A Semantic study lexical borrowings through cultural interactions between English and Turkish
İngilizce ile Türkçe arasındaki sözcüksel ödünçlemeler üzerine anlambilimsel bir çalışma
- Tez No: 43344
- Danışmanlar: DOÇ.DR. ÜNSAL ÖZÜNLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, İngiliz Dili ve Edebiyatı, Linguistics, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Anlam bilim, Kelimeler, Sözcük türetme, Türkçe, Çeviri, İngilizce, Semantics, Words, Vocabulary derivation, Turkish, Translation, English
- Yıl: 1995
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
11 ÖZET Genel tanımıyla dilsel, kültürel veya di İbi 1 imsel ödünçleme tüm dillerin evrensel bir özelliğidir. Yabancı dillerden sözcüklerin, çeviri sözcüklerin, deyimlerin ve terimlerin alınması“Sözcüksel ödünçleme”olarak tanımlanmaktadır.“Sözcüksel ödünçleme”, atasözlerini, klişeleri veya deyişleri, ve sözcüksel alanın dışındaki dilbilgisel ve an lamb i 1 imsel yapıları içermez. Sözcüksel ödünçlemeler, ödünç alan dilde sözcük yefcrsizliği duyulan alanlarda yoğunlaşır, özellikle son yirmi-otuz yıldır Dünya'daki birçok dil gibi Türkçe de, ingilizceden - bilim ve teknoloji başta olmak üzere - küçümsenmeyecek ölçüde sözcük almıştır. Amaç, bugüne kadarki dil çalışmalarında ilgiyi haketmiş ama yeterince incelenmemiş bir konu olarak, Türkçedeki ingilizce sözcüksel ödünçleme ler in kapsam ve etkilerini ortaya çıkarmak ve Türkçenin hangi alanlarda kavram ve nesneleri belirtmede yetersiz kaldığını bulmaktı. Sayıltı ise, Türkçenin bilim, teknoloji ve ilgili diğer alanlardaki sözcüksel yetersizliğinin bunların İngilizceden alınmasını zorunlu hale getirdiği} ve Türkçenin, ingilizce sözcük akışından temelde sözcük düzeyinde etkilendiğiydi. Bu çalışmada, uyarlanmış olsun olmasın Türkçedeki ingilizce sözcüklerin, çeviri sözcüklerin, ingilizceyegeçen Türkçe sözcüklerin, ve iki dilde de aynı sözcüklerle kullanılan deyimlerin tam listesi birçok sözlük kullanılarak hazırlandı, ödünç sözcüklerin kök bilgileri, bazı çıkarımların daha kolay yapılabilmesi amacıyla bilerek verildi. Türkçenin tarihi, dil reformu ve ingilizceyle aralarındaki ilişkilere ait bilgilerden sonra, ingilizce sözcüklerin sesbilgisel uyarlamalarına ilişkin açıklamalar yeraldı. Sonra, ingilizce sözcüksel ödünçl emel er in yoğun olduğu alanlar ile bu ödünç l eme l er in iyi ve kötü yanları araştırıldı. Dilbilimciler, ileriki çalışmalarla Türkçenin korunmasında bu bulgulardan yarar l anacaktır. ödünç l eme l er i n yeni kavram ve nesneleri belirtmedeki yetersizlikten kaynaklandığı, bu boşluğu doldurdukları, zamanla uyarlandıkları ve ödünç alan dili belli açılardan etkiledikleri gözlendi.
Özet (Çeviri)
Language, cultural ör linguistic borrowing - by its broad definition - is a universal characteristiç of ali languages. Taking of foreign loanvvords, loan translations (calques), phrases, idioms and terms is defined as“Lexical Borrowing”in linguistics. The term“l_exical Borrowing”does not include proverbs, cliches ör sayings, and the borrovn'ngs outside the lexical sphere such as grammati çal and semantic structures. Lexical borrowings are concentrated in the areas where there is a lexical inadequacy in the recipient language. Especially in the last few decades, Turkish, like many other languages in the world, borrowed a considerable amount of words from the English language. Science and technology were the leading fields. The aim was to display the range and impact of the English lexical borrowings in Turkish and to find out in which fields Turkish was incapable of expressing the notions and things, a subject which has deserved much attention in language studies but has not been studied adeguately. The hypothesis was that the deficiency of Turkish words and phrases in the field of science and technology, and other related fields, made it necessary to borrow them from the English language, and that Turkish was basically influenced at the 1exical level by the flow ofthe English loanwords. In this study, a complete list of the English loanwords - whether adapted or unadapted - and loan translations in Turkish, Turkish loanwords in English, and idioms used as the same in both languages was prepared from various lexicons. The etymologies of the loanwords were intentionally given with the idea that some inferences would be easily made. Background information on Turkish history, language reform, and the contact between English and Turkish was followed by the explanation about phonological adaptation of the English loanwords in Turkish. The fields where the lexical borrowings from English were intense, and the boons and menaces of these borrowings were investigated. Linguists will make use of these findings in keeping Turkish in its right order in further studies. It was observed that the borrowings resulted from the incapability of naming the new concepts and things and therefore they filled the gap, they were adapted in the course of time, and affected the borrowing language in certain ways.
Benzer Tezler
- Lexical transfer from Arabic into Turkish
Arapça'dan Türkçe'ye sözcük geçişi
FARUK TÜRKER
Doktora
İngilizce
1996
DilbilimHacettepe Üniversitesiİngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AYSU ERDEN
- Factors that lead intermadiate and advanced English learners in Turkey into semantic interlanguage
Türkiye`deki orta ve ileri düzey İngilizce öğrencilerini semantik aradile sevkeden etkenler
CEMAL ÇAKIR
Doktora
İngilizce
1997
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DEMİREZEN
- Kitabu`l-İdrak li Lisani`l-Etrak'te fiiller (Kitabu`l-İdrak li Lisani`l-Etrak'teki fiiller temelinde eski ve bugünkü Kıpçak dil alanında fiiler üzerine tarihi karşılaştırmalı bir gramer ve ...) (2 cilt)
Verbs in the Kitabu`l-İdrak li Lisani`l-Etrak (An attemp at a historical comparative grammer and lexicon of historical and contemporary Kipchak Turkish language based on the verbal material in the lexicon ...)
A. MELEK ÖZYETGİN
Doktora
Türkçe
1999
DilbilimAnkara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. F. SEMA BARUTÇU ÖZÖNDER
- A study on the Persian-originated borrowed words in modern Turkish in termsof morphology, phonology, and semantics
Modern Türkçede Farsça kökenli kelimelerin biçimleri, sesleri ve anlamlarının incelenmesi
YOUSEF GHASEMİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1997
DilbilimHacettepe Üniversitesiİngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ TOSUN
- A study on nouns and nominal projections in Turkish
Türkçe`de adlar ve adsıl yansımalar üzerine bir çalışma
YILMAZ YALDIR
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Türk Dili ve EdebiyatıMersin Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MUSTAFA AKSAN