Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak öykü kitabının Sıgmund Freud'un tekinsizlik kavramı bağlamında incelenmesi
Examination of the story book Lost in a Known Street in the context of Sigmund Freud's concept of the uncanny
- Tez No: 969314
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NESRİN MENGİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Sigmund Freud'un psikanalitik kuramında merkezi bir konuma sahip olan“tekinsizlik”kavramını edebî temsiller bağlamında incelemeyi ve bu kavramın modern Türk öykücülüğündeki yansımalarını açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, çağdaş Türk edebiyatının önde gelen yazarlarından Cemil Kavukçu'nun Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak (2009) adlı öykü kitabı içerisinde yer alan 16 öykü Freud'un tekinsizlik kuramı temel alınarak çözümlenmiştir. Çalışmada öncelikle tekinsizlik kavramının tarihsel-felsefi arka planı ortaya konulmuş; kavramın özellikle Schelling, Jentsch ve Heidegger gibi düşünürlerdeki yorumları tartışılarak Freud'un tekinsizlik kuramıyla kavramsal süreklilik ve kırılma noktaları tespit edilmiştir. Daha sonra Freud'un“Das Unheimliche”(1919) adlı metni esas alınarak tekinsizliğin başlıca unsurları (bastırılmış olanın geri dönüşü, tekrarın tekinsizliği, ikizlik, rüya-gerçek sınırının belirsizliği, ölüm olgusu, mekânsal ve zamansal tekinsizlik, düşünsel her şeye gücü yetme vb.) belirlenmiş ve bu unsurlar üzerinden Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak kitabında yer alan öyküler analiz edilmiştir. Çalışma, Kavukçu'nun öykülerinin gündelik hayatın sıradanlığı içinde beliren travmatik boşlukları, bilinçdışının sızıntılarını ve benlikteki çatlakları görünür kıldığını ileri sürmektedir. Bu bağlamda Kavukçu'nun anlatı evreni, yalnızca bireysel nevrotik deneyimlerin değil, aynı zamanda modern öznenin psikanalitik çözülüş sürecinin de güçlü bir edebî temsilidir. Freudyen anlamda tekinsizliği hem biçimsel hem de tematik düzeyde yeniden kuran bu öyküler, Türk edebiyatında tekinsizlik estetiğine dayalı anlatı biçimlerinin önemli örneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the concept of the uncanny (das Unheimliche), which holds a central place in Sigmund Freud's psychoanalytic theory, through its literary representations and to reveal how this concept manifests in modern Turkish short fiction. Within this framework, Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak (1996), a short story collection by one of the prominent figures of contemporary Turkish literature, Cemil Kavukçu, is analyzed through the lens of Freud's theory of the uncanny. The study first explores the historical and philosophical background of the concept; interpretations of thinkers such as Schelling, Jentsch, and Heidegger are discussed, and the conceptual continuities and ruptures with Freud's notion are identified. Building upon Freud's 1919 essay“Das Unheimliche,”core components of the uncanny—such as the return of the repressed, the uncanniness of repetition, doubles and mirrored identities, blurred boundaries between dream and reality, death and associated fantasies, spatial and temporal disorientation, and thought-omnipotence—are systematically identified and used as analytical tools to examine the stories in Bilinen Bir Sokakta Kaybolmak. The study argues that Kavukçu's stories reveal traumatic gaps, unconscious intrusions, and fractures in the self beneath the surface of everyday life. In this regard, Kavukçu's narrative universe offers a powerful literary representation not only of individual neuroses but also of the psychoanalytic disintegration process of the modern subject. These stories, which reconstruct the uncanny both thematically and structurally in a Freudian sense, stand as significant examples of the aesthetics of the uncanny in Turkish literature.
Benzer Tezler
- Cemil Kavukçu öykücülüğünde kent, taşra ve modernlik
City, provinces and modernity in Cemil Kavukçu`s story-telling
HİVREN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiY.DOÇ.DR. SÜHA OĞUZERTEM
- Der Einsatz der balanced scorecard als controllinginstrument
Balanced scorecard'ın kontrol enstrumanı olarak kullanılması
DİLEK YAZAL
- Şanlıurfa'da sokakta çalışan ve çalışmayan çocukların sağlık davranışlarının belirlenmesi
Determining the health behaviour of children working and not working in the streets in Şanliurfa
ABİDİN KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikHarran ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELMA KAHRAMAN
- Çanakkale ili sokak yiyecekleri üzerine bir araştırma
A research on street foods in Çanakkale
KENAN UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıPamukkale ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN ÇEKAL
- Türkiye'de etkin bina emlak vergisi belirlenmesi için bir değerleme model önerisi
An appraisal model proposal for effective building property tax determination in Türkiye
ECEM SİRKECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REHA METİN ALKAN
