Evde sağlık hizmetleri alan yaşlı bireylerde malnütrisyon ve sarkopeni ile yaşam kalitesi ilişkisi
The relationship between malnutrition, sarcopenia and quality of life in elderly individuals receiving home healthcare services
- Tez No: 956812
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, evde sağlık hizmeti alan yaşlı bireylerde malnütrisyon ve sarkopeni yaygınlığını belirlemek, bu durumların yaşam kalitesiyle ilişkisini incelemek ve etkileyen faktörleri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, Şubat 2024-Şubat 2025 tarihleri arasında Balıkesir ilinin Edremit ilçesinde, evde sağlık hizmeti alan 254 birey ile yürütülmüştür. Katılımcıların yaş ortalaması 79,52±7,62 yıl olup %65,0'ı kadın, %35,0'ı erkektir. Katılımcılara ait sosyo-demografik veriler toplanmış; beslenme durumu Mini Nütrisyonel Değerlendirme-Kısa Form (MNA-SF), sarkopeni riski SARC-F ölçeği ve yaşam kalitesi CASP-19 ölçeği ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların %32,7'si malnütrisyon durumu gösterirken, %58,3'ü malnütrisyon riski altında bulunmuş; yalnızca %9,1'i normal beslenme durumuna sahiptir. Ayrıca bireylerin %90,2'sinde sarkopeni riski tespit edilmiştir. Malnütrisyonu olan bireylerin yaşam kalitesi puanları anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Benzer şekilde, sarkopeni riski taşıyan bireylerin yaşam kalitesi puanı 7,63±5,22 iken, sarkopeni riski olmayan bireylerde bu değer 15,76±8,67 olarak saptanmıştır (p<0,001). Egzersiz yapan bireylerde MNA-SF puanı daha yüksek (9,18±2,58 vs. 8,14±2,34), SARC-F puanı daha düşük (5,48±1,79 vs. 6,51±1,79) ve yaşam kalitesi puanı anlamlı düzeyde daha yüksek (10,45±5,76 vs. 7,61±6,12) bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca üst orta kol çevresi, baldır çevresi ve vücut kütle indeksi gibi antropometrik ölçümler ile beslenme durumu ve sarkopeni arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Korelasyon analizine göre, beslenme durumu ile sarkopeni arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir fark bulunmuştur (r =-0,333, p <0,001); bu durum, kötüleşen beslenme durumunun sarkopeni düzeylerini artırdığını göstermektedir. Beslenme durumu ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı bir fark saptanmıştır (r = 0,452, p <0,001); yani iyi beslenme durumu, daha yüksek yaşam kalitesi ile ilişkilidir. Öte yandan, sarkopeni ile yaşam kalitesi arasında negatif yönde anlamlı bir fark bulunmuştur (r =-0,463, p <0,001); bu da sarkopeni düzeyleri arttıkça yaşam kalitesinin azaldığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, evde sağlık hizmeti alan yaşlı bireylerde malnütrisyon ve sarkopeni risklerinin oldukça yaygın olduğunu ve bu durumların yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bu kapsamda, evde sağlık hizmeti sunumunda multidisipliner ekiplerin yer alması, düzenli taramalarla beslenme durumu ve sarkopeni riskinin izlenmesi, ayrıca kişiye özgü beslenme ve egzersiz programlarının uygulanması önerilmektedir. Bu yaklaşımlar, yaşlılıkta karşılaşılan çok yönlü sorunların daha etkili yönetilmesine olanak tanıyarak yaşam kalitesini destekleyebilir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the prevalence of malnutrition and sarcopenia among older individuals receiving home healthcare services, to examine the relationship between these conditions and quality of life, and to identify the influencing factors. This descriptive and cross-sectional study was conducted between February 2024 and February 2025 in Edremit district of Balıkesir province, involving 254 older adults receiving home healthcare services. The mean age of the participants was 79.52±7.62 years, with 65.0% being female and 35.0% male. Socio-demographic data were collected, and nutritional status was assessed using the Mini Nutritional Assessment-Short Form (MNA-SF), sarcopenia risk using the SARC-F scale, and quality of life using the CASP-19 scale. Among the participants, 32.7% were malnourished, 58.3% were at risk of malnutrition, and only 9.1% had normal nutritional status. Additionally, 90.2% of the individuals were found to be at risk of sarcopenia. Quality of life scores were significantly lower in malnourished individuals (p<0.001). Similarly, the mean quality of life score in individuals at risk of sarcopenia was 7.63±5.22, compared to 15.76±8.67 in those without sarcopenia risk (p<0.001). Individuals who exercised had significantly higher MNA-SF scores (9.18±2.58 vs. 8.14±2.34), lower SARC-F scores (5.48±1.79 vs. 6.51±1.79), and higher quality of life scores (10.45±5.76 vs. 7.61±6.12) (p<0.001). Significant relationships were also found between anthropometric measurements (mid-upper arm circumference, calf circumference, and body mass index) and nutritional status and sarcopenia. Correlation analysis revealed a moderate negative relationship between nutritional status and sarcopenia (r =-0.333, p <0.001), indicating that worsening nutritional status is associated with increased sarcopenia risk. A positive correlation was found between nutritional status and quality of life (r = 0.452, p <0.001), suggesting that better nutrition is associated with improved quality of life. Furthermore, a negative correlation was observed between sarcopenia and quality of life (r =-0.463, p <0.001), indicating that higher levels of sarcopenia are linked to lower quality of life. These findings demonstrate that malnutrition and sarcopenia are highly prevalent among older adults receiving home healthcare services and significantly impact their quality of life. Therefore, incorporating multidisciplinary teams into home healthcare delivery, conducting regular screenings to monitor nutritional status and sarcopenia risk, and implementing personalized nutrition and exercise programs are recommended. Such approaches may help manage the multifaceted challenges of aging more effectively and support improved quality of life.
Benzer Tezler
- İstanbul İli Maltepe İlçesi'nde sağlık ve sosyal bakım hizmeti alan 65 yaş üzeri bireylerde malnütrisyon riski ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of malnutrition risk and related factors in individuals over 65 years of age receiving health and social care services in Maltepe District of Istanbul Province
İBRAHİM HALİL ÖZDEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKMAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUĞU USANMA KOBAN
- Evde sağlık hastalarında farklı ölçekler ile malnütrisyon varlığı ile günlük yaşam aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between malnutrition and activities of daily living levels using different scales in home care patients
YUSUF ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP ÖKSÜZ
- Evde sağlık hizmeti alan yaşlılarda malnütrisyon durumu ile tiyol disülfit dengesi arasındaki ilişki
Relationship between malnutrition status and thiol disulphide balance in elderly people receiving home health care
HAYRÜLBERİYE TELLİ AKYÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜMEYRA ASLANER
- Evde sağlık hastalarında nutrisyonel risk skoru(NRS-2002) ile CRP albumin oranı arasındaki ilişkinin değerlendirmesi
Evaluation of the relationship between nutritional risk score (NRS-2002) and CRP albumin ratio in home healthcare patients
MERVE ÇAKIR AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ SEZGİN
UZMAN MEHMET KOCABAŞ
- Bakım verenlere yönelik beslenme eğitiminin evde sağlık hizmeti alan yaşlılarda beslenme durumu üzerine etkisi
The effect of nutrition education for caregivers on nutritional status of elderly receiving home care
ÇAĞDAŞ SALİH MERİÇ
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN YABANCI AYHAN