Gelir yakınsama hipotezinin yeni uzamsal ağırlık matrisleri altında test edilmesi: Avrupa örneği
Testing the income convergence hypothesis under new spatial weight matrices: The European example
- Tez No: 939558
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEHRA ABDİOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik yakınsama, Mekansal ekonometri yaklaşımı, Economic convergence, Spatial econometrics approach
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonometri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Avrupa'da gelir yakınsamasını incelemek amacıyla uzamsal ekonometrik yöntemlere yenilikçi yaklaşımlar önermektedir. Çalışmanın temel hedefi, komşuluk ilişkilerine dayanarak oluşturulan uzamsal ağırlık matrisini her komşunun etkisinin aynı olmaması durumuna göre şekillendirerek tahminlerde daha uygun sonuçlara ulaşabilmektir. Çalışmada önerilen uzamsal ağırlık matrisleri kullanılarak“yakınsama hipotezi”çerçevesinde Avrupa ülkeleri için 2000-2021 dönemi itibariyle uygulama yapılmıştır. Bu bağlamda mutlak ve koşullu yakınsama hipotezleri“vezir”,“eşik”,“iki eşikli”ve“komşu yönünden asimetrik”ağırlık matrisleriyle kurulan“sabit etkili”ve“tesadüfi etkili”panel veri modelleri ile“uzamsal gecikme modeli”,“uzamsal hata modeli”,“uzamsal Durbin model”ve“genel uzamsal model”için test edilmiştir. Önerilen ağırlık matrisleri açısından modeller incelendiğinde, modellerin çoğunda“komşu”ağırlık matrisi ile oluşturulan modellerin en iyi performansa sahip olduğu görülmektedir. Eşik ve iki eşikli uzamsal ağırlık matrisi ile kurulan modellerin performansının geleneksel ağırlık matrisi ile kurulan modellerin performansını aşamadığı görülmüştür. Dolayısıyla önerilen eşik, iki eşikli ve komşu yönünden asimetrik ağırlık matrislerinden sadece komşu yönünden asimetrik ağırlık matrisinin geleneksel ağırlık matrisinden daha iyi sonuç verdiğine ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Komşu yönünden asimetrik ağırlık matrisi ile yapılan çözümlemeye göre, Avrupa'da gelir ıraksaması mevcuttur. Gelir ıraksamasının bulunması, Avrupa'da gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkeleri yakalamasından ziyade, aralarındaki ekonomik gelişmişlik farkının giderek açıldığını göstermektedir. Başlangıç anında düşük gelire sahip olan ülkeler, Neo-klasik modelin varsaydığı gibi zamanla başlangıç anında yüksek gelire sahip olan ülkelere yakınsamamış, aksine onlardan daha düşük bir büyüme gerçekleştirmişlerdir. Bu durum, Avrupa'da var olan eşitsizlik durumunun devam ettiği veya daha kötü bir duruma geldiğini göstermektedir. Politika yapıcılar için yerel ekonomik koşulların ve sosyal yapıların dikkate alınması, gelir eşitsizliklerini azaltmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesinde kritik bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışmada herhangi bir birimin kendi değerinden daha yüksek ya da daha düşük değerli komşu gözlem değerlerinin uzamsal etkisinin diğer komşu birimlerden daha faklı olabileceği gösterilmiştir. Bu sebeple, daha yüksek log-olabilirlik değerleri elde ederek daha iyi tahminlerde bulunmak adına, bu çalışmada önerilen komşu yönünden asimetrik uzamsal ağırlık matrisinin yapılacak olan uzamsal ekonometrik çalışmalarda kullanılması faydalı olacaktır.
Özet (Çeviri)
This study proposes innovative approaches to spatial econometric methods to examine income convergence in Europe. The primary objective of the research is to shape the spatial weight matrix, constructed based on neighborhood relationships, in a way that accounts for the unequal effects of each neighbor, thereby achieving more accurate predictions. Using the proposed spatial weight matrices, applications have been carried out within the framework of the“convergence hypothesis”for European countries during the period from 2000 to 2021. In this context, absolute and conditional convergence hypotheses have been tested through“fixed effects”and“random effects”panel data models established with“queen,”“threshold,”“two-threshold,”and“neighbor-asymmetric”weight matrices, as well as through“spatial lag model,”“spatial error model,”“spatial Durbin model,”and“general spatial model.”When examining the models based on the proposed weight matrices, it is observed that models constructed with the“neighbor”weight matrix generally exhibit the best performance. The performance of models established with threshold and two-threshold spatial weight matrices cannot surpass that of models constructed with conventional weight matrices. Therefore, findings indicate that only the neighboring asymmetric weight matrix out of the proposed threshold, two-threshold and neighboring asymmetric weight matrices gives better results than the conventional weight matrix. According to the analysis conducted with the neighbor-asymmetric weight matrix, income divergence exists in Europe. The identification of income divergence suggests that, rather than developing countries catching up with developed countries, the economic development gap between them is widening. Countries with low initial income levels have not converged toward those with high initial income levels, as posited by the neoclassical model; instead, they have exhibited lower growth rates. This situation indicates that the existing inequality in Europe persists or has worsened. For policymakers, considering local economic conditions and social structures emerges as a critical factor in developing strategies to reduce income inequalities. As a result, in this study, it has been shown that the spatial effect of neighboring observation values higher or lower than the value of any unit may be different from other neighboring units. Therefore, to achieve better estimates by obtaining higher log-likelihood values, it would be beneficial to utilize the proposed neighbor-asymmetric spatial weight matrix in future spatial econometric studies.
Benzer Tezler
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- İş kazaları: Genel değini ve üç örnek iş kolu incelemesi
Başlık çevirisi yok
SERPİL ERÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM