50 yaş üzeri bireylerde zona hastalığı ve zona aşısı ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes, and behaviors regarding herpes zoster and herpes zoster vaccination in individuals over 50 years of age
- Tez No: 962135
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Herpes zoster, Zona, Aşı, Farkındalık, Eğitim düzeyi, Herpes zoster, Shingles, Vaccine, Awareness, Education level
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zona (herpes zoster), özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan, şiddetli ağrı ve postherpetik nevralji gibi komplikasyonlara yol açarak yaşam kalitesini düşüren bir enfeksiyon hastalığıdır. Bu çalışma, 50 yaş üzeri bireylerde zona ve zona aşısına ilişkin bilgi, tutum ve davranışların değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Etik kurul onayı sonrasında, 15.09.2024–15.11.2024 tarihleri arasında Sultangazi Cebeci 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 50 yaş üstü gönüllülerden 267 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan 19 soruluk anket katılımcılara sözlü olarak uygulanmıştır. Katılımcıların çoğunluğunu kadınlar ve 50–59 yaş grubundakiler oluşturmuş, eğitim düzeyi genel olarak düşük bulunmuştur. Katılımcıların yarısı zona hastalığını bilmekte, ancak bulaşıcılığı ve klinik özellikleri konusunda bilgi eksikliği görülmüştür. Zona öyküsü olanlarda postherpetik nevralji oranı yüksek bulunmuştur. Kadınlarda farkındalık erkeklere göre daha yüksek olup, bilgilerin çoğunlukla sosyal ve görsel medyadan edinildiği belirtilmiştir. Kronik hastalığı olanlarda farkındalık düzeyi daha yüksek bulunmasına rağmen çok değişkenli analizlerde anlamlılık kaybolmuştur. Katılımcıların çok azı zona aşısını duymuş, hiçbiri aşı yaptırmamıştır. Aşı yaptırmama nedenleri arasında bilgi eksikliği, yan etki kaygısı, güvensizlik ve maliyet ön plana çıkmıştır. Sonuç olarak, düşük eğitim düzeyi ve sosyoekonomik koşullar farkındalığı olumsuz etkilemektedir. Sağlık çalışanlarının aktif katkısı ve sosyal medya gibi kanalların etkin kullanımıyla bilgi düzeyi ve aşı farkındalığının artırılabileceği, ancak yüksek maliyetin önemli bir engel oluşturduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Herpes zoster (shingles) is an infectious disease that mainly occurs in older adults, causing severe pain and complications such as postherpetic neuralgia, which significantly reduces quality of life. This study aims to evaluate the knowledge, attitudes, and behaviors regarding shingles and its vaccine among individuals aged 50 years and older. Following ethics committee approval, 267 volunteers aged over 50 who applied to Sultangazi Cebeci Family Health Center No. 1 between 15.09.2024 and 15.11.2024 were included. A 19-item questionnaire prepared by the researcher was administered verbally. Most participants were women and in the 50–59 age group, with generally low educational levels. About half had heard of shingles, yet knowledge about its contagiousness and clinical features was limited. Postherpetic neuralgia was more common among those with a history of shingles. Awareness was higher in women, with most information obtained through social and visual media. Although awareness was higher among those with chronic diseases, this significance disappeared in multivariate analyses. Very few participants had heard of the shingles vaccine, and none had been vaccinated. Reasons for not being vaccinated included lack of knowledge, fear of side effects, distrust, and cost barriers. In conclusion, low educational level and socioeconomic conditions negatively affect awareness. Enhancing public information through healthcare professionals and effective use of media can increase vaccine awareness, though high cost remains a major obstacle.
Benzer Tezler
- Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran bireylerin erişkin bağışıklaması hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of individuals applying to family medicine clinic about adult immunization
AYKUT UÇKUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
- Yaşlı bireylerin erişkin bağışıklama hakkındaki bilgi, farkındalık ve güncel aşılanma durumları; bir eğitim ve araştırma hastanesi örneği
Knowledge, awareness and current vaccination status of elderly individuals about adult immunization; an example of training and research hospital
HİCRAN BUĞDAY KARTAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
- Tıp fakültesi öğrencilerinin zona hastalığı ve zona aşısıyla ilgili bilgi düzeyinin değerlendirilmesi: Tanımlayıcı kesitsel çalışma
Assessment of medical students' knowledge of herpes zoster and the zoster vaccine: A descriptive cross-sectional study
MERVE KOÇAK BAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHacettepe ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İZZET FİDANCI
- Obez bireylerde retinal ve koroidal mikrovasküler yapının optik koherens tomografi anjiografi yardımı ile değerlendirilmesi
Evaluation of retinal and choroidal microvasculature in obese individuals using optical coherence tomography angiography
BERİL İŞERİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Göz HastalıklarıÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ERŞAN
- Bir üniversite hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların erişkin aşıları hakkındaki farkındalıklarının ve mevcut erişkin aşılanma durumlarının tespiti ve değerlendirilmesi
Detection and evaluation of awareness and present situations of adult vaccinations of patients attending to a university hospital family medicine outpatient clinics
HİLAL CANDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER