Hematopoietik kök hücre transplantasyonu uygulanan hastaların yaşam kalitesi ve bakım gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life and care needs of patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation
- Tez No: 458446
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMİHA AKIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Hematoloji, Nursing, Hematology
- Anahtar Kelimeler: Yaşam kalitesi, hematopoetik kök hücre transplantasyonu, bakım gereksinimleri, Hasta bakımı, Hematopoetik kök hücreler, Hemşirelik bakımı, Neoplazmlar, Quality of life, hematopoietic stem cell transplantation, care needs, Patient care, Hematopoietic stem cells, Nursing care, Neoplasms
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma hematopoietik kök hücre transplantasyonu uygulanan yetişkin hastaların transplantasyon sonrası dönemde yaşam kalitesi ve bakım gereksinimlerinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı nitelikte planlandı. Araştırma örneklemini bir vakıf üniversite hastanesinde hematopoietik kök hücre transplantasyonu yapılan 100 hasta oluşturdu. Yaşam kalitesi Kanser Tedavisi Fonksiyonel Değerlendirme Ölçeği-Kemik İliği Transplantasyonu (Functional Assessment of Cancer Therapy-Bone Marrow Transplant– [FACT-BMT], 4.Versiyon) değerlendirildi. Örneklemin %54'ü erkek ve %37'si ilköğretim mezunudur. Cinsel fonksiyonlarda azalma, saç dökülmesi, tat kaybı, iştahsızlık ve uyku düzensizliği en sık gözlenen semptomlar iken, sırasıyla baş dönmesi, kaşıntı ve konstipasyonun ise en az görülen semptomlar olduğu belirlendi. FACT-BMT toplam ölçek puanı (81,38±21,91) hastaların yaşam kalitesinin orta düzeyde etkilendiğini işaret etmektedir. Hematopoietik kök hücre transplantasyonu uygulanan hastalarda en az düzeyde etkilenen yaşam kalitesi alanının Sosyal Yaşam ve Aile Durumu alt boyutu (20,81±4,26) olduğu belirlendi. Faaliyet Durumu (13,95±4,61), Duygusal Durum (12,70±6,41) ve Bedeni Durum alt boyutlarının (12,13±6,88) en olumsuz etkilenen yaşam kalitesi alanı olduğu saptandı. Serbest meslek sahibi olan, sağlık durumunu kötü olarak nitelendiren, transplantasyon sonrası akut dönemde olan ve transplantasyon sonrası herhangi bir nedenle hastaneye yatış öyküsü olan hastalarda yaşam kalitesinin daha olumsuz etkilendiği belirlendi (p<0,05). Araştırma bulguları doğrultusunda, yaşam kalitesindeki olası olumsuz etkilenmeler yönünden hastaların yakından izlenmesi, semptom kontrolüne yönelik hemşirelik girişimleri ve eğitimin planlanması, fonksiyonel durumun geliştirilmesi ve desteklenmesi, transplantasyon sürecinde duygusal destek verilmesi ve boş zamanlarının etkin şekilde değerlendirmesi için teşvik edilmesi, sosyal izolasyonu önlemek amacıyla nötropenik süreçte ve taburculuk sonrası hastaların aile ve arkadaşlar ile telefon gibi alternatif iletişim cihazlarıyla iletişiminin sürdürülmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was plannedin descriptive term to assess the quality of life and care needs of adult patients after hematopoietic stem cell transplantation performed. The sample of the research consists of 100 patients with hematopoietic stem cell transplantation in a foundation university hospital. Quality of Life was assessed by using Functional Assessment of Cancer Therapy-Bone Marrow Transplant Scale [FACT-BMT] (4th Version). More than half (54%) of the sample was male and 37% were primary school graduates. While decrease in sexual functions, loss of hair, loss of taste, loss of appetite and sleep disturbances were the most common symptoms, dizziness, itching and constipation were found to be the least common symptoms, respectively. FACT-BMT scale total score (81.38±21.91) suggests that the quality of life of patients were affected at moderate level. Social/Family Well-Being subscale of quality of life of patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation were the least negatively affected dimension (20.81±4.26). Functional Well-Being (13.95±4.61), Emotional Well-Being (12.70±6.41) and Physical Well-Being (12.13±6.88) subscales were most adversely affected quality of life dimensions. The quality of life of self-employed patients, patienst who described their health as poor, and patients with the history of hospitalization in the acute phase of transplantation was affected more negatively (p<0.05). In accordance with research findings, it is recommended to assess the patients for possible negative effects on the quality of life, to develop nursing care interventions and education program for symptom management, and improve and support of the functional status and to provide emotional support during the transplantation process. It is also advised to enable the effecitve communication of patients with their family and friends using alternative communication devices such as phones in order to avoid social isolation during neutropenic process and after discharge, and encourage patients for developing effective leisure time activities.
Benzer Tezler
- Hematopoietik kök hücre nakil hastalarında mobil uygulama ile verilen eğitimin destekleyici bakım, distres ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of mobile application education on supportive care requirements, distress and quality of life in hematopoietic stem cell transplant patients
DİLA BAŞCI
- Hematopoetik kök hücre nakli yapılan bireylerde yaşam kalitesi ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors associated with quality of life in hematopoietic stem cell transplant recipients
EDA GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELEK SERPİL TALAS
- Hematopoetik kök hücre transplantasyonu uygulanan bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of healthy living behaviors and quality of life in individuals with hematopoietic stem cell transplantation
SEVDA ÖZGE KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HematolojiHaliç ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN ZENGİN
- Hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastaların taburculuk sonrasında evde yaşadıkları semptomlar ve baş etme davranışlarının belirlenmesi
Determining the symptoms and coping methods of patients at home after hematopoietic stem cell transplantation
KADER ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşaİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLBEYAZ CAN
- Çocuklarda allojeneik hematopoetik kök hücre transplantasyonunun kemik mineral dansitesi üzerine etkisi
Effect of hematopoietic stem cell transplantation on bone mineral density in children
HAKAN GÜVENİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERTEM