Meme kanserli hastaların yorgunluk düzeyleri ile öz bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Determination of the relationship between fatigue levels and self-care behaviors of patients with breast cancer
- Tez No: 844843
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HİLAL TÜRKBEN POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Meme kanseri, Öz bakım yetersizliği, Yorgunluk, Meme hastalıkları, Meme neoplazmları, Neoplazmlar, Özbakım, İlaç tedavisi, Breast cancer, Fatigue, Lack of self-care, Nursing, Breast diseases, Breast neoplasms, Neoplasms, Self-care, Drug therapy
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kemoterapi uygulanan kanser hastalarında yorgunluk düzeyinin yüksek olması hastaların fonksiyonel durumunu olumsuz yönde etkileyerek, öz bakım gereksinimlerini karşılamayı zorlaştırmaktadır. Fiziksel olarak yetersiz hale gelen bireyin bağımlılık düzeyi artmakta, yaşam kalitesi olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu nedenle araştırma meme kanserli hastaların yorgunluk düzeylerini, öz bakım davranışlarını ve yorgunluk düzeyleri ile öz bakım davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki bu araştırma Kasım 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji kliniğinde kanser tedavisi alan 132 meme kanserli birey ile gerçekleştirildi. Araştırmada veri toplama aracı olarak;“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Kanser Yorgunluk Skalası”ve“Kemoterapi Uygulanan Hastalarda Öz Bakım Yetersizliği Kuramına Göre Öz Bakım Davranışları Ölçeği”kullanıldı. Veriler yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edildi. Veriler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, en yüksek değerler ve en düşük değerler ile özetlenmiştir. İki grup arasındaki farkın test edilmesi için bağımsız gruplarda t testi, ikiden çok grup arasında farkın test edilmesi için normal dağılım sağlayan verilerde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), normal dağılım göstermeyen verilerde Kruskall Wallis testi yapılmıştır. Ölçek puanlarının karşılaştırıldığı korelasyon analizlerinde Pearson Korelasyon analizi, kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 54,68±11,86 olduğu, % 97,7' sinin kadın, % 87,9' unun evli, % 66,7' sinin ilköğretim mezunu olduğu, 40,2'sinin ailesinde kanser öyküsü olduğu, 40.2'sinin metastazı olduğu ve en fazla (% 90.9) halsizlik ve yorgunluk şikayetlerinin yaşandığı saptandı. Hastaların“Kanser Yorgunluk Skalası”puan ortalaması 21,29±8,23,“Kemoterapi Uygulanan Hastalarda Öz Bakım Yetersizliği Kuramına Göre Öz Bakım Davranışları Ölçeği”puan ortalaması 76,44±11,19 olarak orta düzeyde bulundu.“ Kanser Yorgunluk Skalası”ile“Kemoterapi Uygulanan Hastalarda Öz Bakım Yetersizliği Kuramına Göre Öz Bakım Davranışları Ölçeği”toplam puanları arasında negatif yönlü zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki (r=-0,344, p=0,000) bulundu. Sonuç olarak bu çalışmada hastaların yorgunluk ve öz bakım davranışlarının orta düzeyde olduğu ve yorgunluk düzeylerinin artması ile öz bakım davranışlarının azaldığı bulunmuştur. Kemoterapi ve radyoterapi alan hastaların semptom takibinin yapılması, düzenli aralıklarla öz bakım davranışlarının takibinin yapılması ve öz bakımlarının değerlendirilmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
The high level of fatigue in cancer patients receiving chemotherapy negatively affects the functional status of the patients and makes it difficult to meet their self-care needs. The dependency level of the physically disabled individual increases and the quality of life is negatively affected. For this reason, the research has been conducted to determine the fatigue levels, self-care behaviors of breast cancer patients and the relationship between fatigue levels and self-care behaviors. This descriptive and correlational research has been conducted with 132 individuals with breast cancer who received cancer treatment at the Medical Oncology clinic of Konya Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine between November 2022 and February 2023. As a data collection tool in the research;“Introductory Information Form”,“Cancer Fatigue Scale”and“Self-Care Behaviors Scale According to Self-Care Deficiency Theory in Patients Undergoing Chemotherapy”have been used. Data has been collected by face-to-face interview method. The data obtained has been analyzed using the SPSS program. To test the difference between two groups, t test has been used in independent groups, to test the difference between more than two groups, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) has been used for data with normal distribution, and Kruskall Wallis test has been used for data that has not showed normal distribution. Pearson Correlation analysis has been used in correlation analyzes where scale scores have been compared. Significance level has been determined as p<0,05. The average age of the patients participating in the study is 54,68±11,86 and 97,7% are female, 87,9% of them are married, 66,7% are primary school graduates, 40,2% of them have a family history of cancer, It has been determined that 40,2 of them have metastases and the most complaints (90,9%) are weakness and fatigue. The average score of the patients on the“Cancer Fatigue Scale”is 21,29±8,23, The mean score of the“Self-Care Behaviors Scale According to Self-Care Deficiency Theory in Patients Undergoing Chemotherapy”has been found to be at a moderate level of 76,44±11,19. A negative, weakly significant relationship has been found between the total scores of the“Cancer Fatigue Scale”and the“Self-Care Behaviors Scale According to Self-Care Deficiency Theory in Patients Undergoing Chemotherapy”(r=-0,344, p=0,000). As a result, in this study, it has been found that Self- Care Behaviors of patients are moderate level and their self-care behaviors decreased with increased fatigue levels. It is recommended to monitor the symptoms of patients receiving chemotherapy and radiotherapy, monitor their self-care behaviors at regular intervals, and evaluate their self-care.
Benzer Tezler
- Adjuvan kemoterapi alan meme kanserli kadınlarda sanal gerçeklik gözlük uygulamasının anksiyete ve yorgunluğa etkisi: Ön test-son test randomize kontrollü çalışma
The effect of virtual reality glasses application on anxiety and fatigue in women with breast cancer receiving adjuvant chemotherapy: Pretest-posttest randomized controlled study
ARZU USLU
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikNecmettin Erbakan Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELDA ARSLAN
- Meme kanseri geçirmiş hastalarda aerobik egzersiz eğitiminin ve yoga temelli egzersiz programının fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of aerobic exercise training and yoga based exercise on functional capacity and quality of life in breast cancer survivors
NACİYE VARDAR YAĞLI
Doktora
Türkçe
2012
OnkolojiHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. F. GÜL ŞENER
- Kemoterapi uygulanan yaşlı bireylerde kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between frailty, fatigue and fonctional status in elderly individuals undergoing chemotherapy
ZEYNEP ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİHA AKIN EROĞLU
- Tedavisi tamamlanmış meme kanserli hastalarda egzersizin immun sistem (Anjiogenez, Apopitoz), yaşam kalitesi, yorgunluk ve depresyon üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The effects of exercise on immune system (Angiogenesis, Apoptosis), quality of life, fatigue and depression of patients who had been treated for breast cancer
MÜNEVVER ERGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonEge ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL EYİGÖR
- Meme kanserli hastalarda yorgunluk ve konforun değerlendirilmesi
Evaluation of fatigue and comfort in patients with breast cancer
RABİYA ALTINSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikTrakya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA KURT