Geri Dön

Bilimde nedensellik ilkesi: Nedensellik ilkesi açısından olgucu felsefe üzerine eleştirel bir inceleme

The Principle of causality in science: A critical survey of the principle of causality in the positivist philosophy

  1. Tez No: 62531
  2. Yazar: ŞAHİN ÖZÇINAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ŞAHİN YENİŞEHİRLİOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Felsefe, Philosophy
  6. Anahtar Kelimeler: Bilim, Nedensellik, Olguculuk, Science, Causality, Positivism
  7. Yıl: 1997
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Bu çalışma nedensellik sorunu bağlamında Yeni-Olgucu Felsefe üzerine eleştirel bir incelemeden oluşmaktadır. Biz bu incelemede, Antik Yunan Felsefesi ile Modern Felsefe karşıtlığına dayanarak, nedensellik sorununu özne-nesne ayrımından kaynaklanan Modern Felsefe'ye özgü bir gerçeklik sorunsalı olarak belirlemekteyiz. Antik Felsefe'de us ile gerçeklik arasında bir bağıntı kurulurken, Modern Felsefe'nin tersine özne ile nesne arasında bilinçli ve kesin bir ayrım yapılmamıştır. Nedenselliğin ussal ve olgusal yanlarının birbirinden ayırt edilmesi, hem insan bilgisinin hem de nedenselliğin gerçeklik ile olan bağıntısının sorgulanmasını gerektirmiştir, özne ile nesne arasında diyalektik bir ilişki kuramayıp, yeterli ve dengeli bir bağıntı oluşturamayan felsefeler, nedensellik sorununu bir gerçeklik sorunsalına dönüştürmektedirler. Bu çalışmada nedensellik sorunu, Hume Felsefesi örneğinde ele alınmaktadır. Hume Felsefesi ile Yeni-Olgucu Felsefe arasında bağıntılar kurularak, Humecu bir yaklaşımı sürdüren Yeni-Olgucu Felsefe'nin de nedenselliği bir gerçeklik sorunsalına dönüştürmüş olduğu vurgulanmaktadır. 174

Özet (Çeviri)

ABSTRACT This study deals with the problem of causality within the context of neo- positivist philosophy in a critical way. By relying on the opposition between ancient and modern philosophy in terms of the notion of causality we argue that the problem of causality seems as as problematic of reality which sources from the subject-object distinction in modern philosophy. Meanwhile there was a relation between mind and matter, there was no strict distinction between subject and object in ancient philosophy as opposed to modern philosophy. A discrimination of the rational and factual aspects of causality demands both the investigation of human knowledge and the study of the relation between causality and reality at the same time. The philosophical approaches which do not constitute properly a dialectical relation between subject and object convert the problem of causality to a problematic of reality. In this study, the problem of causality is taken into account in the pattern of Hume's philosophy. By imposing some relations between Hume's philosophy and neo-positivist philosophy it is argued that neo-positivist philosophy that is an extension of Humean approach embraces a view in which the problem of causality shifts to a problematic of reality at the end. 175

Benzer Tezler

  1. Tez No

    87761

    Tarihe bakış açısından Ziya Gökalp ve Ali Şeriati sosyolojilerinin karşılaştırılması

    The Comparison between Ziya Gökalp and Ali Shariati in terms of their pointview of history

    MOHSEN ALAEİ BOUSJİN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜZEYYEN GÜLER

  2. Tez No

    71520

    The Fact-value dichotomy in David Hume's ethics

    David Hume'un ahlak felsefesinde olgu-değer ayrımı

    REGİNA RÖTTGEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1998

    FelsefeBoğaziçi Üniversitesi

    Felsefe Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ARDA DENKEL

  3. Tez No

    27240

    Causal attributions beliefs in control and perceived adjustment of Turkish breast cancer patients

    Türk meme kanseri hastaları nedensel yümlemelerinin ve kontrol inançlarının hastalıklarına uyumlarına ilişkin yargıları ile ilişkisi

    HANDE ÜNER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1993

    PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    PROF. DR. OLCAY İMAMOĞLU

  4. Tez No

    92207

    Dış ticaret ve ekonomik büyüme ilişkisi 1980-1998 dönemi Türkiye örneği

    The Relationship of foreign trade and economic growth: The case of Turkey in 1980-1998

    TOLGA YAVUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    EkonomiKaradeniz Teknik Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HARUN TERZİ

  5. Tez No

    95123

    A Comparision study of path coefficients, partial regression coefficients and correlation coefficients

    Path katsayıları, kısmi regresyon katsayıları ve korelasyon katsayılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi

    DUYGU KAŞIKÇI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2000

    ZiraatSüleyman Demirel Üniversitesi

    Zootekni Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HİKMET ORHAN

Geri Dön