Sağlık okuryazarlığı ve COVİD-19 aşı okuryazarlığı düzeyinin COVİD-19 aşı kabulüne etkisinin incelenmesi: Bir meta analiz çalışması
Examining the effect of health literacy and COVİD-19 vaccine literacy level on COVİD-19 vaccine acceptance: A meta-analysis study
- Tez No: 847367
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN TÜZÜN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Aşı okuryazarlığı, Aşılama, Aşılar, COVID 19, Meta analizi, Sağlık okuryazarlığı, Vaccine literacy, Vaccination, Vaccines, COVID 19, Meta analysis, Health literacy
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada sağlık okuryazarlığı ve COVID-19 aşı okuryazarlığı düzeylerinin COVID-19 aşı kabulüne etkisini inceleyen çalışmaların meta analizi amaçlanmıştır. Kesitsel çalışmaların dahil edildiği bu meta analizde makale taraması; Pubmed (MEDLINE), Web of Science ve Scopus veritabanları kullanılarak 2 Kasım 2023 tarihinden itibaren geriye dönük yapılmıştır. Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) akış diyagramı kullanılarak dahil etme kriterleri dikkate alınarak meta analize alınacak çalışmalar belirlenmiştir. Meta analize 8 ülkeden toplam 17 kesitsel çalışma alınmıştır. Bu çalışmalardan 9 tanesi sağlık okuryazarlığının, 8 tanesi COVID-19 aşı okuryazarlığının COVID-19 aşı kabulüne etkisini incelemektedir. COVID-19 aşı kabulü olanların tereddüt yaşayanlara göre sağlık okuryazarlığı düzeyinin daha yüksek olduğu bulunmuştur (OR=1,567; %95 GA=1,328-1,850; p<0,001). Fonksiyonel COVID-19 aşı okuryazarlığının COVID-19 aşısına yönelik tereddütte anlamlı etkisinin olmadığı görülmüştür (OR=1,308; %95 GA=0,742-2,305; p=0,353). COVID-19 aşı kabulü olanların tereddüt yaşayanlara göre iletişimsel/eleştirel COVID-19 aşı okuryazarlığı düzeyinin daha yüksek olduğu bulunmuştur (OR=1,640; %95 GA=1,104-2,437; p=0,014). COVID-19 aşısı olma kabulü konusunda tereddüdü olmayanların sağlık okuryazarlığı ve iletişimsel/eleştirel COVID-19 aşı okuryazarlığı düzeylerinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Fonksiyonel COVID-19 aşı okuryazarlığı düzeyinin COVID-19 aşı kabulüne istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study aimed to meta-analyze studies examining the effect of health literacy and COVID-19 vaccine literacy levels on COVID-19 vaccine acceptance. In this meta-analysis, which included cross-sectional studies, article screening; It was conducted retrospectively as of November 2, 2023, using Pubmed (MEDLINE), Web of Science and Scopus databases. Studies to be included in the meta-analysis were determined by using the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) flow diagram, taking into account the inclusion criteria. A total of 17 cross-sectional studies from 8 countries were included in the meta-analysis. 9 of these studies examine the effect of health literacy and 8 of them examine the effect of COVID-19 vaccine literacy on COVID-19 vaccine acceptance. It was found that the health literacy level of those who accepted COVID-19 vaccination was higher than those who were hesitant (OR=1.567; 95% CI=1.328-1.850; p<0.001). It was observed that functional COVID-19 vaccine literacy did not have a significant effect on hesitancy towards the COVID-19 vaccine (OR = 1.308; 95% CI = 0.742-2.305; p = 0.353). It was found that those who accepted the COVID-19 vaccine had a higher level of communicative/critical COVID-19 vaccine literacy than those who were hesitant (OR=1.640; 95% CI=1.104-2.437; p=0.014). It was found that the health literacy and communicative/critical COVID-19 vaccine literacy levels of those who had no hesitation about accepting the COVID-19 vaccine were significantly higher. It was observed that the level of functional COVID-19 vaccine literacy did not have a statistically significant effect on COVID-19 vaccine acceptance.
Benzer Tezler
- Çankırı ilinde aile sağlığı merkezine başvuran 18 yaş ve üzeri bireylerde COVID-19 aşı okuryazarlığının değerlendirmesi
COVID-19 vaccine literacy in individuals aged 18 and over who applied to the family health center in Çankırı
AYŞE AYKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiÇankırı Karatekin ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNAN BULUT
- Aşı okuryazarlığı ile COVID-19 aşısına karşı tutumların incelenmesi: Bir üniversite örneği
Covid-19 vaccine of university students in the context of health literacy examining attitudes towards COVID-19 vaccine with literacy
FATMA MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık Kurumları YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILMAZ DAŞLI
- Sağlık okuryazarlığının COVID-19 aşı okuryazarlığına etkisi: Aile sağlığı merkezine başvuran hastalar üzerinde bir uygulama
The effect of health literacy on COVID-19 vaccine literacy: An application on patients admitted to the family health center
SÜMEYRA AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık Kurumları YönetimiDüzce ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUAT YALMAN
- Karabük'te Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 18 yaş üstü kişilerde COVİD-19 aşı reddi durumu ve nedenlerinin tespiti ve sağlık okuryazarlık düzeyi ile ilişkisi
Detection of COVID-19 vaccine rejection situation and reasons in people over 18 years of age appliing to Family Health Centers in Karabük and its relationship with health literacy level
GÜLŞAH BÜŞRA EKMEKCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıKarabük ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAY NACAR
- İzmir ili Narlıdere ilçesi'nde yaşayan bireylerde COVID-19 aşı okuryazarlığının COVID-19 aşı tutumuna etkisi
The effect of COVID-19 vaccine literacy on COVID-19 vaccine attitudes in individuals living in Narlidere district of İzmir province
ESRA ÖZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSEREN PAMUK