Öğrencilerin sosyal medya kullanımı ile zorbalık davranışları arasındaki ilişkide okul yöneticilerinin sosyal medyayı yönetme yeterliliklerinin rolünün incelenmesi
Examining the role of school administrators' competence in managing social media in the relationship between students' social media use and bullying behaviors
- Tez No: 970068
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de ortaöğretim kademesinde öğrencilerin zorba davranışları uluslararası göstergelerde öne çıkan bir problemdir (MEB, 2023). Bu problemin kök sebeplerinden birinin sosyal medyanın yanlış kullanımı olduğu ileri sürülmektedir (Otrar, 2014). Bu çalışmada ortaöğretim kademesindeki öğrencilerin zorba davranışları ile sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkinin yanı sıra okul yöneticilerinin sosyal medyayı yönetme yeterlikleri de incelenmektedir. Okulun insan kaynağının ana unsurları olan öğrenci, öğretmen, okul yöneticileri ve anne-babaların deneyimleri temelinde“Okulda öğrencilerin sosyal medya kullanımıyla zorba davranışlar arasındaki ilişki ve buna bağlı olarak sosyal medya yönetimi”nitel desende çoklu bakış açısıyla incelenmektedir. Araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılarak Aksaray ili şehir merkezindeki ortaöğretim bulunan 24 okul yöneticisi, 40 öğretmen; 10 öğrenci ve 10 anne-babadan veriler toplanmıştır. Veri toplama aracının geçerliği ve güvenirliği uzman görüşleri, katılımcı teyidi ve doğrudan aktarmalarla sağlanmaya çalışılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizine tabi tutularak çözümlenmiştir. Bu kapsamda soyutlamalar yapılmıştır. Kelime, kelime grupları gibi anlamlı bilgi parçaları kodlara dönüştürülmüş, kodların arasındaki benzerlik temel alınarak kategori ve temalar üretilmiştir. Araştırma sonuçları akran zorbalığının çok yaygın bir sorun olduğunu, çoğunlukla fiziksel ve sözel zorbalığın yaşandığını göstermiştir. Okulda yaşanan zorba davranışlarının çoğunlukla anne-baba ve arkadaş çevresi kaynaklı olduğu; öğrencilerin en sık Instagram kullandığı gözlemlenmiştir. Zorba davranışların sergilenmesinde sosyal medyanın rolü olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Zorba davranışları önlemede sosyal medyayı yönetebilme açısından okul yöneticilerinin rolü kapsamında kararın ağırlıkla okul yöneticileri ve öğretmenler tarafından verildiği fakat veli ve öğrencilerin karar sürecine dâhil edilmediği anlaşılmaktadır. Planlama yapılmadığı çok belirgin şekilde ortaya çıkmıştır. Örgütleme süreci okul yöneticileri tarafından üstlenilmekte fakat raporlama yapılmamaktadır. Görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinde denetlemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. Okulda sosyal medya yönetimi aracılığıyla zorba davranışların azaltılmasına yönelik olarak okuldaki yönetsel faaliyetlerin etkisiz olduğu söylenebilir. Bu çerçevede okul toplumunun farkındalığı olmasına rağmen uygulamada karar verme, planlama, örgütleme gibi yönetsel süreçlerin etkili gerçekleştirilmediği gözlemlenmektedir. Okul düzeyinde yönetsel faaliyetlerin desteklenmesine yönelik anne-babalar üzerine çalışmalar ve iş birliği ile ülke çapında politika geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Bullying behavior among students at the secondary school level in Turkey is a prominent problem in international indicators.(MEB, 2023). It has been suggested that one of the root causes of this problem is the misuse of social media (Otrar, 2014). This study examines the relationship between students' bullying behavior and social media use at secondary schools, as well as the competencies of school administrators in managing social media. Drawing on the experiences of students, teachers, school administrators, and parents the primary elements of the school's human resources the relationship between students' social media use and bullying behavior at school, and the resulting social media management, is examined through a multiple perspective, qualitative design. Using a semi-structured interview form developed by the researcher, data were collected from 24 school administrators, 40 teachers, 10 students, and 10 parents in high schools in the city center of Aksaray. The validity and reliability of the data collection tool were ensured through expert opinions, participant confirmation, and direct reports. The data obtained in the study were analyzed through content analysis. Abstractions were made within this scope. Meaningful pieces of information, such as words and phrases, were converted into codes, and categories and themes were generated based on the similarities between the codes. The research results showed that peer bullying is a widespread problem, occurring mostly in physical and verbal forms. It was observed that bullying behaviors experienced at school mostly originate from family and peers, and students most frequently use Instagram. It was found that social media plays a role in the display of bullying behaviors. Within the context of the school administration's role in managing social media in preventing bullying, it is understood that decisions are predominantly made by school administrators and teachers, but parents and students are not included in the decision-making process. A lack of planning is clearly evident. School administrators undertake the organizational process, but reporting is not provided. It was observed that there is no oversight in fulfilling duties and responsibilities. It can be said that administrative activities at school to reduce bullying through social media management are ineffective. In this context, despite awareness among the school community, it is observed that administrative processes such as decision-making, planning, and organization are not implemented effectively in practice. It is recommended that nationwide policies be developed through family collaboration and studies to support school-level administrative activities.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerindeki psikolojik belirtilerin sosyal medya kullanım bozukluğu ve siber zorbalık ile ilişkisi
The relationship of high school students psychological symptoms with social media use disorder and cyber bullying
HİLAL ÇOBANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ALTUN
- Üniversite öğrencileri arasında siber zorbalık ve siber mağduriyetin yordayıcılarını anlamak
Understanding the predictors of cyber bullying and cyber victimization among university students
ALEYNA AYÇA ÖZDUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiJandarma ve Sahil Güvenlik AkademisiSuç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NACİ AKDEMİR
- Siber zorbalık ile problemli internet kullanımı ve riskli internet davranışı arasındaki ilişki ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özellikler açısından incelenmesi
The relationship of cyber bullying with problematic internet use and risky internet behaviours and investigation of these variables according to the some demographic features
HALİME ÜNVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiGazi ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEHNİ KOÇ
- Yeni medya okuryazarlık düzeyinin siber zorbalık ve siber mağduriyet davranışı üzerindeki rolü
New media literacy level's role on cyber bullying and cyber victimization behavior
GİZEM ERGÜLŞEN BAŞLAR
Doktora
Türkçe
2022
İletişim BilimleriEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAHİT ERDEM KÖKER
- Üniversite öğrencilerinde siber zorbalık: Ebeveyn tutumları ve duygusal zekânın rolü
Cyberbullying in university students: The impact of parental attitudes and emotional intelligence
KEZBAN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetKto Karatay ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET AKARÇAY ULUTAŞ