Doğal kaynak suyu şişeleme tesisinde üretim süreçlerinin, nihai ürünlerinin ve atıklarının yaşam döngüsü analizi
Life cycle analysis of production processes, end products and waste in natural spring water bottling plant
- Tez No: 775867
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGÜN YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir çevre, Yaşam döngüsü, Çevre kaynak envanterleri, Çevresel etki, Çevresel etki değerlendirme, Sustainable environment, Life cycle, Environmental resources inventories, Environmental impact, Environmental impact assesment
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Erzurum'da faaliyet gösteren bir doğal kaynak suyu şişeleme tesisinin çevreye etkilerini mevcut durumda ve çeşitli senaryolarda analiz ederek karşılaştırmak ve çevre performanslarını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, fabrikadan alınan veriler kullanılarak yaşam döngüsü analizi yapılmıştır. Yöntem: Bu çalışmada, tesisten çevresel envanter bilgileri toplanıp CML 2001 – Jan. 2016 çevresel etki kategorizasyon metodolojisine göre yaşam döngüsü analizi yazılımıyla, tesisin küresel ısınma potansiyeli, abiyotik kaynak tükenme potansiyeli, asidifikasyon potansiyeli, ötrofikasyon potansiyeli, ozon tabakası bozulma potansiyeli ve insan toksisitesi potansiyeli etki kategorilerinde çevreye yaptığı etkiler hem mevcut durum hem de çeşitli senaryolar için hesaplanmıştır. Bulgular: Bu çalışmada öncelikle sistemin mevcut durumu için yaşam döngüsü analizi yapılmış, ardından çeşitli senaryolar belirlenmiş ve etki analizleri açısından yaşam döngüsü analizleri karşılaştırılmıştır. Hammadde alımı, nakliyesi, üretim aşamaları, kullanımı ve atık senaryolarını içeren sistem sınırı beşikten mezara olarak belirlenmiştir. Yapılan değerlendirmeye göre, etki kategorileri, Abiyotik Fosil Kaynak Tüketimi 2269,436 kWh, Asidifikasyon Potansiyeli 1,506 kg SO2 eşdeğeri, Ötrofikasyon Potansiyeli 0,1124 kg Fosfat eşdeğeri, Tatlı Su Ekotoksisitesi Potansiyeli 1,377 kg DCB eşdeğeri, Küresel Isınma Potansiyeli 409,563 kg CO2 eşdeğeri, İnsan Toksisitesi Potansiyeli 23,365 kg DCB eşdeğeri, Deniz Toksisitesi Potansiyeli 42692,13 kg DCB eşdeğeri, Ozon Tabakasının Bozulma Potansiyeli 3,73E-11 kg CFC-11 eşdeğeri, Fotokimyasal Ozon Üretimi Potansiyeli 0,1125 kg Etilen eşdeğeri, Toprakta Ekotoksisite Potansiyeli 2,444 kg DCB eşdeğeri olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışma sonuçları, tesisin mevcut durumu ve senaryolar için çevresel etki kategorilerine göre incelenmiş ve karşılaştırmalar yapılmıştır. Sistemin elektrik ihtiyacını güneş paneli ve rüzgâr türbini enerjilerinden karşıladığında, pet preform ağırlığına göre hafif olanının seçilmesi durumunda çevresel performansının artacağı ve CO2 emisyonlarının azaldığı görülmüştür. Geri dönüşüm senaryosunda ise elektrik kaynağının güneş panel veya rüzgâr türbin enerjisinden karşılanması ve tesis bünyesinde işletilmesi durumunda çevresel performansın arttığı görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aims to analyze and compare the environmental impacts of a natural resource water bottling plant currently operating in Erzurum, both in its current state and under various scenarios, in order to evaluate its environmental performance. The study utilized data collected from the factory to conduct a life cycle analysis. Method: In this study, environmental inventory information was collected from the facility and using the CML 2001-Jan. 2016 environmental impact categorization methodology, the life cycle analysis software was used to calculate the facility's impact on global warming potential, abiotic depletion potential, acidification potential, eutrophication potential, ozone depletion potential and human toxicity potential, in terms of environmental effects, for both current state and various scenarios. Findings: In this study, first of all, life cycle analysis was made for the current state of the system, then various scenarios were determined and life cycle analysis were compared in terms of impact analysis. The system boundary, which includes raw material purchase, transportation, production stages, use and waste scenarios, has been determined as cradle to grave. According to the evaluation, the impact categories Abiotic Fossil Depletion 2269,436 kWh, Acidification Potential 1.506 kg SO2 equivalent, Eutrophication Potential 0.1124 kg Phosphate equivalent, Freshwater Aquatic Ecotoxicity Potential 1,377 kg DCB equivalent, Global Warming Potential 409,563 kg CO2 equivalent, Human Toxicity Potential 23,365 kg DCB equivalent, Marine Aquatic Ecotoxicity Potential 42692.13 kg DCB equivalent, Ozone Layer Depletion Potential 3.73E-11 kg CFC-11 equivalent, Photochemical Ozone Creation Potential 0.1125 kg Ethylene equivalent, Terrestric Ecotoxicity Potential 2,444 kg DCB equivalent were found. Results: The study results were analyzed and comparisons were made according to the environmental impact categories for the current state of the facility and scenarios. It has been seen that when the system meets its electricity needs from solar panel and wind turbine energies, its environmental performance will increase and CO2 emissions decrease if the lighter one is selected according to the weight of the pet preform. In the recycling scenario, it has been seen that environmental performance increases if the electricity source is met from solar panel or wind turbine energy and operated on site.
Benzer Tezler
- Ozonlama işlemi sırasında doğal kaynak suyunda bromat oluşumunu etkileyen parametreler ve bromat miktarının kontrolünü sağlayan uygulamalar
Parameters affecting bromate formation during the ozonation of source water and the applications which control bromate formation
HAZAL EYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ÇAPANOĞLU GÜVEN
- Piyasada satışa sunulan kaynak suları ve doğal mineralli sularda ağır metal kalıntılarının araştırılması
Investigation of heavy metals in naturel mineral waters and spring waters
MERYEM AKHAN
Doktora
Türkçe
2014
Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER ERGÜN
- Zonguldak Kızılcakese mevkiinde bulunan kaynak suyunun (Ceylanpınar) bazı kalite parametrelerinin saptanması ve halk sağlığı açısından değerlendirilmesi
Determination of some quality characteristics of spring water (Ceylanpınar) in near the Kızılcakese in Zonguldak and assesment of people health
TUĞRUL DERELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
KimyaZonguldak Karaelmas ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR İBAOĞLU
- Güvenyurt Köyü (Ulubey/Ordu) civarındaki bazı doğal su kaynaklarının bakteriyel içeriklerinin geleneksel kültür ve PCR teknikleriyle mevsimsel analizi
Seasonal analyses of the bacterial contents of the natural springs by traditional culture and PCR techniques in Güvenyurt Village, Ulubey, Ordu
ALAA AQSO
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
MikrobiyolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYDAR KARAKAYA
- Analysis of rainwater harvesting in the context of sustainable water management: Artvin Çoruh University
Sürdürülebilir su yönetimi kapsamında yağmur suyu hasadının analizi: Artvin Çoruh Üniversitesi
ESRA ATAK ÇELEBİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İnşaat MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiDoğal Kaynaklar Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ELANUR ADAR YAZAR