Yağı alınmış çörek otu tohumunda biyoaktif profilin belirlenmesi ve timokinon ekstraksiyonunun matematiksel modellemesi ile solvent tipi-polarite optimizasyonu
Bioactive profile characterization of defatted black cumin (nigella sativa) seeds and mathematical modeling of thymoquinone extraction with solvent type-polarity optimization
- Tez No: 970168
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EYYÜP KARAOĞUL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Nigella sativa L. (çörek otu) tohumlarından yağ çıkarıldıktan sonra geriye kalan küspe materyalinin kimyasal bileşimini analiz etmeyi ve özellikle timokinon (Thq) gibi biyolojik olarak aktif bileşiklerin ekstraksiyon verimliliğini optimize etmeyi amaçlamaktadır. Çörek otu, tarih boyunca hem geleneksel tıpta hem de modern sağlık uygulamalarında yaygın olarak kullanılan ve antioksidan, antibakteriyel, antiviral ve antiinflamatuar özellikleriyle bilinen bir bitkidir. Bitkinin en çok araştırılan kısmı olan uçucu yağı, sağlık üzerindeki olumlu etkileri nedeniyle birçok bilimsel çalışmaya konu olmuştur. Ancak, yağ çıkarıldıktan sonra elde edilen küspe genellikle hayvan yemi olarak değerlendirilmekte ve içeriğinde bulunan yüksek miktarda karbonhidrat, protein, lif ve biyoaktif bileşikler göz ardı edilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, çörek otu küspesinin yalnızca bir yan ürün olmadığını, aksine gıda ve ilaç endüstrilerinde değerlendirilebilecek potansiyel bir hammadde kaynağı olduğunu ortaya koymaktır. Araştırmada, timokinon ve diğer aktif bileşiklerin varlığı, miktarı ve optimum ekstraksiyon koşulları bilimsel yöntemlerle belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, çörek otu küspesinin katma değeri yüksek bir ürün olarak değerlendirilmesi açısından önemli bir bilimsel boşluğu doldurmakta ve ilgili sektörler için yeni fırsatlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the chemical composition of the residual press cake obtained after oil extraction from Nigella sativa L. (black cumin) seeds and to optimize the extraction efficiency of biologically active compounds, particularly thymoquinone (Thq). Black cumin is a plant that has been widely used throughout history in both traditional medicine and modern health applications, known for its antioxidant, antibacterial, antiviral, and anti-inflammatory properties. While the most studied part of the plant is its essential oil—due to its positive health effects—the press cake remaining after oil extraction is often undervalued and primarily used as animal feed, despite its rich content of carbohydrates, proteins, fiber, and bioactive compounds. In this context, the main objective of this study is to demonstrate that black cumin press cake is not merely a by-product, but a potential raw material that can be utilized in the food and pharmaceutical industries. The presence, concentration, and optimal extraction conditions of thymoquinone and other active compounds were determined using scientific methods. The findings fill a significant gap in the literature by highlighting the value-added potential of black cumin press cake and offer new opportunities for related industries.
Benzer Tezler
- Yağı alınmış çörek otu tozunun betonun mekanik özelliklerine etkisi
The effect of black cumin powder on mechanical properties of concrete
HAVVA NUR BOZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İnşaat MühendisliğiNecmettin Erbakan Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN AÇIKEL
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET OKAN ERDAL
- Çörek otu ve maydanoz tohumu yağlarının +4 °C'de depolanan kolyoz (scomber colias) balığı köftelerinin raf ömrü üzerine etkisi
Effect of black cumin and parsley seed oils on the shelf life of chub mackerel (scomber colias) fish patties stored at +4°c
ŞEYMA NUR BACAKSIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Su ÜrünleriÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSu Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET ÇAKIR
- Kapya biberinde bazı hasat sonrası uygulamaların depolama kalitesine etkileri
The effects of some postharvest treatments on storage quality of kapya pepper
AYŞE ÖYKÜ ERDOĞMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN KAYNAŞ
- Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)'nda toksik (sipermetrin) /detoksik (Nigella sativa) etki mekanizmasının kritik yüzme hızı, hematoloji parametreleri ve oksidatif stres cevabı ile araştırılması
Investigation of toxic (cypermethrin) / detoxic (Nigella sativa) effect mechanism in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) with critical swimming rate, hematology parameters and oxidative stress response
VEYSEL KARANİ GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Su ÜrünleriAtatürk ÜniversitesiSu Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED ATAMANALP
- RSM optimizasyonu ile çörekotu (Nigella Sativa L.) atık biyokütlesi-esaslı üretilen aktif karbon kullanılarak uçucu organik bileşiklerin giderilmesi ve fotovoltaik uygulamalarının incelenmesi
Examination of volatile organic compounds removal and photovoltaic applications using activated carbon derived from black cumin (Nigella Sativa L.) waste biomass through RSM optimization
EBRU BATUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kimya MühendisliğiSiirt ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN KUTLUAY