18. yüzyılda Osmanlılar'da iatrokimya çalışmaları: Avrupa ile mukayeseli ve Ömer Şifai'nin çalışmaları esas alınarak
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 62532
- Danışmanlar: PROF. DR. ESİN KAHYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Kimya, Osmanlı Devleti, Ömer Şifai, İatrokimya, Chemistry, Ottoman State, Ömer Şifai, İatrochemistry
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilim Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Koç, Ayten, 18.yüzyılda Osmanlılarda İatrokimva Çalışmaları(Avrupa İle Mukayeseli ve Ömer Şifai'nin Çalışmaları Esas Alınarak), Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof Dr. Esin Kâhya, 172+132=304s. ÖZET Tezde, Osmanlı İmparatorluğu'nda iatrokimya akımının temsilcilerinden Bursalı Ömer Şifaî'nin( ?-1742)“Mürşidü'l- Muhtar fi İlmi'l- Esrar”adlı eseri temel alınarak, Osmanlılarda 18.yüzyıl kimya çalışmaları değerlendirilmiştir. İatrokimya akımı 16. yüzyılda Paracelsus(1433-1541) tarafından kurulmuş ve Batı'daki etkileri de 18. yüzyıla kadar devam etmiştir. Ömer Şifaî, söz konusu çalışmasında çeşitli metalleri, bu metallerin kimyasal işleme tâbi tutulmasıyla elde edilen bileşimleri ve bunların hastalık tedavisinde kullanım biçimlerini vermiştir. Bu tür çalışmalar iatrokimya metinlerinin genel özelliğini yansıtmaktadır. Yazarımızın bu eseri de, adı andan akımın özelliklerini taşımaktadır. Bu nedenle eser, hem Osmanlılardaki simya çalışmalarından ayrılarak kimya çalışmalarına geçişi, hem de modern kimyaya geçiş sürecinin başlamasını sağlamıştır. Çalışmamıza konu olan eserin diğer bir özelliği ise, Osmanlı İmparatorluğu'nda kimya terminolojisinin oluşmasına önemli bir katkıda bulunmuş olmasıdır. Çalışmamızda, söz konusu metnin edisyon-kritiği yapılmış, metin günümüz Türkçe'sine atarılarak; 18.yüzyılda Osmanlılardaki kimya çalışmalarının boyutları sergilenmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT This thesis is dealing with activities in the field of chemistry in the XVIIIth century Ottoman Empire taking as its basis the work“Mürşid el- Muhtar fi Dm el-Esrar”written by one of the representatives of iatrochemistry trend in Ottoman State Bursalı Ömer Şifaî (?-1742). In the thesis the above mentioned text was transmissed to modern Turkish language with necessary critical-editorial work being done and an effort was made to show the condition of chemistry in the XVIIIth century Ottoman Empire. Iatrochemistry trend was established by Paracelsus(1493-1541) in XVIth century. In his work Ömer Şifaî presented various metals, compositions obtainned as the reault of subjecting metals to chemical operations and ways and forms of their usage in medical treatment of diseases. Such a work reflects the general characteristics of the texts on iatrochemistry, and Ömer Şifaî has reflected the iatrochemistry trend in the XVIIIth century Ottoman chemistry activities.Therefore, this work has secured separation from alchemical activities in Ottoman Empire and transition to chemical acthivities, on the one hand, and beginning of the process of passing to the modern chemistry, on the other hand. Besides this, it has cotributed to a considerable extent to formation of the chemical terminology in Ottoman Turkey.
Benzer Tezler
- Havacılık müzesi madalya, nişan ve bröve kataloğu
Başlık çevirisi yok
NURETTİN GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
ArkeolojiYıldız Teknik ÜniversitesiMüzecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATAGÖK TOMUR
- 18. yüzyıl Osmanlı askeri ıslahatları: 1703 - 1789
18 th century the Ottoman military reforms: 1703 - 1789
MEHMET DOĞAN
- 15-18 yüzyıllar arasında Osmanlı Devleti`nde madenler ve madencilik
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ALTUNBAY