COVID-19 salgınına yönelik algı ve tutumların incelenmesi: Sakarya örneği
Examination of perceptions and attitudes towards COVID-19 pandemic: Sakarya case
- Tez No: 972681
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYDIN ŞENOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Sağlık Yönetimi, Public Health, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, Sakarya ilinde ikamet eden bireylerin COVID-19 salgınına dair algılarını ve bu sürece yönelik geliştirdikleri tutumları incelemektir. Salgın hastalıklar, sadece bireylerin fiziksel sağlığını tehdit etmekle kalmaz; aynı zamanda toplumun ekonomik dengelerini, sosyal ilişkilerini ve ruhsal yapısını derinden etkileyen karmaşık kriz durumlarıdır. Böyle kapsamlı etkiler yaratan salgınların başarılı bir şekilde yönetilebilmesi, bireylerin bu süreçleri nasıl algıladığı ve nasıl davrandığına dair bilgilerin detaylı şekilde anlaşılmasını gerektirir. Bu kapsamda, bireylerin sağlık risklerine karşı algıları, davranışsal tepkileri ve salgınla başa çıkma kapasiteleri hakkında elde edilen veriler, halk sağlığını korumaya yönelik stratejilerin geliştirilmesinde önemli bir yol gösterici olabilir. Araştırma, 10 Nisan – 10 Mayıs 2025 tarihleri arasında, 18-65 yaş aralığında yer alan ve basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 501 katılımcı ile çevrim içi anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı; hastalık algısı, nedenlere ilişkin algı, kontrol inancı ve kaçınma davranışları olmak üzere dört alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt ölçekler, bireylerin COVID-19 pandemisine ve aşılara dair algı ve tutumlarını çok yönlü bir biçimde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Veriler, SPSS 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiş ve normal dağılım sağlanamadığı için Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon testleri uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, COVID-19'a yönelik algı ve tutumlar cinsiyet, yaş, eğitim ve çalışma durumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir. Kadınlar hastalık algısında, erkekler ise kaçınma davranışında daha yüksek puan almıştır. 18-30 yaş grubunun tüm alt boyutlarda en yüksek puanlara sahip olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi yükseldikçe algılar da artarken, öğrenciler üç alt boyutta da öne çıkmıştır. Kronik hastalık durumunun ise anlamlı bir fark yaratmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, toplumun farklı kesimlerinin COVID-19 salgınına yönelik algı ve tutumlarında belirgin farklılıklar bulunduğunu ve bu farklılıkların sağlık iletişimi stratejilerinde dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, salgınla mücadelede etkili iletişim ve politika geliştirme süreçlerinde yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve çalışma durumu gibi demografik faktörlerin göz önünde bulundurulması, toplumun salgına karşı bilinç düzeyini artırmada önemli bir rol oynayabilir.
Özet (Çeviri)
The present study seeks to examine how individuals residing in Sakarya province perceive and respond to the COVID-19 pandemic. Epidemic outbreaks not only endanger individual health but also disrupt various dimensions of social life, constituting multifaceted public crises. Managing such health emergencies effectively requires a comprehensive understanding of how people interpret and react to these situations. In this regard, insights into individuals' perceptions of health risks, their behavioral responses, and perceived sense of control can significantly inform the development of effective public health strategies. This research was carried out between April 10 and May 10, 2025, through an online survey administered to a randomly selected sample of 501 individuals aged 18 to 65. The measurement tool used in the study comprises four sub-dimensions: perception of disease, perception of causes, perceived control, and avoidance behavior. These dimensions aim to assess participants' multifaceted perceptions and attitudes toward the COVID-19 pandemic and vaccination. The data was processed using SPSS version 27.0. Due to the violation of normality assumptions, non-parametric statistical techniques, namely, the Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and Spearman's rho correlation tests—were employed. Findings revealed significant differences in perception and attitude scores according to demographic factors such as gender, age, educational background, and employment status. Female participants exhibited higher disease perception scores than their male counterparts, while males showed greater tendencies toward avoidance behaviors. Respondents in the 18–30 age group reported elevated scores in the disease, causes, and control dimensions compared to older age brackets. Moreover, individuals holding undergraduate or postgraduate degrees displayed heightened perception levels. Students also emerged as the group with the highest scores across three sub-dimensions. In contrast, no significant relationship was identified between the presence of chronic illness and participants' perception or attitude levels. The results of the study demonstrate that there are clear differences in the perceptions and attitudes of various segments of society toward the COVID-19 pandemic, highlighting the need to consider these differences in health communication strategies. Accordingly, considering demographic factors such as age, gender, education level, and employment status in the development of effective communication and policy strategies may play a critical role in increasing public awareness against the pandemic.
Benzer Tezler
- Üniversite yaşamına uyum ile Covıd-19'un yaşam kalitesine etkisi, salgına yönelik algı ve tutumlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationship between adjustment to university life and the impact of Covid-19 on quality of life, perceptions and attitudes towards the epidemic
FATMA BETÜL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİSU NEHİR AYDIN
- Anasınıfına giden çocukların 21.yüzyıl becerileri ve ilkokula hazırbulunuşlukları ile ebeveynlerinin COVİD-19 salgınına yönelik algıları, tutumları ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between 21st century skills and primary school readiness of children attending kindergarten and their parents' perceptions, attitudes and psychological resilience levels towards COVID-19 pandemic
EVRİM DURGUT ŞAKRUCU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKTAN DEMİRCİOĞLU
- Covid-19 hastalık algısının, gençlerin depresif belirtileri üzerindeki etkisi
The effect of Covid-19 disease perception on youth's depressive symptoms
CEREN NUR SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiBeykoz ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN AKKİŞİ KUMSAR
- Covid 19 pandemisinin yaşlı bireyler üzerine psikolojik, ekonomik ve sosyal yansımasının incelenmesi
The investigations of the psychological, economic and socail effects of the Covid 19 pandemic on elderly people
ÖZGE KUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sosyal HizmetBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ SAY ŞAHİN
- Obsesif kompulsif bozukluk tanısı konulmuş hastalarda COVID-19 pandemisinin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of the COVİD-19 pandemic in patients diagnosed with obsessive compulsive disorder
BÜŞRA UÇAR BOSTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANA AKSOY POYRAZ