Toplu beslenme hizmetleri çalışanlarında gıda okuryazarlığı ile sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of food literacy and sustainable and healthy nutrition behaviors on food services workers
- Tez No: 915705
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERİDE AYYILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplu beslenme hizmetleri üretim ve tüketim boyutlarında sürdürülebilirliğin sağlanmasında önemli bir konumda yer almaktadır. Bu çalışma toplu beslenme hizmetleri çalışanlarının gıda okuryazarlığı düzeyleri, sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışları ve diyet kalitesini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma bir üniversiteye bağlı mutfak ve yemekhanelerde çalışan 18-64 yaş arası 173 gönüllü personelin (100 erkek, 73 kadın) katılımı ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylere genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları Ölçeği, Algılanan Gıda Okuryazarlığı Ölçeği, gıda atık yönetimi bilgisine ilişkin sorular ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydını içeren anket yüz yüze uygulanmıştır. Bireylerin bazı antropometrik ölçümleri alınmış ve vücut bileşimi değerlendirilmiştir. Sürdürülebilir ve Sağlıklı Beslenme Davranışları Ölçeği toplam puanı ile Algılanan Gıda Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanı arasında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır (p<0,001). Algılanan Gıda Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanı ile Sağlıklı Yeme İndeksi toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05). Algılanan Gıda Okuryazarlığı Ölçeği toplam puanı için meslekler arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bireylerin %52,6'sının diyet kalitesinin geliştirmeye ihtiyacı olduğu ve %47,4'ünün diyet kalitesinin kötü olduğu saptanmıştır. Bireyler en çok gıda atığı oluşan aşamanın servis (%47,4) ve ardından hazırlık aşaması (%22,5) olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak toplu beslenme hizmetleri çalışanlarının gıda okuryazarlığı düzeyinin artmasının sürdürülebilir ve sağlıklı beslenme davranışlarını benimsemesinde olumlu etkisinin olabileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda toplu beslenme hizmetleri personelinin gıda okuryazarlığı farkındalığının artırılması diyet kalitesini olumlu yönde geliştirebilir. Bu konularda verilecek eğitimlerin sağlığın geliştirilmesine katkı sunacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Institutional food services have an important position in ensuring sustainability in production and consumption dimensions. This study was conducted to evaluate the food literacy levels, sustainable and healthy eating behaviors and diet quality of the staff of institutional food services. The study was conducted with the participation of 173 volunteer personnel (100 males, 73 females) aged 18-64 working in kitchens and dining halls of a university. A questionnaire including general information, health information, dietary habits, Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale, Perceived Food Literacy Scale, questions about food waste management knowledge and a 24 hour retrospective food consumption record was applied face to face to the individuals participating in the study. Some anthropometric measurements were taken and body composition was evaluated. There was a statistically significant positive moderate relationship between the total score of the Sustainable and Healthy Eating Behaviors Scale and the total score of the Perceived Food Literacy Scale (p<0,001). There was a statistically significant positive relationship between the total score of the Perceived Food Literacy Scale and the total score of the Healthy Eating Index (p<0,05). It was found that there was a statistically significant difference between professions for the total score of the Perceived Food Literacy Scale (p<0,05). It was found that %52,6 of the individuals needed to improve their diet quality and %47,4 had poor diet quality. Individuals stated that the stage where the most food waste occurs is the serving stage (%47,4) followed by the preparation stage (%22,5). As a result, it is thought that increasing the level of food literacy of institutional food services staff may have a positive effect on adopting sustainable and healthy eating behaviors. At the same time, increasing the food literacy awareness of the staff of institutional food services may positively improve diet quality. It is thought that educations on these issues will contribute to the improvement of health.
Benzer Tezler
- Sivas Cumhuriyet Üniversitesi sağlık hizmetleri uygulama ve araştırma hastanesi mutfağının hijyen ve sanitasyon durumu
Hygiene and sanitation status of Sivas Cumhuriyet University health care application and research hospital kitchen
NURAN FEYZA GEZEGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sağlık Kurumları YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN ÇETİN
- Toplu beslenme hizmetlerinde çalışanların afet bilinci algı düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the disaster awareness perception levels of workers in public nutrition services
SULTAN YILDIRIM TUTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE GÜNEŞ BAYIR
- Havalimanında çalışan personelin gıda güvencesi ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of food security and nutrition status of personnel working at the airport
BEGÜM RABİA DEMİRCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Aydın ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BEGÜM KALYONCU ATASOY
- Toplu beslenme sistemi çalışanlarının gıda hijyeni bilgi düzeylerinin gıda temas yüzeylerinden ve çalışanlardan alınan swap örnekleri ile karşılaştırılması
Comparison of food hygiene knowledge levels of collective nutrition system employees by using swap samples taken from food contact surfaces and employees' hands
AYŞE BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Besin Hijyeni ve TeknolojisiBalıkesir ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN TAVŞANLI
- Türkiye ve Katar'daki beş yıldızlı otellerde çalışan mutfak personellerinin gıda güvenliği bilgi düzeylerinin saptanması ve uygulamaların yansıtılması
Determination of food safety knowledge levels of kitchen personnel working in five-star hotels in Türkiye and Qatar and reflection of their practices
SİMAY DEMİRKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN SAĞLAM