Hematopoetik kök hücre transplantasyonu uygulanan bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of healthy living behaviors and quality of life in individuals with hematopoietic stem cell transplantation
- Tez No: 729527
- Danışmanlar: PROF. DR. NERİMAN ZENGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hematoloji, Onkoloji, Hemşirelik, Hematology, Oncology, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kök Hücre Nakli, Hematopoetik, Yaşam Kalitesi, Sağlığı Geliştirme, Transplantasyon Hemşireliği, Hematopoetik kök hücre transplantasyonu, Hematopoetik kök hücreler, Kök hücreler, Sağlıklı yaşam, Sağlığın geliştirilmesi, Yazılım kalitesi, Yaşam tarzı, Ölçekler, Stem Cell Transplantation, Hematopoietic, Quality of Life, Health Promotion, Transplantation Nursing, Hematopoietic stem cell transplantation, Hematopoietic stem cells, Stem cells, Healthy life, Software quality, Life style, Scales
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma hematopoetik kök hücre transplantasyonu uygulanan bireylerde altı ay ve sonrasında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesini incelemek amacı ile tanımlayıcı bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini bir üniversite hastanesinde altı ay ve daha uzun süre önce hematopoetik kök hücre transplantasyonu olan yetişkin bireyler oluşturdu. Araştırmanın örneklemini olasılıksız örnekleme yöntemlerinden gelişigüzel örnekleme yöntemiyle araştırmaya dahil olan 76 olgu oluşturdu. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği –II, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve FACT-BMT ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyon analizi ile gerçekleştirildi. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edildi. Yaş ortalaması 42,99±13,72 yıl olan olguların, %57,9'unu erkeklerin oluşturduğu, %67,1'inin evli olduğu, %44,7'sinin otolog nakil, %51,3'ünün allojenik nakil olduğu, %89,5'inin bir kez hematopoetik kök hücre transplantasyonu olduğu, kök hücre nakli sonrası %40,8'inde komplikasyon geliştiği saptandı. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği Fiziksel, Mental Komponent ve FACT-BMT ölçeği toplam puan ortalamaları sırasıyla 134,34±19,81, 49,54±23,27, 52,95±21,31 ve 98.56±23,02 olarak bulundu. Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II puan ortalamasında eğitim durumu ve radyoterapi tedavisi alma durumuna göre istatistiksel anlamlı farklılık saptandı (P<0,05). SF-36 Fiziksel Komponent puan ortalamasının, çalışma durumu, radyoterapi tedavisi alma, komplikasyon gelişme, taburculuk sonrası tekrar hastaneye yatma durumuna göre istatistiksel anlamlı farklılık gösterdiği belirlendi (p<0,05). SF-36 Mental Komponent puan ortalamasının çalışma ve hematopoetik kök hücre transplantasyonu sonrası aşılarını düzenli yaptırma durumuna göre istatistiksel anlamlı farklılık gösterdiği saptandı (p<0,05). Transplantasyon sonrası komplikasyon gelişme durumuna göre FACT-BMT puanları arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği–II puan ortalaması ile SF-36 Fiziksel Komponent puan ortalaması (r=0,273 p<0,017) ve FACT-BMT toplam puan ortalaması arasında (r= 0,385 p<0.001) zayıf düzeyde anlamlı ilişki saptandı. Araştırmanın sonucunda hematopoetik kök hücre transplantasyonu sonrası geç dönemde olguların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ve yaşam kalitesinin orta düzeyde olduğu belirlendi. Eğitim düzeyi yüksek olanların ve radyoterapi tedavisi almayanların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının anlamlı olarak daha iyi olduğu saptandı. Çalışan hastaların, radyoterapi tedavisi almayanların, komplikasyon gelişmeyenlerin, taburcu olduktan sonra tekrar hastaneye yatmayanların yaşam kalitesinin fiziksel alanında anlamlı olarak daha iyi olduğu belirlendi. Komplikasyon gelişmeyen ve aşılarını düzenli yaptıran hastaların yaşam kalitesinin mental alanında daha iyi olduğu saptandı. Yaşam kalitesinin fiziksel alanındaki değişimin %7'sinin, kansere özgü yaşam kalitesindeki değişimin %15'inin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile açıklandığı saptandı.
Özet (Çeviri)
The study was carried out as a descriptive work to analyze healthy life behaviors and quality of life in individuals with hematopoietic stem cell transplantation in 6 months and later. The scope of the study consisted of adults who had hematopoietic stem cell transplantation six or more months ago in a university hospital. The sample of the study consisted of 76 cases who included in the study that is carried out via the random sampling method. The data were collected through Information Form, Healthy Lifestyle Behaviors Scale –II, SF-36 Quality of Life Scale and FACT-BMT scale. The evaluation of the data has been done through descriptive statistical analyzes, independent groups t-test, Mann-Whitney U tests, Kruskal-Wallis test and Spearman correlation analysis. Statistical relevance has been accepted as p<0.05 The cases consisting the average age of 42.99±13.72 years including 57.9% of men, 67.1% of married, 44.7% of having autologous transplantation, 51.3% of having allogeneic transplantation, have been determined that 89.5% of them have one hematopoietic stem cell transplantation, and 40.8% of them has developed complications after stem cell transplantation. It has been found as ±19.81.49.54±23.27, 52.95±21.31 and 98.56±23.02. A statistically significant difference has been obtained in the Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II total score according to education status and radiotherapy treatment status. (P<0.05). It has been determined that SF-36 Physical Component score showed a statistically significant difference according to working status, receiving radiotherapy treatment, developing complications, and re- hospitalization after discharge (p<0.05). It has been confirmed that the SF-36 Mental Component score showed a statistically significant difference according to the working status and having regular vaccinations after hematopoietic stem cell transplantation (p<0.05). A statistically significant difference has been found between the FACT-BMT scores according to the post-transplant complication development status (p<0.05). There were weak correlations between The Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II total score and the SF-36 Physical Component score (r=0.273 p<0.017) and FACT- BMT total score (r= 0.385 p<0.001). As a result of this study, it has been confirmed that the healthy lifestyle behaviors and quality of the life of the patients in the late/post period after hematopoietic stem cell transplantation were moderate. It has been determined that healthy lifestyle behaviors of those with higher education levels and those who did not receive radiotherapy treatment were significantly better. It was determined that the physical quality of life of the patients who were working, didn`t receive radiotherapy, did not develop complications, and were not experienced rehospitalization, were significantly better. It was determined that the mental quality of life of those who did not have complications and who had their vaccinations regularly was better. It was determined that healthy lifestyle behaviors accounted for 7% of the explained variance in the physical quality of life and 15% of the variance in the cancer spesific quality of life .
Benzer Tezler
- Yoğun kemoterapi veya allojenik kök hücre nakli tedavisi uygulanmış akut lösemili hastaların temporomandibular eklem ve ağız sağlığının değerlendirilmesi
Evaluation of temporomandibular joint and oral health of patients with acute leukemia received intensive chemotherapy or allogeneic stem cell transplantation treatment
ÖYKÜ ÖZTÜRK GÜNDOĞDU
Doktora
Türkçe
2022
Diş HekimliğiGazi ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK AYNUR ÇANKAL
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalında 1996-2024 yılları arasında akraba vericiden hematopoetik kök hücre nakli uygulanan hastaların vericilerinde uzun dönem etkilenimlerin belirlenmesi
Long-term outcomes in related donors of patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation at the division of pediatric hematology, Ankara University Faculty of Medicine (1996–2024)
MAHSATI JAFARLI AKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF ÜNAL İNCE
- Hematopoetik kök hücre nakli yapılan bireylerde yaşam kalitesi ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors associated with quality of life in hematopoietic stem cell transplant recipients
EDA GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELEK SERPİL TALAS
- Allojenik hematopoetik kök hücre nakil sonrası yorgunluk, uykusuzluk, depresyon, anksiyete ve stres görülme düzeyi ve bu semptomlar arasındaki ilişki, kesitsel bir çalışma
The level of fatigue, insomnia, depression, anxiety and stress after allogeneic hematopoietic stem cell transplantation and the relationship between these symptoms, a cross-sectional study
SÜMEYYE NOYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikKto Karatay ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜNDOGDU
DOÇ. DR. SİNEM CİVRİZ BOZDAĞ
- Hematopoietik kök hücre transplantasyonu uygulanan erişkin hastalarda egzersiz programının fiziksel ve kognitif fonksiyonlar ile yaşam kalitesine etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of exercise program on physical and cognitive functions and quality of life in adult patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation
VESİLE YILDIZ KABAK
Doktora
Türkçe
2019
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLİN DÜGER