Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının yapay zeka ve üretken yapay zeka ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
Examination of visual arts teacher candidates' views on artificial intelligence and generative artificial intelligence
- Tez No: 963786
- Danışmanlar: DOÇ. ORHUN TÜRKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapay zekâ, özellikle eğitim gibi alanlarda etkisini giderek artıran ve çeşitli uygulama alanlarıyla öne çıkan bir teknolojidir. Çoğunlukla dil modeli özellikleriyle tanınan yapay zekâ, bu çalışmada görsel sanatlar öğretmen adaylarını doğrudan ilgilendiren üretken yapay zekâ bağlamında ele alınmıştır. Üretken yapay zekâ, kullanıcıdan alınan istemlere göre görsel, metin ya da farklı içerikler oluşturabilen bir teknoloji olarak eğitim ortamlarında giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu bağlamda, görsel sanatlar öğretmen adaylarının söz konusu teknolojiye ilişkin algı ve tutumlarının, hem öğretim süreçleri hem de mesleki gelişimleri açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki üniversitelerin ilgili bölümlerinde öğrenim gören görsel sanatlar öğretmen adaylarının yapay zekâya ve üretken yapay zekâya yönelik hazırbulunuşluk ve okuryazarlık düzeylerini belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma desenlerinden genel tarama modeli kapsamında yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak, Yapay Zekâ Hazırbulunuşluk (YZH) ve Yapay Zekâ Okuryazarlık (YZO) ölçekleri kullanılmış; Google Forms aracılığıyla çevrim içi ortamda geniş katılımlı bir veri seti elde edilmiştir. Süreçte 330 öğretmen adayından toplanan veriler tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, öğretmen adaylarının yapay zekâya ilişkin farkındalık, yetkinlik, etik yaklaşım ve vizyon gibi boyutlarda genel olarak yüksek düzeyde hazırbulunuşluğa sahip olduklarını göstermektedir. Ayrıca yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin de benzer şekilde olumlu olduğu ve bu iki değişken arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın, görsel sanatlar eğitimi alanında teknoloji entegrasyonu konusunda literatüre katkı sağlaması ve öğretmen adaylarının dijital yeterliklerinin gelişimine yönelik öneriler sunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence is a technology that is increasingly influencing fields such as education and stands out with its various application areas. Artificial intelligence, which is mostly known for its language model features, is discussed in this study in the context of generative artificial intelligence, which directly concerns visual arts teacher candidates. Generative artificial intelligence is a technology that can create visual, textual, or other content based on user requests and is increasingly being used in educational settings. In this context, it is considered important to assess visual arts teacher candidates' perceptions and attitudes toward this technology in terms of both teaching processes and professional development. The aim of this study Is to determine the readiness and literacy levels of visual arts teacher candidates studying in relevant departments at universities in Turkey regarding artificial intelligence and generative artificial intelligence. The research was conducted within the scope of the general survey model, one of the quantitative research designs. The Artificial Intelligence Readiness (AIR) and Artificial Intelligence Literacy (AIL) scales were used as data collection tools, and a large data set was obtained online via Google Forms. The data collected from 330 teacher candidates were analyzed using descriptive statistics and correlation analysis. The findings show that teacher candidates generally have a high level of readiness in terms of awareness, competence, ethical approach, and vision regarding artificial intelligence. In addition, it was found that their artificial intelligence literacy levels are similarly positive and that there is a statistically significant relationship between these two variables. The study is expected to contribute to the literature on technology integration in visual arts education and to offer recommendations for the development of teacher candidates' digital competencies.
Benzer Tezler
- Üretken yapay zekâların sanat eğitiminde kullanımına yönelik görsel sanatlar öğretmeni görüşlerinin incelenmesi
An examination of visual arts teachers' opinions regarding the use of generative artificial intelligence in art education
BETÜL İCLAL ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EKİN BOZTAŞ
- Yapay zekâ kullanımının öğretmen adaylarının illüstrasyon tasarım becerilerine etkisi
The effect of using artificial intelligence on the illustration design skills of teacher candidates
MEVLÜT DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ BOZOK
- Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) görsel sanatlar öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
An examination of the technological pedagogical content knowledge of visual arts teachers at the Science and Art Center (BİLSEM)
ELİF TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REYHAN YÜKSEL GEMALMAYAN
- İlkokul görsel sanatlar eğitiminde yapay zeka araçlarının ölçme değerlendirme amacıyla kullanılabilirliği
The feasibility of using artificial intelligence tools for assessment and evaluation in primary school visual arts education
FEYZULLAH GENÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL YILDIRIM
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GÖNÜLAY ÇALIMLI
- Ortaokul öğrencilerinin çoklu zekâ alanları ve blok tabanlı programlamaya yönelik öz-yeterlilik algılarının incelenmesi
Investigation of secondary school students' multiple intelligences and perceived self-efficiency related to block-based programming
MEDİHA AYŞEN YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZIM ZİYA PERDAHÇI