İlkokul öğrencilerinin beslenme çantalarının ultra işlenmiş gıdalar açısından değerlendirilmesi
Evaluation of primary school students' lunch boxes in terms of ultra-processed foods
- Tez No: 949648
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET ALPASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: İlkokul Öğrencileri, Beslenme Çantası, Ultra İşlenmiş Gıdalar (UİG), NOVA Sınıflandırması, Çocuk Sağlığı, Primary School Students, Lunchbox, Ultra-Processed Foods (UPF), NOVA Classification, Child Health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ilkokul öğrencilerinin beslenme çantası içeriğinin NOVA sınıflandırmasına göre gruplandırılmasını ve ultra işlenmiş gıda (UİG) tercih etme nedenlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya, Bilecik ili Merkez ilçesindeki 4 farklı ilkokulda öğrenim gören 6-8 yaş arasındaki 309 öğrenci ve velileri katılmıştır. Öğrencilerin beslenme çantalarındaki gıdalar, 5 gün boyunca gözlemlenmiş ve bu gıdalar, NOVA gıda sınıflandırmasına göre 4 ana gruba ayrılmış ve öğrencilerin UİG tüketim sıklıkları belirlenmiştir. Ayrıca, velilere uygulanan anketle demografik bilgileri toplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, veliye ait bazı faktörlerinin (eğitim düzeyi, meslek, gelir düzeyi ve BKİ) öğrencilerin UİG tüketim sıklıkları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır (p>0,05). Ancak, beslenme çantasını hazırlayan kişilerin, özellikle büyükannenin veya büyükbabanın hazırladığı çantalarda, UİG tüketim sıklığının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (p<0,05). Bu durum, beslenme çantasının hazırlanma sürecinin, besin seçimlerini etkileyen önemli bir faktör olduğunu göstermektedir. Araştırmanın diğer bir bulgusu, çocukların beslenme çantalarında UİG'lerin büyük bir yer kapladığıdır; gözlem süresi boyunca beslenme çantalarında getirilen tüm gıdaların %55,1'i UİG olarak kaydedilmiştir. Çocukların günlük UİG tüketim oranı ise %33,7 olarak bulunmuştur, yani her üç çocuktan biri her gün UİG tüketmektedir. Cinsiyet farklılıkları da dikkate alındığında, erkek çocukların kız çocuklara göre daha fazla UİG tükettikleri görülmüştür (p<0,05). Son olarak, okullarda uygulanan beslenme saatlerinin ve beslenme konulu öğretmen planlamalarının, çocukların UİG tüketimini bir miktar azalttığı ancak tamamen engelleyemediği tespit edilmiştir. Bu bulgu, okulda sağlıklı beslenme uygulamalarının önemli olduğunu ancak sadece okul temelli çözümlerle bu sorunla mücadele etmenin yetersiz olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the grouping of primary school students' lunchbox contents according to the NOVA classification and their reasons for preferring ultra-processed food (UPF). A total of 309 students aged 6-8 years and their parents from 4 different primary schools in the central district of Bilecik province participated in the study. The foods in the lunchboxes of the students were observed for 5 days and these foods were categorised into 4 main groups according to the NOVA food classification and the frequency of consumption of UPFs was determined. In addition, demographic information was collected by a questionnaire applied to the parents. According to the findings of the study, some factors of the parents (education level, occupation, income level and BMI) did not have a statistically significant effect on the frequency of UPF consumption of the students (p>0.05). However, it was observed that the frequency of UPF consumption was higher in the bags prepared by the people who prepared the lunch box, especially in the bags prepared by the grandmother or grandfather (p<0.05). This shows that the process of preparing the lunchbox is an important factor affecting food choices. Another finding of the study was that UPFs occupied a large share in children's lunchboxes; 55.1 per cent of all foods brought in the lunchboxes during the observation period were recorded as UPFs. The daily consumption rate of UPFs was found to be 33.7 per cent, meaning that one out of every three children consumed UPFs every day. When gender differences were also taken into consideration, it was observed that boys consumed UPF more than girls (p<0.05). Finally, it was found that feeding hours and teacher planning on nutrition in schools slightly reduced children's consumption of UPFs, but did not completely prevent it. This finding shows that healthy eating practices at school are important, but it is insufficient to combat this problem only with school-based solutions.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinin beslenme çantaları içeriğinin farklı değişkenler açısından irdelenmesi: Bursa örneği
Examining the content of primary school students nutrition bags i̇n terms of different variables: Bursa case
İLKE KÖSEDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAMİ ÖZGÜR
- İlkokul 4-5 sınıf öğrencileri, aile ve öğretmenlerinin beslenme bilgileri ve alışkanlıklarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FİLİZ ÖKÇÜN
- İlkokul öğretmen ve öğrencilerinin, birinci basamak sağlık hizmetlerinde görevli ebelerin beslenme konusunda bilgi, tutum ve davranışlarının araştırılması
Başlık çevirisi yok
YÜKSEL TURAN TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Halk SağlığıHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE AKIN DERVİŞOĞLU
- Özel ve devlet okulundaki ilkokul öğrencilerinin beslenme durumlarının fiziksel gelişimlerine ve okul başarıları durumlarına etkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
BÜŞRA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin beslenme özellikleri ile okuduğunu anlama başarısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between the nutrition-related characteristic of 4th grade students and their reading comprehension achievement
ELİF KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER KUTLU