Dibilimsel gerekçelenmdirme çözümlemesi -Almanca ve Türkçe boşanma metinleri bağlamında gerekçelendirme ve belirleyenleri-
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 64885
- Danışmanlar: PROF.DR. ONUR BİLGE KULA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dilbilim, Hukuk, Linguistics, Law
- Anahtar Kelimeler: Boşanma, Dil bilim, Hukuk, Metin dil bilim, Metin inceleme, Divorce, Linguistics, Law, Text linguistics, Text examination
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
11. ÖZET Bu çalışmanın temel konusu Almanca ve Türkçede hukuksal gerekçelendirme olmakla birlikte, doğal dilsel gerekçelendirmelere ilişkin genel kuramlar irdelenmiştir. Dilbilimsel gerekçelendirme kuramı oldukça yenidir; gerekçelendirme adı altında irdelenmesi genellikle söz- eylem kuramı çerçevesindedir. Yeni çalışmalar doğası gereği kuramsal ağırlıklıdır. Bu bakımdan, bu çalışmada dallararası kimi kuramlara geniş yer verildi. Çalışma on bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, toplumsal gerçekliği ve bunun yöntemlerini araştırma konusu olarak belirleyen budun yöntembilim irdelenmiştir. Gerekçelendirme, bir konuda uzlaşımı hedefler. Uzlaşım, ancak ortak deneyimlerin gözetilmesiyle sağlanır. Toplumsal gerçekliği gözetmeyen bir uzlaşma çabasının başarıya ulaşması çok güçtür. Bu yüzden, gerekçelendirmede budun yöntembilimin verilerinden yararlanılması gereği vurgulanmış ve konuya ilişkin savlar belirginleştirilmiştir. İkinci bölümde, dilbilimsel metin çözümlemesi konulaştırılmıştır. Burada, metin dilbilimin gelişimi, metin kavramı, metin türleri ve bunları ayrımlaştırma ölçütleri irdelenmiştir.228 özet Üçüncü ve dördüncü bölümde, hukuksal gerekçelendirmenin gelişimine katkı sağlayan kuramlar ve bu kuramlar arasındaki etkileşim sorunlaştırılmıştır. Bu bağlamda, Baier'in ahlaksal gerekçelendirme kuramı, Toulmin' in gerekçelendirme kuramı ve modeli, Hare'nin ahlaksal gerekçelendirme kuramı, Wittgenstein' m dil oyunu kavramı, Austin, Searle ve Klein' m söz-eylem kuramı irdelenmiştir. Söz konusu kuramlar, gerekçelendirme çözümlemesi açısından sınanmış ve gerekçelendirme kuramına katkıları tartışılmıştır. Beşinci bölümde, gerekçe ve gerekçelendirme tüm yönleriyle ele alınmış; formal mantığın doğal dilsel gerekçelendirmeyi betimlemedeki yetersizliği vurgulanmıştır. Gerekçelendirmenin, eylem, söylem, hakikat, tartışma ve güdüleme ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca, sezdirim kuramı, bağıntı kuramı ve yapıcı etikin gerekçelendirmedeki işlevi sorunlaştırılmıştır. Altıncı bölümde, hukuksal gerekçelendirme kuramı ve bunun yorumbilim ve dilbilim ile ilişkisi konulaştırılmıştır. Bu bölümde, hukukbilim, dilbilim ve yorumbilim arasında olması gereken işbirliği ve olası yöntemler sav oluşturucu biçimde ayrımlaştırılmıştır.229 özet İrdelenen kuramlar ve değinilen bilim dalları, dallararası etkileşim ve işbirliğinin zorunluluğunu ortaya koymuştur. İzleyen bölümde ise, boşanmaya ilişkin yasal düzenlemelere kısaca yer verilmiştir. Alman ve Türk yasalarına göre boşanma nedenleri belirtilmiş, aralarındaki koşutluk ya da koşutsuzluk belirginleştirilmiştir. Edimsel bölümde, Türkçe ve Almancadan seçilen boşanma metinleri, Toulmin' in gerekçelendirme modeline göre çözümlenmiştir. Kararların yorumlanmasında kimi kuramlara gönde rme yap ı İmi ş 1 1 r. Sonuç bölümünde, kapsamlı bir gerekçelendirme modeline ilişkin savlar geliştirilmiştir. Gerekçelendirmede karşı gerekçelendirenin belirleyiciliği önemsenmiş; dallararasılık, ahlaksallık, iletişimsellik, anlaşılırlık, uygunluk, yararlılık ve akılcılığın gerekçelendirmedeki önemi ve işlevi bu çalışmanın başlıca savları olarak vurgulanmıştır. Kuramsal ve edimsel bölümde belirginleşen gerekçelendirme ölçütleri irdelenmiştir.
Özet (Çeviri)
ZUSAMMENFASSUNG Diese Dissertation hat die deutsch-türkischen juristischen Argumentation zum Thema. Obwohl diese Arbeit die juristische Argumentation und deren Determinanten als Hauptthema problematisiert, werden darüber hinaus manche Theorien iiber die alltagsprachliche Argumentation berücksichtigt. In den Wissenschaftszweigen Logik oder Rhetorik befasst man sich seit der Antike mit der Argumentation. Innerhalb der Sprachwissenschaft bzw. der Sprachphilosophie thematisiert man den Begriff“Argumentation”erst in der Sprechakttheorie. Die ersten Ansâtze in diesem Bereich sind natürlich theorieorientiert. Da dieses Thema in der türkischen Linguistik ziemlich neu ist, wird in dieser Arbeit einige interdisziplinâre Theorien ausführlich behandelt. In diesem Sinne ist diese Arbeit auch theoriebetont. Die Untersuchung ist in zwei Hauptteile gegliedert: Theoretischer Teil und empirischer Teil. Der theoretische Teil besteht aus folgenden Unterteilen: Im ersten Teil wird die Ethnomethodologie, die die soziale Realitât und deren Re-konstruktionsmethoden untersucht, in bezug auf Argumentation erörtert. Argumentation kann als Prozess zur Beseitigung von231 Zusammenfassung Konflikten bezeichnet werden. In der Argumentation versucht man, das Strittige durch die Unstrittigen unstrittig zu machen. Dies kann man nur durch den Kompromiss s chaff en. Der Kompromiss setzt e ine Rücks ichtnahme auf gesellschaftliche Erfahrungen voraus. Es ist ziemlich schwierig, ohne Berücksichtigung der sozialen Realitât ans Ziel zu kommen. Aus diesem Grund besteht in dieser Arbeit die Notwendigkeit, aus den ethnomethodologischen Daten und Ergebnissen Nutzen zu Ziehen. Im zweiten Teil wird auf die linguistische Textanalyse eingegangen. Hier nehmen die Entwicklung der Textlinguistik, der Textbegriff und die Textsorten einen bedeutenden Raum ein. Man versucht, die Kriterien zur Klassifizierung der Textsorten festzustellen. Im dritten und vierten Teil werden nicht nur die Theorien behandelt, die zur Entwicklung der juristischen Argumentationstheorie beitrugen, sondern auch die Beziehungen und Interaktionen zwischen diesen Theorien. In diesem Zusammenhang werden folgende Theorien erörtert: ? Ethische Argumentationtheorie von Bair ? Ethische Argumentationstheorie von Hare232 Zusammenfassung ? Toulmins Argumentationsmodell und Argumentations- theorie ? Wittgensteins Sprachspiel ? Austins Sprechakttheorie ? Searles Sprechakttheorie ? Kleins Sprechakttheorie Die Erörterung überprüft, ob und inwieweit diese Theorien in der Argumentationsanalyse anwendbar sind. im fünften Teil werden Argument und Argumentation ausführlich diskutiert. Es sei hervorgehoben, dass die formale Logik für die Beschreibung der alltagssprachlichen Argumentation unzulânglich und ungeeignet ist. Den Beziehungen zwischen Argumentation, Handeln, Diskurs, Wahrheit, Diskussion und Sprachmanipulation wird besondere Aufmerksamkeit gewidmet. Ferner wird die Funktion der Intuition, der Relation und der konstruktiven Ethik in der Argumentation problematisiert. Im sechsten Teil stehen Argumentationsanalyse und deren Beziehung zur Hermeneutik und Linguistik im Mittelpunkt der Untersuchung. Hierbei wird die233 Zusammenfassung Notwendigkeit der interdisziplinâren Zusammenarbeit betont. Im letzten theoretischen Teil sind kurz die gesetzlichen Regelungen über Ehescheidungsgründe genannt und die Ahnlichkeiten und Unterschiede zwischen deutschen und türkischen Regelungen werden hervorgehoben. Im empirischen Teil werden die ausgewahlten deutsch- türkischen Ehescheidungstexte nach Toulmins Argumentationsmodell analysiert. Die Interpretation der Ehescheidungsurteile zieht auch andere Argumentationstheorien in Betracht. Zum Schluss werden bestimmte Kriterien vorgeschlagen, die dem Entwurf eines umfangreichen, detailierten Argumentationsmodells dienen können. In der Argumentation wird hervorgehoben, dass der Opponent beim Erfolg der Argumentation bestimmend ist. In der Argumentation haben die Begriffe, wie Interdisziplinaritât, Moralitât, Plausibilitât, Kommunikativitat, Angemessenheit, Verstândlichkeit und Rationalitât eine bedeutende Funktion. Die Kriterien der Argumentation, die in den theoretisch-praktischen Teilen prâzisiert wurden, werden schliesslich herausgearbeitet.
Benzer Tezler
- Dilbilimsel model, Claude Levi-Straus ve yapısalcılık
Başlık çevirisi yok
İSMET EMRE IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
DilbilimMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ AKAY
- Hyperbox based neuro-fuzzy system for linguistic term extraction
Dilbilimsel terimleri elde eden hyperbox tabanlı bulanık yapay sinir ağı modeli
DİDEM DURMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
1998
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FERDA ALPASLAN
- A Lingistic study of the language in the Turkish childrens literature
Türk çocuk yazın dilinin dilbilimsel analizi
NALAN KIZILTAN
- A Linguistic analysis of Turkish political language (Sociolinguistic and discoursal perspectives)
Türk politika dilinin dilbilimsel çözümlemesi (Sosyodilbilim ve söylem açısından)
AYNUR BOYER
- Sözlük çalışmalarına dilbilimsel açıdan yaklaşım ve Dr. Abdulvahid Kerem`in Mu`cemü`l Muslahati`l-Kanuniyye adlı eseri ve Türkçe`ye tercümesi
Başlık çevirisi yok
SUAT ÇELİKKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Doğu Dilleri ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELAHATTİN YILMAZ