Geri Dön

A Linguistic study of reguest in Turkish

Türkçe'de rica kavramının dilbilimsel incelenmesi

  1. Tez No: 63895
  2. Yazar: AYLA TOLON
  3. Danışmanlar: PROF. DR. AHMET KOCAMAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Dilbilgisi, Rica kalıpları, Türkçe, Grammar, Request molds, Turkish
  7. Yıl: 1997
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

m ÖZET Bu çalışma Sözeylem olarak“Rica”kavramını, gelir, eğitim, meslek, iş yerinde yetki, doğum yeri, cinsiyet ve yaşla ilgili bağımsız değişkenlerin, rica sözcelerini, konuşmaları kullanan kadına, erkeğe, yaşlıya, gence, akranlara ve genel olarak herkese hitabı gösteren bağımlı değişkenlerle birlikte etkileyip etkilemediğini inceleme amacındadır. Bağımlı değişkenler 14 ortam için de aynıydı. Bunlardan bazıları (dört tanesi) ev ortamlarını, diğerleri iş yerleri, okul, dükkanları, taşıtları, lokanta ve yoldaki konuşmaları içeriyordu. Bu çalışmada en gözde, saygın iş türüne ilaveten saygınlığı görece az birçok meslekten de 243 denek kullanılmış, bahsedilen ortamlarda gözlemler yapılıp notlar alındıktan ve ön (pilot) çalışma yapıldıktan sonra deneklere sormacaları verilmiştir. Veriler SPSS (Sosyal Bilim için İstatistik Paket) programıyla incelenip Chi Square'ın 0.05 ten az olup olmadığı saptanmıştır. Eğer bulgu değeri az ise iki değişken de birbirine bağımlı olup aradaki ilişkileri anlamlıdır. Veri çözümlenmesi tablolarına göre gelir ve eğitim en önemli değişkenler olup cinsiyet ve yaş ise daha az önem taşımaktaydı. Diğer değişkenler aralarında dağılım gösteriyordu. Genelde, güçlü, zengin ve yüksek statü (mevki)IV deki konuşmacılara rica edilirken resmi seslenme biçimleri uygulanmaktaydı. Sonuç olarak, rica sözcelerinin kullanıldığı seslenme şekillerinde, genel eğilimin dayanışma ve toplumsal yakınlığı işlevsel açıdan ifade ederek, resmiyetin dışlandığı bir biçimde olduğu gözlenmiştir. Bu arada genelde olumsuz incelik ifadeleri (Negative Politeness) tercih edilmekteyse de kimi durumlarda düz tümceler veya buyrum kipleri yumuşatıcı nicelik belirticileriyle (lütfen, mümkün mü gibi) kullanılmaktadır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT This study sought to examine the Speech act Request to see if the independent variables income, education, occupation, authority at work, place of birth, gender, and age effected the request utterances by means of the dependent variables showing the realization of the dialogues, i.e. to women, to men, to old, young, peers and everyone. The latter was the same for all the 14 contexts; some of these comprised home contexts (about 4) and others included offices, school, shops, transportations, restaurants and road dialogues. About 243 informants of various occupations, from the most prestigious to the least, were given questionnaires after observations in the mentioned contexts were made and notes taken to make a pilot study. The questions in the authentic study were inferred from the pilot studies. The data was analyzed by SPSS (Statistical Package for Social Science) to see if Chi Square was less than 0.05 to show significance. If it was true, it meant that the two variables were interdependent and their relation was significant. The tabulated results of the data demonstrated that income and education were the most important variables while gender and age were the least crucial. In general the otherVI variables were distributed in between. Requesting favors from the powerful, wealthy, and higher status interlocutors was preferred. Consequently, the inclination was toward informal and relaxed type of address forms in request utterances for solidarity, expressing a lack of social distance and formality functionally. While negative politeness was preferred, some need statements or imperatives with mitigating politeness markers i.e.“lütfen”(please),“mümkün mü?”(is it possible) etc. were used in other relevant contexts.

Benzer Tezler

  1. Production of requests by Turkish EFL learners

    İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen Türk öğrencilerin İngilizcedeki rica kalıplarını kullanımları

    G. BAHAR OTCU

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2000

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DENİZ ZEYREK

  2. An Investigation of the pragmatic competence of Turkish learners of english requests: A cross-cultural study

    İngilizce öğrenmekte olan Türk öğrencilerinin ricalardaki edimbilimsel yeteneklerinin araştırılması: Kültürlerarası bir çalışma

    BÜNYAMİN MENGİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2001

    DilbilimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. JOSHUA M. BEAR

  3. 1928 sonrası Türk dil bilgisi kitaplarında terimler sorunu ve çözüm yolları

    The Term problems and the solution Ways in the Turkish grammer books being Written after the letter renovation, 1928

    ABDURRAHMAN TARİKDAROĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1994

    Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TOPARLI RECEP

  4. A Linguistic study of Turkish personal names: Micro and macro perspectives

    Türkçedeki kişi adları üzerine dilbilimsel bir inceleme: Dar ve geniş perspektifler

    DERYA DUMAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2000

    DilbilimHacettepe Üniversitesi

    İngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. GÜRAY KÖNİG