Geri Dön

Ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumlarının sosyodemografik özelliklerine göre değerlendirilmesi

Evaluation of parents' attitudes toward childhood vaccinations based on sociodemographic characteristics

PDF İndir

  1. Tez No: 949398
  2. Yazar: TOLGA DERVİŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA, DR. HATİCE RUMEYSA SELVİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Aşı, Çocukluk, Ebeveyn, Tutum, Vaccination, Childhood, Parents, Attitude
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına yönelik tutumlarının sosyodemografik özelliklerine göre değerlendirilmesi amacıyla yapılan bu çalışma; tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı türde bir çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma için İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan izin alındı. Araştırmanın evrenini, İstanbul Esenyurt ilçesi Güzelyurt 2 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı ve 0-4 yaş arası çocuğu bulunan 1381 ebeveyn oluşturmaktadır. Çalışma 400 ebeveyn ile tamamlanmıştır. Veriler araştırmacılar tarafından yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Veriler Sosyodemografik Özellikler Formu, Aşılara Yönelik Bilgi, Tutum ve Davranışlar Formu, Ebeveyn Aşı Tutumları Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Veriler normal dağılım göstermediği için parametrik olmayan testler yapıldı. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testi, niceliksel değişkenlerin ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi, üç veya daha fazla grup arasındaki farkların belirlenmesinde ise Kruskal-Wallis testi kullanıldı. Kruskal-Wallis testinde anlamlı fark bulunması durumunda Mann-Whitney U testi ile ileri analiz yapılmıştır. Analizlerde p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. x Bulgular: Araştırmaya katılan ebeveynlerin büyük çoğunluğunun (%99,1) çocuklarına aşı yaptırdığı ve %98,8'inin Sağlık Bakanlığı'nın rutin aşı programına uyduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin %94,5'i çocukluk çağı aşılarını gerekli görürken, %93,3'ü aşıların güvenli olduğunu düşünmektedir. Aşı yaptırmayan ebeveynlerin en yaygın gerekçesi (%80) aşıların etkin olmadığı inancıdır. Ebeveynlerin aşılar hakkındaki en yaygın bilgi kaynağı aile hekimleridir (%59,8). Ücretli çocukluk çağı aşıları konusunda %94'ü bilgi sahibi olduğunu düşünürken, %98,5'i bu aşıların ücretsiz hale getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Aşıların yasal zorunluluk olması gerektiğini düşünenlerin oranı %82,5'tir. Eğitim ve gelir düzeyinin aşı tutumlarıyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. İlköğretim mezunu babalar, lise mezunlarına kıyasla çocukluk çağı aşılarını daha gerekli görmektedir. Üniversite mezunu ebeveynler, ücretli aşılar konusunda daha fazla bilgi sahibidir. Gelir düzeyi azaldıkça ücretli aşı yaptırma oranı da anlamlı şekilde düşmektedir. Aşı Tutumları Ölçeği'ne göre babaların,“Aşıların Faydaları”,“Etkinlik ve Güvenlik”ve“Güven”boyutlarında daha yüksek puan alırken, anneler“Aşı ile Önlenebilir Hastalık Bilinci”boyutunda daha yüksek puan almıştır. Baba eğitim düzeyiyle ölçek puanları arasında anlamlı farklar bulunmuş, lise mezunu babaların“Geçmiş Aşı Davranışı”, ilköğretim mezunu babaların ise“Etkinlik ve Güvenlik”alt boyutlarında daha düşük puan aldığı belirlenmiştir. Sonuç: Genel olarak, ebeveynlerin büyük bir çoğunluğunun aşıları gerekli ve güvenli bulduğu, ancak eğitim seviyesi ve gelir durumunun ücretli aşı yaptırma ve aşılara yönelik bilgi düzeyinde belirleyici bir faktör olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra, ebeveynlerin aşıların faydaları ve etkinliği konusunda genel olarak olumlu bir tutum sergilediği, ancak belirli gruplarda güven ve geçmiş aşılama davranışı konusunda farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.

Özet (Çeviri)

Aim: This study, which aims to evaluate parents' attitudes toward childhood vaccinations based on their sociodemographic characteristics, is a single-center, cross-sectional, and descriptive study. Materials and Methods: Approval for the study was obtained from the Clinical Research Ethics Committee of Istanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital. The study population consisted of 1,381 parents with children aged 0–4 years registered at Güzelyurt 2 No Family Health Center in the Esenyurt district of Istanbul. The study was completed with 400 parents. Data were collected through face-to-face surveys conducted by researchers. The data collection tools included the Sociodemographic Characteristics Form, the Knowledge, Attitudes, and Behaviors Toward Vaccines Form, and the Parent Attitudes Toward Childhood Vaccines Scale. Data analysis was performed using SPSS 22.0 software. Since the data did not follow a normal distribution, non-parametric tests were used. The Chi-Square test was applied for comparisons of categorical variables, while the Mann-Whitney U test was used for comparisons between two groups of quantitative variables. The KruskalWallis test was employed to determine differences among three or more groups, and xii in cases of significant differences, further analysis was conducted using the MannWhitney U test. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The study found that the vast majority of parents (99.1%) had their children vaccinated, with 98.8% adhering to the routine vaccination schedule set by the Ministry of Health. Additionally, 94.5% of parents considered childhood vaccinations necessary, while 93.3% believed vaccines were safe. Among parents who did not vaccinate their children, the most common reason (80%) was the belief that vaccines were ineffective. The most frequently cited source of vaccine information was family physicians (59.8%). Regarding paid childhood vaccines, 94% of parents considered themselves knowledgeable, and 98.5% believed these vaccines should be made free of charge. Moreover, 82.5% of parents supported making vaccinations legally mandatory. Education and income levels were found to be associated with vaccine attitudes. Fathers with only primary education were more likely to consider childhood vaccines necessary compared to high school graduates. University-educated parents were more knowledgeable about paid vaccines. Additionally, as income levels decreased, the rate of receiving paid vaccines significantly declined. According to the Parent Attitudes Toward Childhood Vaccines Scale, fathers scored higher on the“Vaccine Benefits,”“Efficacy and Safety,”and“Trust”subscales, while mothers scored higher on the“Awareness of Vaccine-Preventable Diseases”subscale. A significant relationship was found between fathers' education levels and their scale scores. High school graduate fathers scored lower in the“Past Vaccination Behavior”subscale, while primary school graduate fathers had lower scores in the“Efficacy and Safety”subscale. Conclusion: Overall, the vast majority of parents considered vaccines necessary and safe. However, education and income levels were determining factors in obtaining paid vaccines and vaccine-related knowledge. Additionally, while parents generally exhibited positive attitudes toward the benefits and effectiveness of vaccines, certain groups showed variations in trust and past vaccination behaviors.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    848609

    Konya Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran ebeveynlerin çocukluk çağı aşı uygulamaları hakkındaki tutumlarını etkileyen faktörler

    Factors influencing the attitudes of parents visiting the Pediatric Clinic at Konya City Hospital Towards Childhood Vaccination

    HASAN ALPER KARAKOÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ

  2. Tez No

    988928

    2-5 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı, çocuklarını aşılatma düzeyi ve aşı kararsızlığının değerlendirilmesi

    Evaluation of health literacy, childhood vaccination uptake, and vaccine hesitancy among parents of children aged 2–5 years

    HAKAN EKİNCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BERRİN TELATAR

  3. Tez No

    957325

    Ebeveynlerin çocukluk çağı aşıları hakkında görüşleri ve aşı karşıtlığı nedenlerinin değerlendirilmesi

    Parents' opinions on childhood vaccinations and an evaluation of the reasons for vaccine hesitancy

    AYSEL ÖZKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN MERT

  4. Tez No

    971320

    Ebeveynlerin çocukluk çağı aşılarına karşı tutumlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of parental attitudes towards childhood vaccines

    SEVİNÇ ERTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK

  5. Tez No

    986828

    COVİD-19 (yeni koronavirüs hastalığı) aşılaması sürecinin ebeveynlerin çocukluk çağı aşılaması üzerine düşüncelerine etkisi

    Impact of the COVID-19 vaccination process on parents' attitudes toward childhood vaccination

    OZAN EMRE ELİAÇIK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile HekimliğiDokuz Eylül Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR

Geri Dön