Batı Afrika'da misyonerlik faaliyetleri: Mali, Burkina Faso ve Fildişi Sahili örneği
Missionary activities in West Africa: The cases of Mali, Burkina Faso, and Ivory Coast
- Tez No: 972316
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELMAN YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Batı Afrika, Din sosyolojisi, Misyonerlik faaliyetleri, West African, Religious sociology, Missionary activities
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Sosyolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Batı Afrika'da misyonerlik faaliyetleri: Mali, Burkina Faso ve Fildişi Sahili örneği üzerine yapılan bu çalışması, Batı Afrika'da yürütülen Hristiyan misyonerlik faaliyetlerini tarihsel, sosyolojik ve kültürel boyutlarıyla ele almakta ve Mali, Burkina Faso ve Fildişi Sahili örnekleri üzerinden söz konusu faaliyetlerin bölgesel yansımalarını analiz etmektedir. Araştırmanın temel amacı, misyonerlik stratejilerini incelemek ve bu stratejilerin yerel toplumlar ile dinler arası ilişkiler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Çalışmanın ilk bölümünde, Batı Afrika'nın tarihsel dinî yapısı kapsamlı bir şekilde incelenmiş ve bölgedeki geleneksel inanç sistemleri, İslam ve Hristiyanlık arasındaki etkileşim dinamikleri analiz edilmiştir. İlerleyen bölümlerde ise Hristiyan misyonerliğinin Batı Afrika'ya giriş süreci, üç ana dönem çerçevesinde sistematik biçimde ele alınmış, özellikle sömürgecilik dönemiyle birlikte hız kazanan misyonerlik hareketleri, Fransa'nın bölgeye yönelik politikaları bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırmada, misyonerlik faaliyetlerinin eğitim, sağlık, insani yardım, medya ve siyaset gibi çeşitli toplumsal alanlardaki etkileri ayrıntılı şekilde incelenmiş ve bu faaliyetlerin yalnızca din değiştirme amacına hizmet etmediği, aynı zamanda Batılı değerlerin, kültürel normların ve toplumsal modellerin yaygınlaştırılmasında işlevsel bir araç olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Hristiyan misyonerliğinin İslam'a yönelik eleştirel söylemleri ve dinler arası diyalog stratejileri de analiz edilerek bu süreçlerin bölgedeki toplumsal yapı üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Mali, Burkina Faso ve Fildişi Sahili özelinde gerçekleştirilen karşılaştırmalı analizlerde, her bir ülkenin tarihsel, dinî ve sosyo-politik arka planının misyonerlik faaliyetlerinin etkisi üzerinde belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mali'de İslam'ın köklü tarihsel geçmişi nedeniyle Hristiyan misyonerliğinin etkisinin sınırlı kaldığı görülürken; buna karşın, Burkina Faso ve Fildişi Sahili'nde İslam'ın sömürge öncesi dönemde daha sınırlı bir yayılım göstermesi ve geleneksel dinlerin güçlü bir şekilde varlığını sürdürmesi, Hristiyan misyonerliğinin bu ülkelerde daha belirgin sonuçlar doğurmasına zemin hazırlamıştır. Çalışmada ayrıca, Fransa'nın sömürge politikaları, Batı Afrika'da ortaya çıkan direniş hareketleri ve günümüzde Türkiye ve Rusya gibi küresel aktörlerin bölgede artan etkileri de ele alınarak, Batı Afrika'daki dinî ve kültürel dönüşüm süreçlerinin güncel boyutları değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma, Hristiyan misyonerliğinin Batı Afrika'daki varlığının yalnızca dinî bir dönüşüm süreci olarak ele alınamayacağını, aksine bu faaliyetlerin Batılı değerlerin, kültürel normların ve sosyal modellerin bölgeye aktarılmasında çok boyutlu ve stratejik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, yerel halkların misyonerlik faaliyetlerine yönelik tepkileri ve bu bağlamda şekillenen ilişkiler, sosyolojik bir perspektiften ele alınarak bölgedeki toplumsal dinamikler bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, çalışama Batı Afrika hükümetleri, din özgürlüğüne dayalı laiklik anlayışları ve Hristiyanların bölgedeki siyasi gücü nedeniyle misyonerlik faaliyetlerini desteklemektedir. Halkın bir kısmı misyonerliği sadece dinî bir faaliyet olarak değil aynı zamanda sosyal hizmet odaklı bir faaliyet olarak görürken, dindar Müslümanlar ise bu faaliyetleri İslam'a karşı bir tehdit olarak değerlendirmektedir. Bu nedenle, dinler arası uyumun sağlanabilmesi için devletin dini tarafsızlığı ilkesine dayalı daha kapsayıcı bir yönetim anlayışı geliştirilmelidir.
Özet (Çeviri)
This study offers a comprehensive analysis of Christian missionary activities in West Africa, with a specific focus on the cases of Mali, Burkina Faso, and Ivory Coast. It examines these activities through historical, sociological, and cultural lenses, aiming to explore the regional manifestations and consequences of missionary work within these countries. The main objective of the research is to analyze missionary strategies and to evaluate their influence on local communities as well as their impact on interreligious relations. The first section offers an in-depth analysis of the historical religious structure of West Africa, exploring traditional belief systems and the interaction dynamics between Islam and Christianity. Subsequent sections systematically examine the spread of Christian missionary work in West Africa within the framework of three distinct historical periods, with particular emphasis on the colonial era when missionary activities intensified in line with France's regional policies. The study further investigates the influence of missionary activities in various social sectors such as education, healthcare, humanitarian aid, media, and politics. It identifies that these activities served not only religious conversion purposes but also functioned as effective tools for disseminating Western values, cultural norms, and social models. Additionally, the research analyzes Christian missionary discourses critical of Islam and interfaith dialogue strategies, shedding light on their impact on the region's social fabric. Through comparative analyses specific to Mali, Burkina Faso, and Côte d'Ivoire, the study concludes that each country's historical, religious, and socio-political background has been a determining factor in the scope and effectiveness of missionary influence. While the deep-rooted presence of Islam in Mali has limited the impact of Christian missions, the relatively limited spread of Islam and the strong presence of traditional religions in pre-colonial Burkina Faso and Côte d'Ivoire have created more favorable conditions for missionary outcomes. The study also examines French colonial policies, local resistance movements in West Africa, and the growing influence of global actors such as Turkey and Russia in the region, thereby assessing the contemporary dimensions of religious and cultural transformation processes. In conclusion, this research demonstrates that the presence of Christian missions in West Africa cannot be understood merely as a religious transformation process. Rather, missionary activities have played a multidimensional and strategic role in the transmission of Western values, cultural norms, and social models. Furthermore, local reactions to missionary work and the resulting interfaith dynamics have been evaluated from a sociological perspective, offering a holistic understanding of regional social dynamics. In this context, the study finds that West African governments, due to their secular governance models based on religious freedom and the political influence of Christians in the region, tend to support missionary activities. While part of the population views missionary efforts not merely as religious but also as social service-oriented activities, devout Muslims often perceive them as a threat to Islam. Therefore, to foster interfaith harmony, a more inclusive governance approach grounded in the principle of state religious neutrality is recommended.
Benzer Tezler
- The Sociological cultural and economic changes in America between the years of 1870-1914 and their reflections in literature
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP FEYZA ÜNGÖR
Yüksek Lisans
İngilizce
1994
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATİLLA SİLKÜ
- Mısır'da Araplaşan Hıristiyanlar: Kıptîler
Arabized Christians in Egypt: The Copts
EKREM SERT
Doktora
Türkçe
2021
TarihBursa Uludağ ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET GÜÇ
- 1884-1885 Berlin Batı Afrika Konferansı ve Osmanlı Devleti'nin Afrika politikasına etkisi
1884-1885 Berlin West African Conference and The effect of Ottoman State on African policy
BURAK AHMET SAKA
- The impacts of British missionary enterprise in gold coast (Ghana)
Gold Coast (Gana) bölgesinde İngiliz misyonerlik girişimler ve etkileri
SWABİR İBRAHİM
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerOndokuz Mayıs ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT AYDIN
- The impact of American Missionaries on Women's education in the Ottoman Empire and Korea
Amerikalı Misyonerlerin Osmanlı İmparatorluğu ve Kore'de kadınların eğitimine etkisi
FATMA ZÜLAL ÜÇIŞIK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
TarihBoğaziçi ÜniversitesiAsya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. ZEYNEB HALE EROĞLU