Turistlerin hediyelik eşya satın almalarında turist rehberinin ve özgünlük algısının rolü: Planlı davranış teorisi bağlamında incelenmesi
The role of the tourist guide and the perception of authenticity in tourists' souvenir purchasing: Examining it in the context of the theory of planned behavior
- Tez No: 943055
- Danışmanlar: PROF. DR. BEKİR BORA DEDEOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Hediyelik eşya, Satın alma, Turist rehberi, Özgünlük, Souvenir, Purchasing, Tourist guides, Originality
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
- Enstitü: Turizm Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, turistlerin rehberli tur programı kapsamında ziyaret etmiş oldukları hediyelik eşya atölyelerindeki (Halı, Seramik, Kuyum, Ebru Sanatı ve Deri Mağazası) eşyalara ilişkin satın alma niyetlerini planlı davranış teorisi (PDT) kapsamında incelemektir. İkinci amacı, rehberli turlar kapsamında Kapadokya bölgesini ziyaret eden turistlerin PDT boyutları (Tutum, Öznel Norm, Algılanan Davranışsal Kontrol) ile hediyelik eşya satın alma niyetleri üzerinde turist rehberi performansı ve turistlerin hediyelik eşyalara ilişkin özgünlük algılamalarının düzenleyici rolünü belirlemektir. Bu amaçlarla, araştırma kapsamında turistlerin hediyelik eşya satın alma niyetlerini belirlemek için PDT modeline turist rehberi performansı ve özgünlük algılamaları eklenerek yeni bir model önerilmiştir. Oluşturulan bu modelde değişkenleri ölçmek için daha önceden geliştirilen ölçeklerden faydalanılmıştır. Bu kapsamda araştırmada nicel araştırma yönteminden yararlanılmış ve anket tekniği aracılığıyla veriler toplanmıştır. Araştırmanın kapsamını Nevşehir ilini ziyaret eden ve rehberli turlara katılan yabancı turistler oluştururken, örnekleme yöntemi olarak kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Bu doğrultuda 2024 Mart – Haziran tarihleri arasında Nevşehir ili ve genelinde gerçekleşen rehberli turlara katılan 397 turiste araştırmacı tarafından anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (KEKK-YEM) yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, turist rehberi performansı, turistlerin özgünlük algılamaları ve tutum, öznel normlar ve algılanan davranışsal kontrol ile satın alma niyeti arasındaki ilişkilerde düzenleyici etkisini incelerken, iki-aşamalı yaklaşım tercih edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, PDT boyutları olan tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrolün satın alma niyeti üzerinde, satın alma niyetinin de satın alma davranışı üzerindeki etkisinin pozitif ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, turist rehberi performansının algılanan davranışsal kontrol ve satın alma niyeti arasındaki ilişkide düzenleyici etkisinin pozitif ve anlamlı olduğu bulgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the purchase intentions of tourists regarding the items in the souvenir shops (Carpet, Ceramic, Jewelry, Marbling Art and Leather Shop) that they have visited within the guided tour program within the scope of the theory of planned behavior (TPB). The second aim is to determine the moderating role of tourist guide performance and tourists' perceptions of authenticity of souvenirs on the TPB dimensions (Attitude, Subjective Norm, Perceived Behavioral Control) and souvenir purchase intentions of tourists visiting Cappadocia region within the scope of guided tours. For these purposes, a new model was proposed by adding tourist guide performance and authenticity perceptions to the TPB model to determine tourists' souvenir purchase intentions. In this model, previously developed scales were used to measure the variables. In this context, quantitative research method was utilized in the study and data were collected through the questionnaire technique. While the scope of the research consists of foreign tourists visiting Nevşehir province and participating in guided tours, convenience sampling method was preferred as the sampling method. In this direction, a questionnaire was applied by the researcher to 397 tourists who participated in guided tours in and around Nevşehir province between March and June 2024. Partial least squares structural equation modeling (PLE-SEM) method was used to analyze the data obtained. In addition, a two-stage approach was used to examine the moderating effects of tourist guide performance and tourists' perceptions of authenticity on the relationships between attitudes, subjective norms and perceived behavioral control and purchase intention. According to the results of the study, it was determined that the effects of the TPB dimensions of attitude, subjective norm and perceived behavioral control on purchase intention and the effect of purchase intention on purchase behavior were positive and significant. Moreover, the moderating effect of tourist guide performance on the relationship between perceived behavioral control and purchase intention was found to be positive and significant.
Benzer Tezler
- Bazı turist eğilim ve seyahat acentası anketlerinin turistlerin beklenti ve izlenimleri yönünden değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
LEYLA ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
TurizmHacettepe Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN IŞIN DENER
- Bankalarda uzun vadeli planlama ve Türk bankalarına ilişkin bir uygulama
Başlık çevirisi yok
GÜRCAN ŞEN
- Sosyal turizm ve Türk turizmindeki yeri
Başlık çevirisi yok
ŞEHNAZ DEMİRKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Turizmİstanbul ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET İNCEKARA
- Türkiye'de turizm yatırımlarının yönetimi
Başlık çevirisi yok
DENİZ GÜN ENÖN
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Turizmİstanbul ÜniversitesiYönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN FUAT ÇELEBİOĞLU
