Geri Dön

Mecelle ve kaynaklarında asıl-fer'/metbû-tâbi ilişkisinin tespiti ve klasik-güncel örnekleri

Determination of principal-derivative relations in Majalla and its sources and classical-curent examples

  1. Tez No: 922441
  2. Yazar: ZÜLEYHA ÇELİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. RECEP CİCİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Hukuk, Religion, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmada fıkhî hükümlere yansıyan asıl-fer' ve metbû-tâbi ilişkisinin Mecelle ve kaynakları bağlamında tespitine odaklanılmış ve araştırmamız neticesinde on altı küllî kaide ve altmış yedi hüküm maddesinin doğrudan veya dolaylı olarak bu ilişkiyi barındırdığı tespit edilmiştir. Kaide ve hüküm maddelerinin belirlenmesi aşamasında tezimizin aslî iki kaynağından ilki olan Ali Haydar Efendi'nin Dürerü'l-Hükkâm şerhu Mecelleti'lAhkâm'ından, Mecelle'nin bir nevi fihristi olan Serkiz Orpilyan'nın Miftâhu'lMecelle'sinden, Ali Himmet Berki'nin Açıklamalı Mecelle'sinden, Kuyucaklızâde Mehmed Âtıf Efendi'nin Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye Kavâid-i Külliyye Şerhi'nden, Muharrem Önder'in Mûcez fi Şerhi Kavâidi'l-Mecelleti'l-Külliyye'sinden yararlanılmıştır. İkinci olarak tespit edilen bu kaide ve maddelerin Hanefî mezhebi fıkıh literatüründeki kaynaklarına, tezimizde esas aldığımız iki şerh olan Ali Haydar Efendi'nin Dürerü'l-Hükkâm şerhu Mecelleti'l-Ahkâm'ı ve Mesud Efendi'nin Mir'ât-ı Mecelle'si çerçevesinde yer verilmiştir. Tezin hazırlanması aşamasında Mecelle üzerine yazılan Osmanlı Türkçesi, Modern Türkçe ve Arapça eserlerden istifade edilmiştir. Sonuç olarak bu tez Mecelle üzerinde çalışma yapan araştırmacılara, tespit edilebilenler çerçevesinde asıl-fer' ve metbû-tâbi ilişkisini yansıtan küllî kaide ve hüküm maddelerini toplu olarak görme, faydalanılan şerhler çerçevesinde farklı örnek ve açıklamalarına vâkıf olma ve temel iki kaynağımız arasında bir karşılaştırma yapma imkânı sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study focuses on identifying the principal-derivative and dominantdependent relationships reflected in Islamic legal rulings within the context of the Mecelle and its sources. As a result of our research, it has been determined that sixteen universal principles and sixty-eight articles directly or indirectly encompass these relationships. In determining the principles and articles, the primary sources of our thesis include Ali Haydar Efendi's Dürerü'l-Hükkâm şerhu Mecelleti'l-Ahkâm, Serkiz Orpilyan's Miftâhu'l-Mecelle, which serves as a kind of index for the Mecelle, Ali Himmet Berki's Açıklamalı Mecelle, Kuyucaklızâde Mehmed Âtıf Efendi's Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye Kavâid-i Külliyye Şerhi and Muharrem Önder's Mûcez fi Şerhi Kavâidi'l-Mecelleti'l-Külliyye. Secondly, the identified principles and articles were examined in light of their sources in Hanafi jurisprudence literature, primarily through the two commentaries emphasized in our thesis: Ali Haydar Efendi's Dürerü'l-Hükkâm şerhu Mecelleti'lAhkâm and Mesud Efendi's Mir'ât-ı Mecelle. During the preparation of the thesis, works on the Mecelle written in Ottoman Turkish, Turkish, and Arabic were utilized. vii In conclusion, this thesis offers researchers working on the Mecelle a comprehensive view of the universal principles and legal articles reflecting the principal-derivative and dominant-dependent relationships, as identified, as well as access to various examples and explanations within the framework of the referenced commentaries. It also provides the opportunity to make comparisons between our two primary sources.

Benzer Tezler

  1. Mecellede ariyet sözleşmesi

    Başlık çevirisi yok

    MEHMET AKMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    HukukMarmara Üniversitesi

    Hukuk Tarihi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET AKGÜNDÜZ

  2. Agaricus campester (L.) Fr. in buğday saplı sentetik kompostta kültür şartlarının araştırılması

    The investigation of culture conditions of Agaricus campester (L.) Fr. on synthetic compost with wheat straw

    CELALEDDİN ÖZTÜRK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1991

    BiyolojiSelçuk Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. NASUH ÖDER

  3. Salt, edta nad pH effects on reheological properties of aspercillusniger mycelium suspension

    Tuz, edta ve pH'ın Aspergillusniger misel suspansiyonunun reolojik özelliklerine etkisi

    TUNAY DİK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    1992

    Gıda MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    DOÇ. DR. T. FARUK TUNAY

  4. Surfaktant çözeltilerinde alkollerin çözünürleştirilmesi üzerine tuzların etkisi

    Başlık çevirisi yok

    BİRGÜL KARADAĞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1993

    KimyaTrakya Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET İŞCAN

  5. Bazı modellerin misel oluşumlarının incelenmesi

    Studies of micelle formation of certain substances

    GÜLAY ERDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1994

    Kimyaİstanbul Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELDA TUNCAY