Kars âşıklık geleneğinin bir temsilcisi: Aşık Bahattin Berk
A representative of the Kars minstrel tradititon: Aşık Bahattin Berk
- Tez No: 971472
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BEKİR ŞAHİN BALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Aşıklar, Kars, Kocaeli-Gebze, Lovers, Kars, Kocaeli-Gebze
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih boyunca yaşadıkları çağın toplumsal olaylarına tanıklık eden gezgin ozanlar, hem hikâye/destan anlatıcısı hem de müzisyen kimlikleriyle toplumsal hafızanın aktarılmasında önemli bir yere sahip olmuşlardır. Eski Türk toplumlarındaki baksı/şaman/ozanlardan günümüzdeki âşıklara değin söz ve müzik kullanımı, edebi-tasavvufi ve felsefi bir anlam zenginliği içinde yoğrulmaya devam etmiş ve âşıklık geleneğinin şekillenmesini sağlamıştır. Tekke-tasavvuf ve halk geleneklerinin bir arada geliştiği Anadolu coğrafyası, köy ve kent yaşantısı içinde pek çok sosyal mekânda etkileşim halinde olan gezgin âşıklar aracılığıyla zengin bir müzik kültürüne sahip olmuştur. Bu çalışmada, günümüzde Kars âşıklık geleneği içinde yetişmiş ve Kocaeli-Gebze ilçesinde ikâmet etmekte olan Âşık Bahattin Berk'in, Anadolu âşıklık geleneğine dair hafızasında yer alan önemli eser ve icra örnekleri tespit edilmiş kendisinden derlenen eserler notaya alınarak kayda geçirilmiştir. Çalışmada“kültür analizi”ve“durum çalışması”modellerinden yararlanılmış ve amaçlı örneklem yöntemlerinden biri olan“ölçüt örneklem”yöntemine başvurulmuştur. Âşık Bahattin Berk, içinde yetiştiği Kars âşıklık geleneğinin kültürel bağlamı içinde ele alınarak, onun âşıklığa nasıl başladığı, hangi âşıklardan etkilendiği, âşıklığa dair ne türde örnekleri hatırladığı ve icra ettiğine dair veriler,“kişisel görüşme”,“gözlem”ve“katılımcı gözlem”yöntemleriyle toplanmıştır. Elde edilen veriler“tematik kodlama”yolu ile sınıflandırılmış ve üç kategori altında incelenmiştir. Kendisinden derlenen âşık tarzı şiir, hikâye ve ezgisel örnekler ise sözel, ezgisel ve makamsal özellikleri bakımından analiz edilmiştir. Ayrıca, çalışmada Berk'in kullandığı ezgisel ifade biçimleri ve eserlerinin makamsal özellikleri ile söz ve müzik unsurunu kullanım biçimine dair tespitlere yer verilmiştir. Berk'in hafıza dağarcığında yer alan sözlü ve ezgisel icraları tespit edilerek transkripsiyonları yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Throughout history, itinerant minstrels who bore witness to the social events of their time have played a significant role in the transmission of collective memory through their dual identities as storytellers/epic narrators and musicians. From the baksı/shaman/minstrels of early Turkic societies to contemporary âşıks, the use of words and music has continued to be shaped within a rich literary, mystical, and philosophical framework, thus contributing to the formation of the âşıklık tradition. In Anatolia, where Sufi-lodge traditions and folk practices developed side by side, a vibrant musical culture emerged through itinerant âşıks who interacted with diverse social settings across village and urban life. In this study, significant works and performance examples preserved in the memory of Âşık Bahattin Berk -an artist raised within the Kars âşıklık tradition and currently residing in Gebze, Kocaeli- have been identified. The works collected from him were transcribed into notation and documented. The research employed“cultural analysis”and“case study”models, as well as the“criterion sampling”technique, one of the purposive sampling methods. Within the cultural context of the Kars âşıklık tradition in which he was raised, Berk was examined in terms of how he began his journey as an âşık, which minstrels influenced him, what kinds of examples he remembered, and the performances he carried out. The data were collected through“personal interviews,”“observation”and“participant observation.”The findings were classified through“thematic coding”and analyzed under three categories. The minstrel-style poems, stories, and melodic examples compiled from Berk were examined in terms of their verbal, melodic, and modal characteristics. In addition, the study presents findings on the forms of melodic expression used by Berk, the modal features of his works, and his ways of combining verbal and musical elements. Finally, the oral and melodic performances stored in his memory were identified and transcribed.
Benzer Tezler
- Karslı Âşık Murat Çobanoğlu merkezinde Âşıklık geleneği ve medya ilişkisi
Minstrel tradition and the relationship with media in Minstrel Murat Çobanoğlu (From Kars) centre
ÖZCAN ÖZBEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADEM BALKAYA
- Kars ili âşıklık geleneği bağlamında bir âşık:Ensar Şahbazoğlu
A minstrel within the context of the minstrelsy tradition of Kars province: Ensar Şahbazoglu
CANER BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN ERSOY
- Cumhuriyet Dönemi âşıklık geleneği içerisinde yetişen baba - oğul âşıklar ve bir örnek: Aşık Sebahattin İkan - Aşık Korkmaz İkan
Growing up in the tradition of minstrelsy in the Republican era father - son minstrels and example: Minstrel Sebahattin İkan - minstrel Korkmaz İkan
METEHAN KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk Bilimi (Folklor)Ankara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
- Aşık Gökmen Dursunoğlu'nun hayatı, sanatı ve şiirleri üzerine bir inceleme
A study on the life, art and poems of Aşık Gökmen Dursunoğlu
CANER KİLDİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA KIMIŞOĞLU
- Kars âşıklık geleneği: Âşık Bilal Ersarı
Minstrelsy tradition in kars: Minstrel Bilal Ersari
ELİF BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN EROL