellikle okul çağındaki genç kuşakların, dijital aygıtlar ile gündelik hayatlarında kurdukları sürekli temas, akılda tutmaya değer gördükleri şeyleri ve her an ulaşılabilir olduğu gerekçesi ile bilgi ile kurdukları ilişkileri de dönüştürmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma tekniklerini kullanarak, Aziz Mahmud Hüdayi Anadolu İmam Hatip Lisesi ve 15 Temmuz Gazileri Anadolu Lisesi okullarının zorunlu eğitimin son basamağında yer alan 12.sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilen mülakatlardan toplanan verileri tematik olarak analiz ederek, öğrencilerin gündelik hayatlarının büyük bir kısmını geçirdikleri akıllı ekranlarla ve sosyal medya platformlarıyla kurdukları ilişkinin niteliği, kurulan bu ilişkilerin gündelik yaşam pratiklerini, önceki kuşaklar ile paylaşımlarını, bilginin kuşaklar arası aktarımını nasıl dönüştürdüğünü ortaya koymaya çalıştım. Görüşülen gençlerin anlatılarından yola çıkarak kendi kişisel tarihlerini içinde bulundukları toplumsal bağlam içerisinde kendilerini nasıl anlamlandırdıklarını, yaşadıkları dönemin hangi anlatı ve söylemlerini içselleştirip hangilerine mesafeli durduklarını ve daha büyük anlatılar içerisinde kendilerini nasıl konumlandırdıklarını ortaya koymaya çalıştım. Görüşülen öğrencilerin anlatılarından yola çıkarak bilgiyi öğrenmek, hatırlamak yerine erişme eğiliminde oldukları ve buna bağlı olarak da hatırlanmaya değer, saklanması gereken önemde bilginin giderek azaldığını iddia ediyorum.
Özet (Çeviri)
Memory is an area where collective meanings are produced in a social context, beyond individuals' capacity to store past experiences and knowledge. With the invention of writing and the alphabet, the effects of oral and written culture on memory began to be discussed by philosophers in Ancient Greece. Today, many people complain that their memories are not what they used to be, largely due to the ease of accessing and storing information. The proliferation of mass media and the bombardment of information we experience have led to a change in the value and significance of knowledge, as well as changes in the practices we employ to remember things. Specifically, the continuous interaction that younger generations, particularly those in school, have with digital devices in their daily lives is transforming the way they relate to information they consider worth remembering and the way they interact with information, which is constantly accessible. In this study, using qualitative research techniques, I analyzed data collected from interviews with 12th-grade students from Aziz Mahmud Hüdayi Anadolu İmam Hatip Lisesi and 15 Temmuz Gazileri Anadolu Lisesi, who are at the final stage of compulsory education. Through thematic analysis, I aimed to explore the nature of the relationships these students establish with smart screens and social media platforms, the impact of these relationships on their daily life practices, their interactions with previous generations, and how they transform intergenerational knowledge transmission. Based on the narratives of the interviewed young people, I sought to understand how they make sense of their personal histories within the social context they inhabit, which narratives and discourses of their time they internalize, which ones they distance themselves from, and how they position themselves within larger narratives. I argue, based on the students' accounts, that rather than learning and remembering information, they tend to access it, and consequently, the amount of knowledge considered worth remembering or storing is gradually diminishing.
Benzer Tezler
- Vernaküler fotoğraf ve enstalasyon sanatı
Vernacular photography and installation art
ZEHRA SELEN SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarYıldız Teknik ÜniversitesiSanat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU BÖCEKLER
- Vibrating with the Anatolian Tectonic Plate: Embodied experiences of Istanbul's future earthquake
Anadolu Tektonik Levhası ile titreşmek: İstanbul'da beklenen depremin bedensel deneyimleri
DORUK BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. E. ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
DR. ROBERT O. BEAHRS
- Dijital çağda bir hafıza mekanı olarak sosyal medya
Social media as a memory place in the digital era
ÇAĞAN BİÇEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Siyasal BilimlerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PINAR MELİS YELSALI PARMAKSIZ
- The transformative role of digital art in public space: an experimental study on Haydarpaşa silos
Dijital sanatın kamusal mekanda dönüştürücü rolü: Haydarpaşa siloları üzerine deneysel bir inceleme
GÜLAY DİDİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU
- TR-webarchıve: kamu web mirasının korunması amacıyla YZ destekli hibrit arşivleme mimarisi
TR-webarchive: An AI-Supported hybrid archiving architecture for preserving public web heritage
ABDULKADİR KARABIYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ArşivOstim Teknik ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ANIL MÜNGEN