Bir hastane mutfağında oluşan katı atık çeşit ve miktarlarının saptanıp değerlendirilmesi
The evaluation and assessment of the kind and amount of solid waste produced in A hospital kitchen
- Tez No: 399281
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. AYDAN ERCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Katı atık, Geri dönüşüm, Kompost, Hastane mutfağı, Hastane yönetimi, Hastaneler, Katı atıklar, Mutfak, Yeniden kazanma, Solid Waste, Recycle, Compost, Hospital Kitchen, Hospital administration, Hospitals, Solid wastes, Kitchen, Recycling
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çevre, insanların temel ihtiyacı olan beslenme gereksiniminin karşılanmasında en önemli kaynaktır. Katı atıklar, çevre kirlenmesinin en önemli nedenlerinden biridir. Günümüzde, nüfusun artması, teknolojinin gelişimi ile üretilen ambalaj çeşit ve miktarının artması kişi başına düşen katı atık miktarını da artırmaktadır. Atıkların çevreye zarar vermeden bertaraf edilmesi, başta çevre ve insan sağlığı olmak üzere ülkenin ekonomisini de yakından ilgilendirmektedir. Bu çalışmada, toplu beslenme hizmeti verilen bir hastane mutfağında oluşan atıkların tür ve miktarlarının saptanarak çevreye olan zararın ve ekonomik boyutunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu hastanede toplu beslenme hizmetlerinin tüm faaliyetleri sonunda oluşabilecek (üretilen) katı atıkların tür ve miktarları menüye göre iaşe kayıtları temel alınarak hesaplanmıştır. Aynı günlerde oluşan (üretilen) atıklar, türlerine (cam, kağıt-karton, kompozit, metal, organik, plastik, porselen, tahta) göre ayrıştırılarak toplanmış ve tartılarak kaydedilmiştir. Çalışma sonunda tüm katı atıkların türlerine göre toplam ağırlıkları elde edilmiştir. Üretilen toplam katı atık miktarı 7238.5 kg bulunmuştur. Bu katı atıkların 1106.2 kg'ı (%15.3) plastik, 272.0 kg'ı (%3.8) metal, 1132.8 kg'ı (%15.6) kağıt-karton, 3013.8 kg'ı (%41.6) organik atıktır. Üretilen bu katı atıklardan toplanan plastik atık miktarı 323.8 kg (%7.3), metal atık miktarı 205.4 kg (%4.6) ve kağıt-karton atık miktarı 318.5 kg (%7.2) olarak saptanmıştır. Çalışma süresince mutfakta 3317.3 kg geri kazanım/dönüşüm ambalaj atığının üretildiği, bunun 967.7 kg'ının (%29.2) toplandığı saptanmıştır. Ayrıca üretilen 1132.8 kg olan kağıt karton atığının geri dönüşüm tesislerine gönderilmesi durumunda 283.2 TL gelir elde edilebileceği hesaplanmıştır. Aynı zamanda bu kağıt atıklarından kağıt üretimi ile 944.0 kg tekrar kağıt üretilebileceği ve bunun da yaklaşık 16 yetişkin ağaç olduğu hesaplanmıştır. Toplanan organik atıkların %21.0'ının kompost yapımında kullanıldığı tespit edilmiştir. Menüler içerisinde yenilebilir organik atıklar için mevcut yemek tarifelerinin değiştirilmesi ile toplam 148.9 kg organik atığın azaltılabileceği bulunmuştur. Son olarak hastanede bir günde yatak başına 0.51 kg katı atık üretildiği saptanmıştır. Hammadde veya enerji olarak kullanılan doğal kaynaklardan maksimum verim alınması, az atık üretiminin desteklenmesi, atıkların geri kazanımı ve dönüşümünün sağlanması çevreye ve ekonomiye katkı sağlamaktadır. Toplu beslenme sistemlerinde atıkların oluşmadan azaltılması, oluşan atıkların etkin şekilde toplatılmasının atık sorununun çözümünde anlamlı olacağı ve burada yönetici diyetisyene önemli görevler düştüğü sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The environment is the most important source in meeting the nutritional needs of people's basic needs. Solid waste is one of the most important causes of environmental pollution. Today, incerasing of the population and the development of technology leads to increase the production of not only types of package materials but also the waste per capita. Disposing of waste without harming the environment is important not only for human and environmental health but also with the economics of the country. The aim of this study is evaluate the enviranomental damage and economical aspects of the amount and the type of the waste that produced in a hospital food service. In this hospital, the waste that may ocur at the end of the food and meal production was calculated according to records of the menu items. On those days produced waste was collected and seperated according to their types (glass, paper-cardboard, composites, metals, organic, plastic, porcelain, wood). Then all the seperated waste groups were weighted and recorded. At the end of the study the total weight of all types of solid waste were obtained according and 7238.5 kg total solid waste produced was found. 1106.2 kg of this waste (15.3%) were plastics, 272.0 kg (3.8%) were metal, 1132.8 kg (15.6%) were paper and board, and 3013.8 kg (41.6%) were organic waste. The amount of plastic waste collected from produced solid waste were 323.8 kg (7.3%), the amount of metal waste were 205.4 kg (4.6%) and 318.5 kg of waste were paper and cardboard (7.2%), respectively. During the study period in the kitchen 3317.3 kg, of recycle package waste were produced and 967.7 kg (29.2%) were found to be collected. Also, it is calculated that if 1132.8 kg of paper and cardboard waste would be sent to recycling zone, 283.2 TL would be earned. At the same time, if this 944.0 kg of waste paper would be used for paper manufacture, 16 adult trees would be resqued. 21.0% of the collected organic waste were found to be used in composting. It is evaluated that, the 148.9 kg of total waste were organic which is able to eat, can be reduced by appropriate revisions in the recipts. Finally, it is determined that in a hospital food service, 0.51 kg solid waste were produded per capita. Supporting the low waste production and recycling and/or conversion of the waste is important to to obtain maximum performance from the natural sources which are used for energy production will be beneficial for environment and economics. As a conclusion, it is important to plan how to reduce the amount of waste before production and collect the waste effectively will be beneficial to solve the waste problem. Additionally, the managerial responsibilities of the dietitians must be considered.
Benzer Tezler
- Kamu hastanelerinin mutfaklarının hijyen durumu ve mutfak personellerinin gıda güvenliği bilgi düzeylerinin ve davranışlarının belirlenmesi: Bingöl ili örneği
Determination of the hygiene status of the kitchens of public hospitals and the food safety knowledge levels and behaviors of the kitchen staff: The case of Bingöl province
MEHMET GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Besin Hijyeni ve TeknolojisiBingöl ÜniversitesiGıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKİYE ASLAN
- Edirne il merkezinde hastane mutfaklarında personel hijyeninin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determining the personnel hygiene of hospital kitchen situadet in the center of Edirne
TUĞBA ŞAYİN SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Besin Hijyeni ve TeknolojisiTrakya ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. BİLAL BİLGİN
- Hazır yemek mutfağında çalışan personellerin hijyen farkındalıklarının ve hijyen durumlarının tespiti
Determination of hygiene awareness and hygiene status of the personnel working in mass food systems
ANIL ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Besin Hijyeni ve TeknolojisiOndokuz Mayıs ÜniversitesiVeteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇADIRCI
- Hastanelerde fiili maliyetlerle standart maliyetlerin karşılaştırılması: Ankara S.S.K Hastanesi mutfağında uygulanması
Başlık çevirisi yok
REYHAN ÇELİK
- Sivas Cumhuriyet Üniversitesi sağlık hizmetleri uygulama ve araştırma hastanesi mutfağının hijyen ve sanitasyon durumu
Hygiene and sanitation status of Sivas Cumhuriyet University health care application and research hospital kitchen
NURAN FEYZA GEZEGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sağlık Kurumları YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAN ÇETİN