Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran kişilerde Ortoreksiya nervoza eğiliminin sağlık anksiyetesi ve yaygın anksiyete bozukluğu ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the relationship between Orthorexia nervosa tendency and health anxiety and generalized anxiety disorder in people applying to the Family Medicine Polyclinic
- Tez No: 960480
- Danışmanlar: DOÇ. DR. PAKİZE GAMZE ERTEN BUCAKTEPE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya nevroza, Sağlık Anksiyetesi, Anksiyete, Orthorexia neurosa, Health Anxiety, Anxiety
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Beslenme, büyüme, gelişme, yaşamın devam ettirilebilmesi ve sağlığın korunması için besin ögelerinin yeterli miktarda ve doğru zamanda kullanılmasıdır. Yeterli ve dengeli beslenme toplum sağlığının iyileştirilmesi ve sürdürülebilmesi açısından son derece önemli bir faktördür. Yeme sıklığı ve şeklinin sağlığı etkileyecek şekilde değişmesi olarak tanımlanan yeme bozuklukları günümüzde birçok hastalığa sebebiyet vermektedir. Bu hastalıklardan biri de anksiyetedir. Kaygı düzeyi yüksek bireyler stresle başa çıkmak için aşırı yeme, kısıtlama veya başka sağlıksız beslenme alışkanlıkları geliştirebilir. Bir yeme bozukluğu olan ve sağlıklı yeme takıntısı olarak tanımlanabilecek olan ortoreksiya nevroza da dengeli ve yeterli beslenmenin bozulmasına ve anksiyeteye sebep olabilir. Bu çalışmanın amacı kişilerin ortoreksiya nevrozaya eğilimini ölçmek ve bunun sağlık anksiyetesi ve yaygın anksiyete bozukluğu riski ile ilişkisini belirlemektir. Materyal ve Metod: Kesitsel ve tanımlayıcı bu çalışma Temmuz-Eylül 2024 arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya bir üniversite hastanesinin Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası, tanı almış psikiyatrik hastalığı olmayan 415 kişi dahil edilmiştir. Çalışmanın etik kurul onayı alınmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı bir form, Ortoreksiya Nevroza ölçeği (Orto-11), Sağlık Anksiyetesi (SA) Evanteri ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAD-7) testleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %53'ü erkekti (n=220). Yaş ortalaması 33.8±10.9 idi. Ölçek ortalamaları Orto-11 için 26.3±4.8 (12-41), SA ölçeği için 16.8±6.8 (1-38), YAD-7 ölçeği için ise 6.5±4.7 (0-21) idi. Yaşla Orto-11 (r=-0.133, p=0.007), SA (r=-0.142, p= 0.004) ve YAD-7 (r=-0.227, p<0.001) arasında anlamlı ve ters orantılı ilişki tespit edilmiştir. Orto-11 ve SA ölçek puanları arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişki (r=-0.130, p=0.008) olduğu belirlenmiştir. SA ve YAD-7 ölçek puanları arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki (r=0.412, p<0.001) saptanmıştır. Orto-11 puanı ile YAD-7 puanı arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (r=-0.055, p=0.263). Orto-11 ve YAD-7 ölçek puanlarının cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık göstermediği (sırasıyla p=0.443 ve p=0.062) ancak SA ölçek puanlarının kadınlarda anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.002). Ölçek puanlarının eğitim durumuna göre farklılık göstermediği belirlenmiştir (tüm p'ler>0.05). Evli olmayanların bütün ölçek puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür (sırasıyla p<0.001, p=0.003, p<0.001). Sonuç: Ortoreksiya nevroza bulgularının cinsiyet veya eğitim durumuna göre farklılık göstermediği, evli olmayanların bu konuya daha çok hassasiyet gösterdiği saptanmıştır. Her ne kadar Ortoreksiya nevroza ve anksiyete bulguları arasında ilişki olduğunu gösteren yayınlar mevcut olsa da çalışmamızda Orto-11 ve YAD-7 ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Orto-11 ve SA envanteri puanı arasında ise anlamlı ve genel kanının aksine ters yönde zayıf bir ilişki tespit edilmiştir. Bu durum örneklemin üçüncü basamak bir hastanenin aile hekimliği polikliniğinden alınması, randomizasyon sağlanamamış olmasına bağlanmıştır. Ortoreksiya nevrozanın toplumdaki prevalansı ve anksiyete ile ilişkisini daha net ortaya koyabilmek için daha geniş ve toplumu temsiliyeti yüksek örneklemlere ve longitudinal çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Nutrition is the use of nutrients in adequate amounts and at the right time for growth, development, maintenance of life and protection of health. Adequate and balanced nutrition is an extremely important factor in improving and sustaining public health. Eating disorders, which are defined as changes in eating frequency and pattern in a way that affects health, cause many diseases today. One of these diseases is anxiety. Individuals with high levels of anxiety may develop overeating, restriction or other unhealthy eating habits to cope with stress. Orthorexia neurosis, which is an eating disorder and can be defined as an obsession about healthy eating, can also cause anxiety and disruption of a balanced and adequate diet. The aim of this study was to measure people's vulnerability for orthorexia neurosis and to determine its association with health anxiety and risk of generalized anxiety disorder. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between July and September 2024. The study included 415 people aged between 18 and 65 years who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of a university hospital and who did not have a diagnosed psychiatric disorder. Ethics committee approval of the study was obtained. A form inquiring sociodemographic characteristics, Orthorexia Neurosis scale (Ortho-11), Health Anxiety (HA) Questionnaire and Generalized Anxiety Disorder (GAD-7) tests were used as data collection tools. The data were analyzed using SPSS 27.0 program. Results: Of the participants, 53% were male (n=220). The mean age was 33.8±10.9 years. The mean scale scores were 26.3±4.8 (12-41) for Ortho-11, 16.8±6.8 (1-38) for HA scale, and 6.5±4.7 (0-21) for the GAD-7 scale. A significant and negative correlation was found between age and Ortho-11 (r=-0.133, p=0.007), HA (r=-0.142, p= 0.004), and GAD-7 (r=-0.227, p<0.001). There was a significant and negative correlation between Ortho-11 and HA scale scores (r=-0.130, p=0.008). A significant and positive correlation (r=0.412, p<0.001) was found between the HA and the GAD-7 scale scores. There was no significant correlation between Ortho-11 score and the GAD-7 score (r=-0.055, p=0.263). It was found that Ortho-11 and GAD-7 scale scores did not show a significant difference in terms of gender (p=0.443 and p=0.062, respectively), but HA scale scores were significantly higher in women (p=0.002). Scale scores did not differ according to educational status (all p values>0.05). It was observed that all scale scores of the unmarried participants were significantly higher (p<0.001, p=0.003, p<0.001, respectively). Conclusion: It was found that the findings of orthorexia neurosis did not differ according to gender or educational status, and those who were not married were more sensitive to this issue. Although there are researhes showing a relationship between orthorexia neurosis and anxiety symptoms, no significant correlation was found between Ortho-11 and GAD-7 scale scores in our study. On the other hand, there was a significant relationship between Ortho-11 and HA inventory score and contrary to the general belief, the correlation was weak and negative. This was attributed to the fact that the sample was taken from the outpatient clinic of a tertiary hospital and randomization was not achieved. Larger and more representative samples and longitudinal studies are needed to reveal the prevalence of orthorexia neurosis in the community and its relationship with anxiety more clearly.
Benzer Tezler
- Ortoreksiya nervoza eğilimi olan kişilerde vitamin düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of vitamin levels in individuals with a tendency towards Orthorexia nervosa
SABİHA DAĞDELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiUşak ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU ESER
- Obezite polikliniğine başvuran erişkinlerde sosyal medya bağımlılığı ve ortoreksiya nervoza ilişkisinin araştırılması
The relationship between social media addiction and orthorexia nervosa in adult individuals admitted to obesity polyclinic
BEYZA SENA ŞENER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran kişilerde CHA2DS2-VASC skorunun kişilerin depresif semptomlarına ve yaşam kalitelerine olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of CHA2DS2-VASC score on people's depressive symptoms and quality of life in people applications to family medicine polyclinic
CEZMİ SERHAT SAKALLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran kişilerde COVİD-19 aşılamasının hastalığı geçirme sıklığı ve şiddeti üzerine etkisi
The effect of COVID19 vaccination on the frequency and severity of the disease in individuals applying to family health centers
ERDOĞAN ERİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran kişilerde vitamin D düzeyi ile kan lipit düzeyleri, karaciğer ve böbrek işlev testleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between vitamin D levels and blood lipid levels, liver and kidney function tests in individuals admitted to the family medicine outpatient clinic
BETÜL KARAGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN