Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye'nin kira hükümlerinin nizâmiye mahkemelerinde uygulanması
The implementation of rental provisions of Mecelle-i Ahkam-i Adliye in nizamiye courts
- Tez No: 740168
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İREM KARAKOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Kamu hukuku, Kira, Kira sözleşmesi, Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye, Nizamiye mahkemeleri, Osmanlı Dönemi, Osmanlı hukuku, Tanzimat Dönemi, Public law, Rent, Lease agrement, Mecelle-i Ahkam-i Adliyye, Regular courts, Ottoman Period, Ottoman law, Tanzimat Period
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye, Osmanlı Devleti tarafından Tanzimat döneminde çıkarılan, bazı İslâm özel hukuku hükümlerinin Hanefî mezhebinin görüşleri doğrultusunda derlendiği bir kanundur. Bu çalışmada Mecelle'deki kira hukukuna ilişkin hükümler ve bunların nizâmiye mahkemelerindeki uygulanışı incelenmektedir. Mecelle'nin“Kitâbü'l-İcârât”başlıklı ikinci kitabındaki hükümlerden günümüzde salt kira hukuku kapsamında yer alanlar, Mecelle şerhlerinden yararlanmak sûretiyle teze ayrıntılı bir şekilde işlenmiştir. Kira hukukuna ilişkin olan nizâmiye mahkemeleri kararları bidâyet, istinaf ve temyiz düzeyinde ayrı ayrı değerlendirilmiş ve Mecelle'nin kira hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı, uygulanması hâlinde bunun kapsamı, hükme nasıl dâhil edildiği ve ne derece etkili olduğu konuları araştırılmıştır. Bu doğrultuda Mecelle'nin uygulanışına yön veren mahkemenin Temyiz Mahkemesi (Mahkeme-i Temyiz) olduğu; bu Mahkeme'nin bidâyet ve istinaf mahkemeleri arasındaki görüş ayrılıklarını giderdiği gibi hükümlerin uygulanma alanını da belirlediği görülmüştür. Temyiz Mahkemesi örf-âdet, kıyas gibi hukukun diğer kaynaklarından yararlanmak sûretiyle Mecelle'nin uygulama alanını genişletmiştir.
Özet (Çeviri)
Mecelle-i Ahkam-ı Adliye (Mejelle) is a law enacted by the Ottoman Empire in the Tanzimat period, in which some Islamic private law provisions are compiled in line with the views of the Hanafi school. In this study, rental law provisions in Mejelle and their application in nizâmiye courts are examined. Among the provisions of Mejelle's second book titled“Kitâbü'l-İcârât”, those that are only within the scope of rental law today have been studied in detail in the thesis by making use of Mecelle annotations. The decisions of the nizâmiye courts regarding the rental law were evaluated separately at the level of court of first instance (bidayet), appeal court (istinaf) and supreme court (temyiz), and it was investigated whether the rent provisions of the Mejelle were applied, if they were implemented what is their scopes, how they were included in the judgment and how effective they were. Accordingly, it has been seen that the court that directed the implementation of the Mejelle was the Supreme Court (Mahkeme-i Temyiz). In the application of the provisions of the Mejelle, this Court did not only eliminate the differences of opinion between the court of first instance and appeal court, but also it determined the area of application of the provisions. Supreme Court expanded the application area of Mejelle by making use of other sources of law such as custom and qiyas.
Benzer Tezler
- Yürürlükte olan Afgan Medeni Kanununa Mecelle-i Ahkâm-ı Adliye'nin etkisi (Kitabu'l-Büyû' örneği)
The effect of Majallai Ahkami Adliye on the Civil Code of Afghan (Kitabu'l-Buyû' example)
BAHRUDDIN QANI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL YILDIZ
- Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye'nin hazırlanmasında yalnız Hanefi mezhebinin esas alınmasının eleştirel analizi
A critical analysis of taking the only Hanafi sect as a basis in the preparation of Mecelle-i Ahkam-ı Adliye
KÜBRA ŞEMİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinArdahan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHA YILMAZ
- Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye'nin oluşum şartları ve hazırlanış süreci
Majalla-i Ahkâm-i Adliyah: Its formation conditions and preparation process
AYŞE ELMALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
DinDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Mecelle'nin külli kaidelerinin medeni usul hukuku açısından incelenmesi
A study on general principles of law in Majalla with respect to law of civil procedure
ZEYNEP ULUER
- Ahmed Cevdet Paşa'nın devlet, hukuk ve (Yeni Osmanlılarla karşılaştırmalı olarak) anayasa görüşü
Views of Ahmed Cevdet Pasha on the state, law and constitution
İREM DİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hukukİstanbul Şehir ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT BULUT