Vernaküler fotoğraf ve enstalasyon sanatı
Vernacular photography and installation art
- Tez No: 1020415
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU BÖCEKLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Fine Arts, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Enstalasyon sanatı, medya, mekân, izleyici ve teknoloji bileşenlerini barındıran; izleyicinin eserin içine fiziksel ve psikolojik olarak çekildiği kurgulanmış alandır. Vernaküler fotoğraf ise, gündelik yaşamın ve toplumsal belleğin en temel yansımalarından biri olan; sıradan insanın dünyayı kaydetme eylemi olarak ortaya çıkmış, anonim ve amatör fotoğraf pratiğidir. Fotoğraf tarihinin uzun süre dışında kalan ve herhangi bir fotoğraf türüne dahil edilemeyen bu sahipsiz fotoğraflar, çağdaş sanatın gelişimiyle birlikte birer belge olmaktan çıkıp üç boyutlu galeri mekânlarına taşınmış, enstalasyon sanatında önemli bir malzeme haline gelmiş ve birçok sanatçı tarafından sanatının konusu edilmeye başlanmıştır. Vernaküler fotoğraf ve enstalasyon sanatının birbirleriyle kurdukları ilişkide; vernaküler fotoğraf enstalasyon sanatçılarına sonsuz bir rezerv sunmuşken, enstalasyon sanatı ise vernaküler fotoğrafların değerlenip çağdaş sanatta alan bulmasına olanak sağlamıştır. Bu çalışmanın amacı; kişisel ve sıradan olan vernaküler fotoğrafın, izleyiciyle nasıl yeni bir ilişki kurduğunu araştırmak, vernaküler fotoğraftaki amatörlüklerin güncel sanatta nasıl bir estetik dile dönüştüğüne yanıt aramaktır. Bu çalışmada, enstalasyon ve vernaküler fotoğraf ilişkisi; mekân yaratımı, arşivleme, post-bellek ve buluntu nesne yöntemlerini kullanan, amaçlı örneklem stratejisiyle seçilmiş çağdaş sanatçıların; Chen Shun Chu, Christian Boltanski, Erik Kessels, Joachim Schmid, Rosangela Rennó, Lorna Simpson, Tayfun Serttaş, Boris Eldagsen ve Joan Fontcuberta eserleri üzerinden incelenmiştir. Araştırma kapsamında literatür ve arşiv taramaları, saha gözlemleri ve Boris Eldagsen ile gerçekleştirilen çevrimiçi görüşme birincil veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Enstalasyon sanatı vernaküler fotoğrafı interaktif hale getirmekte, izleyicinin bedensel olarak deneyimlediği, kolektif belleğin, travmaların ve dijital imge tüketiminin tartışıldığı yaşamsal bir aktöre dönüştürmektedir. Sanatçılar; buluntu fotoğrafları, aile albümlerini, stüdyo fotoğraflarını, fotomatlarda çekilen fotoğrafları, tanımlanamayan devasa buluntu vernaküler fotoğraf yığınlarını ve üretken yapay zekâ teknolojileri aracılığıyla üretilen imgeleri enstalasyon çalışmalarında kullanmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, enstalasyon sanatı ve vernaküler fotoğrafın ilişkisi; vernaküler fotoğrafın sessizliğinin kırıldığı, enstalasyon sanatı ile yepyeni ifade olanakları içinde yer aldığı, yeniden kullanıma sokulduğu ve geçmişin sıradan kalıntılarının aktif sanat nesnelerine dönüştüğü güçlü bir mekânsal yöntem olarak tanımlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Installation art is a constructed space incorporating media, space, audience, and technology, immersing the viewer physically and psychologically. Vernacular photography is an anonymous, amateur practice emerging from ordinary people recording everyday life, serving as a primary reflection of social memory. Historically excluded from photographic history and genres, these ownerless photographs transcended mere documentation through contemporary art. They entered three-dimensional gallery spaces, becoming significant installation materials explored by various artists. Within this relationship, vernacular photography offers an extensive visual resource, while installation art enables these photographs to gain value and a place in contemporary art. This study aims to investigate how personal, ordinary vernacular photographs establish new viewer relationships and how their amateur qualities transform into an aesthetic language in contemporary art. The relationship between installation art and vernacular photography is examined through the works of purposively sampled contemporary artists: Chen Shun Chu, Christian Boltanski, Erik Kessels, Joachim Schmid, Rosangela Rennó, Lorna Simpson, Tayfun Serttaş, Boris Eldagsen, and Joan Fontcuberta. Their practices are analyzed using methods of spatial creation, archiving, post-memory, and found objects. Literature and archive reviews, field observations, and an online interview with Boris Eldagsen served as primary data sources. Installation art transforms vernacular photography into an interactive experience, creating a medium to discuss collective memory, trauma, and digital image consumption. Artists incorporate found photographs, family albums, studio portraits, photobooth images, unidentified vernacular collections, and AI-generated images into their installations. Consequently, the relationship between installation art and vernacular photography is defined as a spatial method where the silence of vernacular photographs is disrupted, new expressive forms emerge, and ordinary remnants of the past transform into active artistic objects.
Benzer Tezler
- Failed family photographs: Errors left out from the algorithmic definition of perfect photographs
Kusurlu aile fotoğrafları: Algoritmanın tanımladığı mükemmel fotoğrafın dışarıda bıraktığı hatalar
NAİLE KAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİletişim ve Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANDREAS TRESKE
- Çağdaş fotoğraf ve otobiyografik bellek
Contemporary photography and autobiographical memory
EKİN AKA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiFotoğraf Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SİMBER RANA ESKİER
- Samsun-Çarşamba'da çantı tekniğinde inşa edilmiş ahşap camilerin belgelenmesi ve vernaküler mimari miras bağlamında incelenmesi
Documentation of wooden mosques constructed with canti structure in Samsun–Carsamba and investigation in the context of vernacular architectural heritage
ÇİĞDEM FURTUNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DEMET BİNAN
- Geleneksel Antakya evlerinin yapısal sistemlerinin fiziksel çevre denetimi bağlamında analizi
Analysis of the structural systems of traditional Antakya houses in the context of physical environmental audit
SEMANUR DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN UŞMA
- Reflection on vernacular adaptation in zaatari refugees' camp shelters
Zaatarı mültecilerinin kamp barınaklarında yerel dil uyumuna ilişkin düşünceler
HANEEN FAISAL IBRAHEEM ABUMAHFOUZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
MimarlıkAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı
Prof. SALAH HAJISMAIL