Depremin gölgesinde Birecik bölgesinde çalışma durumuna göre kadınların beslenme alışkanlıklarının gıda güvencesi ve uyku kalitesi ile olan ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of women's dietary habits in relation to food security and sleep quality according to employment status in the Birecik region in the shadow of the earthquake
- Tez No: 947294
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BEGÜM KALYONCU ATASOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: İşçi beslenmesi, Duygusal Yeme, Uyku Kalitesi, Kafein, Gıda Güvencesi, Worker nutrition, Emotional Eating, Sleep Quality, Caffeine, Food Security
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İş sağlığı, tüm meslek gruplarında çalışanların bedensel, ruhsal ve sosyal yönden iyilik hallerini sürdürmek, sağlıklarının bozulmasını önlemek, çalışanların çalışma koşullarından kaynaklanan risklerden korunmalarını, uygun işlere yerleştirilmelerini ve işin insana, insanın işe uyumunu sağlamaktır. Ülkemizde 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli deprem felaketi binlerce insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştur. Depremin etkileri, Şanlıurfa da dahil olmak üzere geniş bir coğrafyada derin şekilde hissedilmiş; bölge halkının sağlık, sosyal ve ekonomik yaşamında önemli ve kalıcı olumsuz etkiler meydana getirmiştir. Afet yönetimi ve iyileştirme süreçlerinde kapsamlı müdahalelerin yanı sıra, uzun vadeli ve sürdürülebilir çözümlerin geliştirilmesi de zorunlu hale gelmiştir. Çalışma, Depremin gölgesinde Birecik bölgesinde çalışma durumuna göre kadınların beslenme alışkanlıklarının gıda güvencesi ve uyku kalitesi ile olan ilişkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Mayıs-Temmuz 2024 tarihleri arasında Şanlıurfa'daki YMZ Tekstil fabrikasında çalışan 150 kadın işçi ve 150 çalışmayan kadın katılımcıyla yüz yüze olarak yürütülmüştür (n:300). Görüşme formunda demografik bilgilere ek olarak beden yuvarlaklık indeksi (BRI), beden kütle indeksi (BKİ) ve bel kalça oranı değerlendirilmiş olup; Duygusal Yeme Ölçeği, Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, Kafein Kullanım Bozukluğu Ölçeği ve FAO'nun Gıda Güvencesizliği Deneyim Ölçeği (FIES) kullanılarak veri toplanmıştır. Veriler IBM SPSS V23 ve R programı ile analiz edilmiştir. Bağımsız değişkenlerin etkisi için Robust Regresyon, gece yeme alışkanlığına etki eden faktörler için ise Binary Lojistik Regresyon Analizi uygulanmıştır. Önem düzeyi p<0,050 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda çalışmayanların çalışanlara göre gıda güvencesizliği puanı daha düşük bulunmuştur (p=0,046). Hareketli çalışanların Pittsburgh uyku kalitesi indeksi puanları daha düşük bulunmuştur (p=0,018) ayrıca, çalışmayan bireylerin kafein kullanım bozukluğu ölçek puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Yapılan analizlerde, çalışmayanların bel/kalça çevresi değerlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Diğer yandan, çalışmayanların BRI değerleri hareketsiz/oturarak çalışanlara göre daha düşük bulunmuştur (p<0,001). Çalışanların dengeli beslenme alışkanlıkları geliştirmesi, iş gücü sağlığını iyileştirerek verimliliği artırmaktadır. Bu nedenle fabrikalarda diyetisyen istihdamı, etkili menü planlaması ve uygun öğünlerin sunulması büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, periyodik beslenme seminerleriyle çalışanların bilinçlendirilmesi sağlık açısından fayda sağlayacaktır. Öte yandan, Urfa'da maddi zorluk yaşayan kadınlar, geleneksel rollere rağmen çalışmak zorunda kalmakta; 2023 depremi sonrası bu ihtiyaç daha da artmıştır. Bu durum, bölgeye özel destek ve teşviklerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Occupational health is to maintain the physical, mental and social well-being of employees in all occupational groups, to prevent deterioration of their health, to protect employees from risks arising from working conditions, to ensure that they are placed in suitable jobs and to ensure the harmony of work to man and man to work. The earthquake disaster centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023 caused thousands of people to lose their lives. The effects of the earthquake were deeply felt in a wide geography, including Şanlıurfa, and had significant and lasting negative impacts on the health, social and economic life of the people of the region. In addition to comprehensive interventions in disaster management and recovery processes, it has become imperative to develop long-term and sustainable solutions. Translated with DeepL.com (free version)The study aims to examine the relationship between dietary habits, food security and sleep quality of working and non-working women in Şanlıurfa earthquake zone. The study was conducted face-to-face between May-July 2024 with 150 female workers and 150 non-working female participants in the YMZ Textile factory in Şanlıurfa (n:300). In addition to demographic information, Body Roundness Index (BRI), body mass index (BMI) and waist to hip ratio were assessed in the interview form, and data were collected using the Emotional Eating Scale, Attitudes Towards Healthy Eating Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, Caffeine Use Disorder Scale and FAO's Food Insecurity Experience Scale (FIES). Data were analyzed with IBM SPSS V23 and R software. Robust Regression Analysis was applied for the effect of independent variables and Binary Logistic Regression Analysis was applied for the factors affecting night eating habits. Significance level was accepted as p<0.050. As a result of the study, the food insecurity score of non-working individuals was found to be lower than working individuals (p=0.046). The Pittsburgh sleep quality index scores of sedentary workers were found to be lower (p=0.018) and the caffeine use disorder scale scores of non-working individuals were found to be higher (p<0.001). In the analyzes, it was determined that the waist/hip circumference values of the non-working individuals were higher (p<0.001). On the other hand, BRI values of those who were not working were found to be lower than those who were sedentary/sitting (p<0.001). Developing balanced eating habits of employees improves productivity by improving workforce health. Therefore, employment of dieticians, effective menu planning and the provision of appropriate meals are of great importance in factories. In addition, raising employee awareness through periodic nutrition seminars will benefit health. On the other hand, women in Urfa who face financial difficulties are forced to work despite traditional roles; this need has increased even more after the 2023 earthquake. This situation reveals the need for region-specific support and incentives.
Benzer Tezler
- Atatürk baraj bendinin yıkılmasıyla oluşacak taşkın ve etkilerinin CBS yardımıyla incelenmesi
Investigation of the flows and effects as a result of Atatür dam break with the help of GIS
TUĞBA ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİMMET KARAMAN
- Yalova ili Gazi Osman Paşa Mahallesinin geoteknik değerlendirmesi
Geotechnical assessment of Gazi oPsman Paşa District in Yalova province
MUSTAFA EYVAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İnşaat MühendisliğiBilecik Şeyh Edebali Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK GÖRGÜN
- 52 Hertz
52 Hertz
AHMET ŞENKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Beykent ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK AYLAN
- Yerleşik göçebe uzun zaman-mekanlarının gölgesinde İran'ın tarihsel seyri: Ahamenişlerden İran İslam Cumhuriyeti'ne
The historical progress of Iran in the shadow of the settled and nomadic time-space of long durée: From the Achaemenids to the Islamic Republic of Iran
CAN ŞEKER
Doktora
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL ERDEM DENK
- Detecting earthquake induced changes from space and aerial images
Depremin neden olduğu değişimlerin, uzay ve hava fotoğrafları ile tespit edilmesi
BEKİR TANER SAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
Jeodezi ve FotogrametriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA TÜRKER