E-sağlık girişimlerinin yaşlı bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve yaşam kalitesine etkisi
Effects of e-health interventions on healthy lifestyle behaviors and quality of life of elderly people
- Tez No: 842458
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYSUN ARDIÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Davranış, E-sağlık, Halk sağlığı hemşireliği, Sağlıklı yaşam, Sağlığın geliştirilmesi, Teletıp, Yaşam kalitesi, Yaşam tarzı, Yaşlılar, Behavior, E-health, Community healt nursing, Healthy life, Health promotion, Telemedicine, Quality of life, Life style, Aged
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma ile yaşlı bireylere e-Sağlık girişimi şeklinde uygulanan Sağlığı Geliştirme Programının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amaçlandı. Araştırma randomize olmayan gruplarda ön test-son test kontrol gruplu, tekrarlayan ölçümlü tasarım şeklinde yürütüldü. Çalışmanın örneklemini İzmir'de bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65-80 yaş grubu, işitme, konuşma ve zihinsel engeli olmayan, eğitim videolarını kabulü ve oynatmaya uygun akıllı telefona sahip olan gönüllüler oluşturdu (deney grubu=48, kontrol grubu=49). Deney grubuna, Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeli'ne temellendirilen, sağlık sorumluluğu, beslenme, fiziksel aktivite ve stres yönetimi konularını içeren, uzaktan sağlık eğitimleri, danışmanlık ve rehberlik şeklinde planlanan Sağlığı Geliştirme Programı uygulandı. Veriler“Katılımcı Tanıtım Formu”,“Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II”ve“Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Form (WHOQOL-BREF)”ile toplandı. Her iki grup sonuç değişkenleri yönünden uygulama öncesi, uygulama sonrası birinci hafta ve uygulama sonrası üçüncü ayda olmak üzere üç kez değerlendirildi. Veriler, sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, Shapiro-Wilk testi, t testi ve ki-kare testi ve tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ile değerlendirildi. Etki büyüklüğü Cohen's d ile hesaplandı. İstatistiki anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi. Uygulanan program sonrası girişim ve kontrol grupları arasında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesi puanlarında anlamlı bir fark tespit edilmedi. Beslenme, stres yönetimi ve dört boyut (sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, stres yönetimi) toplam puanında zaman etkisinde anlamlı değişim bulundu. Yine yaşam kalitesi ruhsal ve sosyal boyut puanında zaman etkisinde anlamlı değişim tespit edildi (p<0,05). Zamana göre olan bu değişimlerin zayıf Cohen's d etki düzeyinde olduğu hesaplandı. E-Sağlık girişimleri aracılığıyla yaşlı sağlığının geliştirilmesine yönelik çalışmaların; davranışa yönelik nesnel hedefleri, sosyal etkileşim, grup dinamikleri ve akran iletişimi gibi klasik iletişimin özelliklerini ve sosyal, duygusal ve motivasyonel özellikleri içermesi önerilir.
Özet (Çeviri)
With this study, it was aimed to examine the effect of the Health Promotion Program implemented in the form of an e-Health initiative on healthy lifestyle behaviors and quality of life. The research was conducted in non-randomized design groups, with a pre-test-post-test control group, repeated measures design. The sample of the study consisted of volunteers aged 65-80, registered to a family health center in Izmir, who did not have hearing, speech, and mental disabilities, and who had a smart phone suitable for accepting and playing educational videos (experimental group=48, control group=49). The Health Promotion Program, based on Pender's Health Promotion Model, including health responsibility, nutrition, physical activity, and stress management, planned in the form of distance health education, guidance, and counselling, was applied to the experimental group. Data were collected with the“Participant Introduction Form”,“Healthy Lifestyle Behaviours Scale II”and the“World Health Organization Quality of Life Scale-Short Form (WHOQOL-BREF)”. The groups were evaluated before the program, in the first week after the program and in the third month after the program. Data were evaluated by number, percentile, mean, standard deviation, Shapiro-Wilk test, t-test and chi-square test, and analysis of variance in repeated measures. Effect size was calculated with Cohen's d. Statistical significance was accepted as p<0.05. There was no significant difference in healthy lifestyle behaviours and quality of life scores between intervention and control groups after the program applied. In the Time effect, a significant change was found on the nutrition, stress management and the total score of four dimensions (health responsibility, physical activity, nutrition, stress management). Again, in the Time effect a significant change was detected on the spiritual and social dimensions score (p<0.05). These changes over time were calculated to be at a weak Cohen's d effect level. It is recommended that efforts to improve elderly health through e-Health initiatives, includes objective goals focused on behaviour, features of classical communication such as social interaction, group dynamics, and peer communication and, social, emotional and motivational characteristics.
Benzer Tezler
- Tip 2 Diyabetes mellitus tanılı bireylerde e-sağlık okuryazarlığı ile diyabetle ilişkili güçlükler ve öz yönetim arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between e-health literacy, diabetes-related distress, and self-management in individuals diagnosed with type 2 Diabetes mellitus
TUĞBA ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN BEKTAŞ
- Yaşlı bireylerde E-sağlık okuryazarlık düzeyi ve dijital sağlık hizmetlerinin kullanımı
E-HEALTH literacy level and use of digital HEALTH services in elderly individuals
YASEMİN İLGAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk SağlığıGazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİLE BİLGİLİ
- 2017 yılı içerisinde acil servise intihar amaçlı ilaç içme sebebiyle başvuran hastaların; sosyodemografik özellikleri, klinik durumları ve sonuçları açısından değerlendirilmesi
Evaluate the sociodemographic characteristics. clinical conditions and results of the patients who applied to the emergency department due to the use of suicide drugs
NEFİSE BÜŞRA ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİH KORKUT
DR. ÖĞR. ÜYESİ AVNİ UYGAR SEYHAN
- Adölesan ve genç erişkinlerde intiharlar: Psikolojik otopsi çalışması
Suicides in adolescents and young adults: A psychological autopsy study
ESRA TAŞALP
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Adli TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİT ÖZSOY
PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
- Toplumda yaşayan yetişkin bireylere hemşireler tarafından uygulanan sigara bıraktırma müdahalelerinin etkinliği: Sistematik derleme
Effectiveness of non-pharmacological community-based nursing interventions for smoking cessation in adults: A systematic review
HANDAN TERZİ
Doktora
Türkçe
2020
HemşirelikGazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YETER KİTİŞ
PROF. DR. BELGİN AKIN