A new Vs30 prediction strategy taking geology, terrain, and saturation into account: Application to Türkiye
Jeoloji, arazi ve doygunluğu dikkate alan yeni Vs30 tahmin stratejisi: Türkiye uygulaması
- Tez No: 762465
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ATİLLA ARDA ÖZACAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Amerika Birleşik Devletleri-Kaliforniya, Morfoloji, Su seviyesi, Topoğrafya, Yükseklik, United States of America-California, Morphology, Water level, Topography, Altitude
- Yıl: 2022
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Saha koşullarının jeoteknik karakterizasyonu için çeşitli parametreler kullanılmaktadır. Bunlardan en yaygın kullanılanı yüzeyin ilk 30 metresine ait ortalama kesme dalgası hızı (Vs30) değeridir. Şimdiye kadar,jeofizik ölçümlerin sınırlı olduğu veya bulunmadığı geniş alanlarda Vs30 tahmin etmek için farklı öncül tabanlı yaklaşımlar önerilmiştir. Bu çalışmada, Türkiye ve Kaliforniyadaki Vs30 ölçüm noktalarının yükseklik ve eğimleri, jeolojik birim ve arazi sınıfları ile birlikte yüksek çözünürlüklü sayısal yükseklik modeli kullanılarak belirlenmiştir. Ölçümlerle korelasyonları, Vs30'un çeşitli saha özelliklerine duyarlı olduğunu ve çok faktöre bağlı bir parametre olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Tahmin tutarlılığını artırmak için yeni Vs30 tahmin stratejisi geliştirilmiştir. Buna göre jeolojik birimler, yaşlarına göre 4 tortul kayaç sınıfına (Kuvaterner-Pliyosen, Miyosen, Paleojen, Pre-Paleojen) ve 3 tortul olmayan kayaç (iç püskürük, dış püskürük, başkalaşım) sınıfına ayrılmıştır. Vs30 ölçümlerinin çoğunluğu, dağınık veri dağılımı sergileyen Kuvaterner-Pliyosen kayaçlarda olduğundan, bu kayaçlar ayrıca 2 arazi sınıfına (Dağ/Tepe, Ova/Teras) ayrılmıştır. Özellikle pekişmemiş genç birimlerde akışkan doygunluğuna bağlı Vs30'daki azalma belirgin olduğundan, Kuvaterner-Pliyosen kayaçlar su tablası derinliği 30 m'den az ise doymuş, aksi halde doymamış olarak ayırtlanmıştır. Sondaj ölçümlerinin yokluğunda, yüzey su kütlelerinden (deniz,göl ve büyük nehirler) yükseklik farkı 30 m'den az olan düz alanlar, su seviyesi yükselme analiziyle Türkiye genelinde doygun alanlar olarak haritalanmıştır. Aykırı değerlerin atılmasından sonra, Kuvaterner-Pliyosen alt sınıfları, Miyosen ve Paleojen yaşlı tortul kayaçlar için ayrı ayrı eğim ve yükselti tabanlı Vs30 tahmin denklemleri çok değişkenli lineer regresyon kullanılarak belirlenmiş, diğerleri ise Vs30 sınıf ortalamasına sabitlenmiştir. Tahmin stratejimiz genç birimlerde diğerlerinden daha iyi performans gösterdi ve Türkiyenin yeni, daha doğru bir Vs30 haritası oluşturuldu.
Özet (Çeviri)
Various parameters are used for geotechnical characterization of site conditions. Among them, most widely used one is average shear wave velocity in upper 30 meters (Vs30). So far, many different proxy-based approaches are proposed to predict Vs30 across large-scale areas where geophysical measurements are limited or absent. In this study, elevation and slope of Vs30 measurement locations in Türkiye and California are determined using high-resolution digital elevation model along with their geologic unit and terrain classes. Their correlation with measurements indicate that Vs30 is sensitive to various site properties and thus should be treated as multi-factor dependent parameter. In order to improve accuracy, new Vs30 prediction strategy is developed. In this approach, geologic units are classified into 4 sedimentary rock classes according to their ages (Quaternary-Pliocene, Miocene, Paleogene, Pre-Paleogene) and 3 non-sedimentary rock classes (Intrusive, Extrusive, Metamorphic).Vs30 measurements from Quaternary-Pliocene rocks are most abundant and characterized by large data scatter thus further divided into 2 terrain classes (Mountain/Hill, Plain/Terrace). Since reduction in Vs30 due to fluid saturation is pronounced especially in unconsolidated young units, Quaternary-Pliocene rocks are also differentiated as saturated if water table less than 30 m and unsaturated otherwise. In the absence of borehole measurements, flat areas with height difference less than 30 m from surface water bodies (sea, lake, and major rivers) are mapped out in Türkiye as saturated using water level rise analysis. After elimination of outliers, slope and elevation based Vs30 prediction equations are developed separately for sub-classes of Quaternary-Pliocene, Miocene, and Paleogene aged sedimentary rocks using linear regression with multivariable while Vs30 is fixed to class average in others. Our prediction strategy performed better in young units than others and provided a new, more accurate Vs30 map of Türkiye.
Benzer Tezler
- High torque density induction motor design
Yüksek tork yoğunluklu endüksiyon motoru tasarımı
MUHAMMAD SALIK SIDDIQUE
Doktora
İngilizce
2025
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiAtılım ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HULUSİ BÜLENT ERTAN
- Türkiye için yeni bir yer hareketi tahmin denklemi geliştirilmesi
Development of a new ground motion prediction equation for Turkey
SERRA TINBIR KOLAŞİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ SARI
- Türkiye için kuvvetli yer hareketi tahmin denklemleri: PGA, PGV ve %5 sönüm PSA
Ground-motion prediction equations for türkiiye: PGA, PHV and 5% damped PSA
ULUBEY ÇEKEN
Doktora
Türkçe
2025
Jeofizik MühendisliğiKocaeli ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FADİME SERTÇELİK
- Kanalizasyon ve içme suyu hatlarının deprem güvenliği ve risk algoritmasının oluşturulması: Sakarya ili örneği
Seismic safety and risk algorithm development for sewer and water pipelines: A case study of Sakarya province in Türkiye
ELİF TOPLU
Doktora
Türkçe
2026
İnşaat MühendisliğiSakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN KIRTEL
- 23 Ekim 2011 ve 09 Kasım 2011 tarihli Van depremlerinin kuvvetli yer hareketlerinin, yeni nesil azalım ilişkileri ile karşılaştırılması
Comarison of strong ground motion from the Van, Turkey earthquakes of 23 October and 09 November 2011 with the next generation attenuation (NGA) ground motion models
LEİLA MOKHBERİOSKOUEİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER ERKEN