Babacan liderliğin örgütle özdeşleşme davranışı üzerine etkisinde lider-üye etkileşiminin aracı rolü: Bankacılık sektöründe bir uygulama
The mediating role of leader-member exchange in the effect of paternalistic leadership on organizational identification: An empirical study in the banking sector
- Tez No: 955481
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜCAHİT BURAK ÜNLÜÖNEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bankacılık, Banking
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bankacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Örgütlerde liderliğin çalışanların örgütsel tutumları üzerindeki etkisinin giderek artan bir önem kazanmasına rağmen, özellikle Türkiye ataerkil kültürel yapının hakim olduğu toplumlarda, babacan liderlik tarzının yeterince araştırılmamış olduğu düşüncesi bu araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Dönüşümcü, etkileşimci ya da otoriter liderlik gibi yaygın liderlik türlerinin ötesinde, babacan liderlik; güven, sadakat ve empati temelinde çalışan-lider ilişkilerini şekillendirmesi açısından örgütle özdeşleşmeyi açıklamada önemli bir kuramsal zemin sunmaktadır. Lider üye etkileşimi değişkeni, örgütsel özdeşleşme ile liderlik tarzı arasında bir“sosyal köprü”işlevi görmesi sebebiyle aracı değişken olarak tercih edilmiştir. Araştırmada yüksek stres, yoğun rekabet ve sıkı denetim koşullarına sahip olmasından dolayı bankacılık sektörü tercih edilmesi, ilişkilerin daha belirgin gözlemlenmesine olanak tanımaktadır. Özellikle hizmet sektörünün en dinamik ve stratejik alanlarından biri olan bankacılık sektörü, çalışanların örgütsel bağlılık ve özdeşleşme düzeylerinin kurum performansı üzerinde doğrudan etkili olduğu bir yapıya sahiptir. Bu bağlamda, liderlik tarzlarının çalışan tutumları üzerindeki etkisinin analiz edilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, babacan liderliğin örgütle özdeşleşme üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini test ederek, bu liderlik tarzının örgütsel sonuçlar üzerindeki rolünü bütüncül bir model çerçevesinde ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler anket yöntemiyle toplanmış ve yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, babacan liderliğin örgütsel özdeşleşme üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisinin bulunduğunu ve bu ilişkide lider üye etkileşiminin anlamlı bir aracı rol üstlendiğini göstermektedir. Örgütlerde çalışan bağlılığını artırmak ve aidiyet duygusunu güçlendirmek için insan merkezli liderlik yaklaşımlarının kritik bir rol oynadığı; özellikle bankacılık gibi rekabetin yoğun olduğu sektörlerde babacan liderliğin stratejik bir liderlik modeli olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Despite the growing importance of leadership in organizations for influencing employees' organizational attitudes, it is considered that paternalistic leadership has not been sufficiently examined, particularly in societies such as Turkey where a patriarchal cultural structure prevails. Beyond widely recognized leadership styles such as transformational, transactional, or authoritarian leadership, paternalistic leadership offers a significant theoretical basis for explaining organizational identification, as it shapes leader–employee relationships on the foundations of trust, loyalty, and empathy. The leader–member exchange variable has been selected as a mediating variable due to its function as a“social bridge”between organizational identification and leadership style. The banking sector was chosen for the study because its high-stress environment, intense competition, and strict supervision conditions allow these relationships to be observed more distinctly. As one of the most dynamic and strategic areas of the service sector, the banking industry possesses a structure in which employees' levels of organizational commitment and identification have a direct impact on institutional performance. In this context, analyzing the effects of leadership styles on employee attitudes is of particular importance. The aim of this research is to test the direct and indirect effects of paternalistic leadership on organizational identification and to reveal the role of this leadership style in organizational outcomes within a holistic model framework. A quantitative research method was employed. Data were collected through a survey and analyzed using structural equation modeling. The findings indicate that paternalistic leadership has a significant positive effect on organizational identification and that leader–member exchange plays a meaningful mediating role in this relationship. It is concluded that human-centered leadership approaches play a critical role in enhancing employee commitment and strengthening the sense of belonging in organizations, and that paternalistic leadership can be considered a strategic leadership model, especially in highly competitive sectors such as banking.
Benzer Tezler
- Babacan liderlik ile ekstra rol davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Örgütsel özdeşleşmenin aracı, kendinden fedakârlık etmenin düzenleyici rolü
The moderating role of self-sacrifice and the mediating role of organizational identification on the relationship between paternalist leadership and extra role behavior
HAŞİM CÜCE
- Paternalistic leadership in Turkey: Its relationship with organizational identification, work-group identification, supervisor identification and organizational citizenship behaviors
Türkiye'de babacan liderlik: Babacan liderliğin örgütsel özdeşim, çalışma grubu ile özdeşim, yönetici ile özdeşim ve örgütsel yurttaşlık davranışlarıyla ilişkisi
MERVE ALABAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Psikolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DAVID MICHAEL LEWIS
- The relationship between mobbing and organizational commitment and the moderating role of paternalistic leadership
Yıldırma ile örgüte bağlılık arasındaki ilişki üzerinde babacan liderliğin rolü
ÖMER AYBARS YURDUN
- Babacan liderliğin işe adanmışlık ve iş tatmini üzerindeki etkisi
Effect of paternalistic leadership on job commitment and job satisfaction
YAVUZ ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2023
İşletmeOsmaniye Korkut Ata Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ASLAN
- Paternalistik liderliğin değişime direnç üzerine etkileri; Örgütsel güvenin aracılık rolü
The effects of paternalistic leadership on resistance to change: Mediator role of organizational trust
ERDİ APAYDIN