Geri Dön

A comparative analysis of different expectation models for the El Farol Bar Problem

El Farol Bar Problemi'nde farklı beklenti modellerinin karşılaştırmalı analizi

  1. Tez No: 765129
  2. Yazar: BURAK ÇETİNER
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN YAŞARCAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Ajan tabanlı modelleme, Ekonomik kararlar, Python, Sistem benzetimi, Agent based modeling, Economical decisions, Python, System simulation
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

El Farol Bar Problemi ilk olarak W. B. Arthur (1994) tarafından ortaya atılmıştır ve bu problem“kompleksite iktisadı”olarak isimlendirilen yeni bir alan tanıtmak için sunulmuştur. El Farol Bar Problemi özellikle tıkanıklık ve koordinasyon problemleri çalışmalarında sıklıkla kullanılmıştır. Bu çalışmada El Farol Bar Problemi'ni ajan temelli benzetim metodolojisi ve Python bilgisayar dili yardımıyla modelledik. Farklı beklenti modelleri ile çeşitli ajan t ürleri oluşturarak ajan türlerinin ortaya çıkardığı davranışlar performans ölçütlerine bağlı olarak karşılaştırdık. Farklı ajan t ürleri ile yapılan deneyler sonucunda iki önemli sonuca ulaştık: Kararların heterojenliği ajanların başarısında kilit rol oynamaktadır ve bar kapasitesinin ajanlar tarafından bilindiği varsayımı bu problemde iyi bir performansın ortaya çıkması için zorunludur. Literatürdeki sonuçlar ile paralel olarak, beklenti değerlerini rassal bir sekilde oluşturan ajanlar katılım değerleri açısından en y üksek heterojenliği oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında, beklenti değerlerini üstel düzeltme y öntemi ile oluşturan ajanlar modelleyerek literat üre sunduk. Bu ajanlar, diğer ajan t ürleriyle kıyaslandığında kararlarda d üşü k heterojenlik nedeniyle k öt ü bir performans sergilemektedirler ancak üstel d üzeltme y öntemi kapasiteyi öğrenme konusunda gayet iyi çalışmaktadır. Buna bağlı olarak, üstel d üzeltme y öntemiyle kapasiteyi öğrenen ve katılım tahminini rassal bir şekilde yapan yeni bir ajan t ürü oluşturduk. Bar kapasitesinin bilinmediği durumlarda bu ajan t ür ü ortalama katılımın bar kapasitesine doğru yaklaşan ve kararlarda heterojenliği sağlayan bir davranış üretmektedir. Son olarak, karar verme s üreçlerinde beklenti modelleri yerine histerezis yapısı kullanan Yasarcan-Çetiner ajanlarını modelledik. Bu ajan tipinde bar kapasitesini o grenmek i cin hi cbir ozel algoritma bulunmamas na ra gmen Yasarcan-C etiner ajanlar , ortaya c kan kolektif davran slar sonucunda bar kapasitesini bir s ur u olarak o grenmektedir.

Özet (Çeviri)

The El Farol Bar Problem is first discussed by W. B. Arthur (1994) and he presents this problem to introduce a new field that he names as“complexity economics”. The El Farol Bar Problem is widely used in the literature, especially in congestion and coordination studies. In this study, we model the El Farol Bar Problem using the agent-based modelling methodology and Python computer language. We create different agent types with distinctive expectation models. The emergent behaviors of different agent types are compared with respect to several performance measures. After several experiments with different agent types, we reach two important conclusions: The heterogeneity of the decisions is the key factor in obtaining low standard deviation of attendance values and the assumption of knowing the bar capacity value is crucial for a good performance. Agents who make expectations randomly generate the highest heterogeneity in the attendance values, which is consistent with the findings in the literature. In this thesis, we also introduce agents who use exponential smoothing method in forming expectations. They create low heterogeneity in decisions and a poor performance compared to other agents. Nevertheless, the exponential smoothing method works well in learning the capacity value. Accordingly, we introduce an agent type that combines random attendance expectations with the exponential smoothing method in estimating the capacity. When the bar capacity is unknown, this agent type produces mean attendance values gravitating towards the bar capacity ensuring the heterogeneity in the decisions. Lastly, we develop Yasarcan-Çetiner agents that do not use expectation models, but a hysteresis structure in decision-making. Although, they do not have explicitly coded capacity learning mechanism in their algorithms, they still learn the bar capacity as a swarm according to their emergent collective behavior.

Benzer Tezler

  1. Örgüt topluluklarında yeni örgüt formlarının oluşumu: Türkiye ve Avrupa bağlamında bir araştırma

    Formation of new organizational forms in organizational populations: A study in the context of Türkiye and Europe

    SENCER ÖZEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İşletmeGalatasaray Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NACİYE AYLİN ATAAY SAYBAŞILI

  2. A comparative study of virtual reality based cognitive training games through frameworks

    Tasarım çerçeveleri üzerinden sanal gerçeklik bilişsel eğitim oyunlarının karşılaştırılmalı çalışması

    EVRİM KABADAYI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    Oyun ve Etkileşim Teknolojileri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL

  3. Elektrik üretim sistemlerinin optimal planlamasında yeni bir modelleme ve çözüm

    Başlık çevirisi yok

    SEMRA ÖZTÜRK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1989

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiMarmara Üniversitesi

    Elektrik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NESRİN TARKAN

  4. Faiz swapı ve Türk bankacılık sektörü açısından bir değerlendirme

    Approach of interest rate swaps in Turkish banking sector

    BERK TİMUR ALVER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    BankacılıkMarmara Üniversitesi

    Bankacılık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAZIM EKREN

  5. Çevre davranış alanı içinde konut ve çevre değiştirmenin insana etkisinin mimari açıdan incelenmesi

    Investigation from the architectural point of view the influence of residential shift-relocation on human being

    CEMİLE TİFTİK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF.DR. FERHAN YÜREKLİ