Kemoterapi alan kanser hastalarının öz bakım davranışları ve etkileyen faktörler
Self-care behaviors in patients receiving chemotherapy and affecting factors
- Tez No: 645512
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kanser, Kemoterapi, Orem, Öz bakım, Hemşirelik, Davranış, Kanser hastaları, Neoplazmlar, Özbakım, İlaç tedavisi, Cancer, Chemotherapy, Orem, Self-care, Nursing, Behavior, Cancer patients, Neoplasms, Drug therapy
- Yıl: 2020
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ufuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kemoterapi ile meydana gelen yan etkiler sonucunda, hastalar fiziksel, ruhsal, sosyal yönden olumsuz etkilenir. Bu süreç, hastaların öz bakım davranışları ve yaşam kalitesi üzerinde de olumsuz etkilere yol açar. Araştırma, kemoterapi alan kanserli hastalarda öz bakım davranışlarının durumunu ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla, tanımlayıcı tipte bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırma, 06.11.2019-23.02.2020 tarihleri arasında, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina ve Cebeci Uygulama ve Araştırma Hastanesi Gündüz Tedavi Ünite'lerinde yapılmıştır. Örnekleme, kemoterapi ünitesinde tedavi gören, en az bir kür ve üzeri kemoterapi alan, 18 yaş ve üzerinde olan, sözel iletişim kurabilen 320 hasta alındı. Veriler,“Hasta Tanıtım Formu”ve“Kemoterapi Uygulanan Hastalarda Öz Bakım Yetersizliği Kuramına Göre Öz Bakım Davranışları Ölçeği”ile toplandı. Verilerin analizinde, SPSS (Version 22.0.) istatistik programında, tanımlayıcı istatistikler, t Testi, Kolmogorov-Smirnov Testi, Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testi kullanıldı. Analiz sonuçları p<0,05 anlamlılık düzeyinde yorumlandı. Araştırmanın sonucunda, hastaların“Kemoterapi Uygulanan Hastalarda Öz Bakım Yetersizliği Kuramına Göre Öz Bakım Davranışları Ölçeği”nden aldıkları puan ortancası 78,50 (IQR=20,75) olarak bulunmuştur. Öz bakımı anlamlı düzeyde etkileyen faktörler; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, meslek, gelir durumu, sosyal güvence varlığı, birlikte yaşanılan kişiler, BKİ, kronik hastalık varlığı, kanserin türü, metastaz varlığı, kür sayısı, alkol kullanma alışkanlığı, bakım desteği alma durumu, hastalık hakkında bilgi düzeyidir (p<0,05). Kemoterapi sürecinde hastalara eğitim verilerek öz bakım ile ilgili bilincin artırılması, verilecek eğitimlerin hastaların öz bakımlarını etkileyebilecek faktörler göz önünde bulundurularak hastanın ihtiyacına yönelik hazırlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
As a result of the side effects that occur due to chemotherapy, patients are adversely affected physically, mentally and socially. This process also has negative effects on the self-care behaviors and quality of life of patients. The research was planned as a descriptive study in order to determine the situation related to the self-care behaviors in cancer patients receiving chemotherapy and the factors affecting these behaviors. This study was conducted between 06.11.2019-23.02.2020 with 320 patients admitted to the Outpatient Chemotherapy Unit of Ankara University School of Medicine at İbni Sina and Cebeci Health Research and Application Hospital. 320 patients who were treated at the chemotherapy unit, receiving at least one and more chemotherapy cycles, aged 18 and older and able to communicate verbally were included in research sample. Data were collected through“Patient Identification Form”and“Self-Care Behaviors Scale According to Self-Care Deficit Theory in Patients Undergoing Chemotherapy”by the researcher. In data analysis, descriptive statistics, t Test, Kolmogorov-Smirnov Test, Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis Test in the SPSS (Version 22.0) statistical package were used. Analysis results were interpreted at p<0.05 significance level. As a result of the research, the median score that patients obtained from the“Self-Care Behaviors Scale According to Self-Care Deficit Theory in Patients Undergoing Chemotherapy”was found to be 78,50 (IQR=20,75) . Factors significantly affecting self-care were age, sex, educational level, employment status, profession, income status, presence of social security, people living together with the patients, BMI, presence of chronic disease, diagnosis, metastasis, number of cycles, habit of alcohol consumption, receiving support for care, and level of knowledge on the disease (p<0,05). It is recommended to increase the awareness of self-care by providing education to the patients in chemotherapy process and to prepare the education to be given for the patient's need by considering the factors which may affect the self-care of the patients.
Benzer Tezler
- Kanser tedavisinin yan etkilerinin kontrolüne öz-bakım modelinin etkisi
The Effect of self-care theory on controlling the side effects of cancer treatments
SULTAN KAV (BOSTANCI)
Doktora
Türkçe
2003
HemşirelikHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURAN AKDEMİR
- Kemoterapi uygulanan hastalarda yan etkilerin kontrolüne yönelik eğitimin öz-bakım davranışlarına olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of education on the self-care behaviors in controlling the side effects in patients having chemotherapy
GÜLBEYAZ CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ZEHRA DURNA
- Kemoterapi alan kanser hastalarında mental iyi oluş ve özbakım davranışlarının belirlenmesi
Determination of mental well-being and self-care behaviors in cancer patients undergoing chemotherapy
NİHAL PEKŞEN
- Meme kanserli hastaların yorgunluk düzeyleri ile öz bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Determination of the relationship between fatigue levels and self-care behaviors of patients with breast cancer
HAVVA NUR ÇAYIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL TÜRKBEN POLAT
- Onkoloji hastalarının bakımında vaka yönetim modelinin hemşirelik bakım memnuniyeti, öz bakım yönetimi ve kaygı düzeyine etkisi
The effect of case management model on nursing care satisfaction, self-care management and anxiety level in the care of oncology patients
CANAN AYYILDIZ MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikYeditepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ŞEN